Blacha aluminiowa — kalkulator masy
Blacha ze stopów aluminium: 9 typowych wymiarów z masą metra i kalkulator pod własny rozmiar. Aluminium waży niecałe 35 % tego, co stal tego samego przekroju.
Krótka odpowiedź
Blacha aluminiowa waży 2,70 kg/m² na każdy milimetr grubości: 1 mm — 2,70 kg/m², 3 mm — 8,10 kg/m², 5 mm — 13,5 kg/m². Arkusz 1250×2500 mm o grubości 3 mm to więc około 25,3 kg. Aluminium waży poniżej 35 % tego, co blacha stalowa o tej samej grubości. Masy typowych grubości są w tabeli niżej.
Typowe wymiary i masa metra
| Grubość, mm | Pole przekroju, mm² | kg/m² |
|---|---|---|
| 1 | 1 000 | 2,70 |
| 1,5 | 1 500 | 4,05 |
| 2 | 2 000 | 5,40 |
| 3 | 3 000 | 8,10 |
| 4 | 4 000 | 10,80 |
| 5 | 5 000 | 13,50 |
| 6 | 6 000 | 16,20 |
| 8 | 8 000 | 21,60 |
| 10 | 10 000 | 27,00 |
Skąd bierze się ta liczba
Pole przekroju liczy się jako F = a · b. Dla 4 mm wychodzi 4 000 mm², co przy gęstości 2,70 g/cm³ daje 10,80 kg/m².
Aluminium spawa się metodą TIG na prądzie przemiennym albo półautomatem z drutem aluminiowym; tlenek na powierzchni topi się dopiero około 2050 °C, czyli grubo powyżej samego metalu, i musi zostać usunięty szczotką ze stali nierdzewnej bezpośrednio przed spawaniem. Szczegóły — spawanie aluminium.
Ile waży arkusz blachy aluminiowej: 1000×2000, 1250×2500, 1500×3000
Kalkulator blachy aluminiowej liczy dowolny format, ale w hurtowni leżą trzy. Tabela podaje od razu masę całego arkusza i odwrotność — ile metrów kwadratowych daje 100 kg, co przydaje się, gdy cena jest za kilogram, a potrzeba jest w metrach.
| Grubość, mm | kg/m² | Arkusz 1000×2000, kg | Arkusz 1250×2500, kg | Arkusz 1500×3000, kg | m² w 100 kg |
|---|---|---|---|---|---|
| 0,5 | 1,35 | 2,7 | 4,2 | 6,1 | 74,1 |
| 0,8 | 2,16 | 4,3 | 6,8 | 9,7 | 46,3 |
| 1 | 2,70 | 5,4 | 8,4 | 12,2 | 37,0 |
| 1,5 | 4,05 | 8,1 | 12,7 | 18,2 | 24,7 |
| 2 | 5,40 | 10,8 | 16,9 | 24,3 | 18,5 |
| 2,5 | 6,75 | 13,5 | 21,1 | 30,4 | 14,8 |
| 3 | 8,10 | 16,2 | 25,3 | 36,5 | 12,3 |
| 4 | 10,80 | 21,6 | 33,8 | 48,6 | 9,3 |
| 5 | 13,50 | 27,0 | 42,2 | 60,8 | 7,4 |
| 6 | 16,20 | 32,4 | 50,6 | 72,9 | 6,2 |
| 8 | 21,60 | 43,2 | 67,5 | 97,2 | 4,6 |
| 10 | 27,00 | 54,0 | 84,4 | 121,5 | 3,7 |
Jak czytać: arkusz 1500×3000×2 waży 24,3 kg i jedna osoba go przeniesie, choć niewygodnie; 1500×3000×5 to już 60,8 kg — do tego potrzeba dwóch ludzi albo przyssawek. Ten sam arkusz 1250×2500×2 ze stali waży 49,1 kg, z aluminium 16,9 kg. Masy stalowe dla tych formatów są w kalkulatorze masy blachy.
Stop blachy a masa: 1050A, 5754, 5083, 6082
Blachy aluminiowe sprzedaje się w kilku stopach, i każdy ma nieco inną gęstość. Tabela liczy dwa typowe arkusze dla każdego stopu z tabeli gęstości serwisu:
| Stop | Zastosowanie | ρ, g/cm³ | Arkusz 1250×2500×2, kg | Arkusz 1500×3000×3, kg | Do 2,70, % |
|---|---|---|---|---|---|
| 1050A | Aluminium techniczne, blacha, wykładziny | 2,70 | 16,88 | 36,45 | 0 |
| 3003 | Blacha tłoczona, wymienniki ciepła | 2,73 | 17,06 | 36,86 | +1,1 |
| 5083 | Konstrukcje spawane, zbiorniki, kadłuby | 2,66 | 16,63 | 35,91 | −1,5 |
| 5754 | Blacha konstrukcyjna, odporność na korozję | 2,67 | 16,69 | 36,05 | −1,1 |
| 6060 | Profile wyciskane, konstrukcje lekkie | 2,70 | 16,88 | 36,45 | 0 |
| 6082 | Profile i płyty konstrukcyjne, wyższa wytrzymałość | 2,70 | 16,88 | 36,45 | 0 |
| 7075 | Lotnictwo, elementy obciążone, niespawalny | 2,81 | 17,56 | 37,94 | +4,1 |
Wniosek praktyczny: dla blach 1050A, 5754 i 5083 różnica względem 2,70 nie przekracza 1,5 %, czyli 0,3 kg na arkuszu 1250×2500×2 — wynik kalkulatora wystarcza do wyceny i transportu. Liczyć osobno warto tylko 7075, cięższy o 4,1 %.
- 1050A — aluminium techniczne, miękkie, dobrze się gnie; obróbki blacharskie, osłony, wykładziny.
- 5754 — najczęściej kupowana blacha konstrukcyjna: skrzynki, zbiorniki, zabudowy aut, blacha ryflowana. Dobrze się spawa.
- 5083 — grubsze płyty na konstrukcje spawane i kadłuby; najlżejszy ze stopów w tabeli.
- 6082 — płyty do obróbki skrawaniem i elementy nośne. Amerykański 6061 z tej samej grupy 6xxx w europejskich katalogach blach pojawia się rzadziej; jego gęstość w kartach ASM to także 2,70 g/cm³.
Stan materiału (O, H111, H22, H24, T6) zmienia twardość i wytrzymałość, nie masę. Przy spawaniu ma za to znaczenie: blacha w stanie umocnionym traci część wytrzymałości w strefie wpływu ciepła — szczegóły w artykule o spawaniu aluminium.
Blacha aluminiowa ryflowana (quintet, łezka): jak policzyć masę
Blachę ryflowaną oznacza się dwiema liczbami, np. 2/3,5: pierwsza to grubość
rdzenia t, druga — grubość razem z ryflem T. Wzór na masę
gładkiej blachy tu nie działa, ale daje dwie pewne granice: rdzeń bez ryfli
(t · 2,70) i pełną płytę grubości T
(T · 2,70).
| Oznaczenie t/T, mm | Rdzeń t × 2,70, kg/m² | Pełne T × 2,70, kg/m² | Arkusz 1250×2500: co najmniej, kg | Arkusz 1250×2500: nie więcej niż, kg |
|---|---|---|---|---|
| 2/3,5 | 5,40 | 9,45 | 16,9 | 29,5 |
| 2,5/4 | 6,75 | 10,80 | 21,1 | 33,8 |
| 3/5 | 8,10 | 13,50 | 25,3 | 42,2 |
| 5/7 | 13,50 | 18,90 | 42,2 | 59,1 |
Ryfle zajmują niewielką część powierzchni, więc rzeczywista masa leży blisko dolnej granicy, a nie w połowie. Dokładnej liczby nie da się wyprowadzić z samego oznaczenia: przy pisaniu tej strony dwie karty produktu dla tej samej blachy 2/3,5 podawały wyraźnie różne kg/m², bo kształt i wysokość ryfla zależą od walcowni. Do zamówienia bierz masę z karty dostawcy; do szacunku wpisz w kalkulator grubość rdzenia — dostaniesz dolną granicę. Najczęściej spotykane stopy blachy ryflowanej to 1050A i 5754.
Blacha z kręgu i taśma: masa metra bieżącego
Taśmę i blachę z kręgu liczy się na metry bieżące: masa metra to szerokość w metrach × grubość w mm × 2,70. Taśma 1000×1 waży 2,70 kg/m, 1250×0,8 — także 2,70 kg/m, 1250×1 — 3,38 kg/m.
Odwrotnie, długość taśmy w kręgu to jego masa podzielona przez masę metra. Krąg 500 kg taśmy 1250×0,8 to 500 / 2,70 = 185 m — tyle obróbek blacharskich da się z niego rozwinąć, zanim policzy się odpad na cięciu.
Aluminium zamiast stali: jaka grubość przy tej samej sztywności
Blacha aluminiowa tej samej grubości jest 2,91 raza lżejsza od stalowej, ale też trzy razy bardziej wiotka: moduł sprężystości aluminium to 70 000 MPa (EN 1999-1-1), stali — 210 000 MPa (EN 1993-1-1). Sztywność płyty na zginanie rośnie z sześcianem grubości, więc żeby aluminium uginało się tak samo, grubość trzeba zwiększyć ∛3 = 1,44 raza.
- Blacha stalowa 2 mm: 15,70 kg/m².
- Aluminium o tej samej sztywności: 2 × 1,44 = 2,88 mm, w handlu 3 mm — 8,10 kg/m².
- Oszczędność to mniej więcej połowa masy, a nie dwie trzecie: 1,44 × 2,70 / 7,85 = 0,50.
To rachunek na ugięcie; przy wymaganej nośności decyduje wytrzymałość konkretnego stopu i stanu, a elementy nośne liczy konstruktor. Wszystkie kształty aluminium w jednym miejscu — kalkulator masy aluminium.
Ile arkuszy i ile kilogramów zamówić
Przykład: obudowa z blachy 3 mm, łącznie 7,5 m² rozwinięć.
- Arkusz 1250×2500 ma 3,125 m²: 7,5 / 3,125 = 2,4, czyli 3 arkusze.
- Masa zakupu: 3 × 25,3 kg = 75,9 kg — za tyle płaci się przy cenie za kilogram.
- Masa wyrobu: 7,5 m² × 8,10 kg/m² = 60,8 kg.
- Różnica 15,2 kg, czyli 20 % zakupu, to odpad; część da się wykorzystać na drobne elementy, reszta idzie na złom po cenie aluminium.
Typowe błędy przy liczeniu masy blachy aluminiowej
- Materiał ustawiony na stal. Wynik 2,91 raza za duży — arkusz 1250×2500×2 pokaże 49,1 kg zamiast 16,9 kg.
- Blacha ryflowana policzona grubością z ryflem. Dla 2/3,5 to 75 % ponad dolną granicę — liczy się rdzeń albo kartę dostawcy.
- Długość w milimetrach w polu metrów. Arkusz „2500” zamiast „2,5” waży tysiąc razy za dużo.
- Metry kwadratowe rozwinięć zamiast arkuszy. Płaci się za całe arkusze; różnica to odpad, który trzeba doliczyć do ceny.
Częste pytania
Czy masa zależy od stopu?
Nieznacznie. Gęstość stopów w tabeli wyżej mieści się między 2,66 (5083) a 2,81 g/cm³ (7075), a w obliczeniach handlowych przyjmuje się 2,70. Dla typowych blach 1050A, 5754 i 5083 różnica nie przekracza 1,5 %, więc do wyceny i transportu 2,70 wystarcza; osobno warto liczyć tylko 7075, cięższy o 4,1 %.
Dlaczego wynik różni się od wagi w hurtowni?
Bo tolerancja wymiarowa działa w obie strony, a arkusze i profile rzadko mają dokładnie nominalną grubość. Przy cienkich ściankach różnica bywa kilkuprocentowa — przy zamówieniu na tony warto liczyć z zapasem.
Ile waży arkusz blachy aluminiowej 1 mm?
Metr kwadratowy blachy aluminiowej 1 mm waży 2,70 kg, więc arkusz 1000×2000 — 5,4 kg, 1250×2500 — 8,4 kg, 1500×3000 — 12,2 kg. Dla innej grubości mnoży się przez nią: arkusz 1250×2500×3 to 25,3 kg.
Ile waży blacha aluminiowa ryflowana 2/3,5?
Więcej niż gładka 2 mm i dużo mniej niż pełna 3,5 mm: między 5,40 a 9,45 kg/m², a arkusz 1250×2500 — między 16,9 a 29,5 kg. Dokładną masę podaje karta dostawcy, bo kształt i wysokość ryfla różnią się między walcowniami; rzeczywista wartość leży bliżej dolnej granicy.
Czy stan H111, H22 albo H24 zmienia masę blachy?
Nie. Oznaczenie stanu mówi o umocnieniu i wyżarzaniu, czyli o twardości i wytrzymałości, a nie o gęstości. Arkusz 5754 H111 i 5754 H22 tej samej grubości waży tyle samo; masę zmienia tylko stop.
Aktualizacja: