Wady spoin i kontrola
Katalog wad wg ISO 6520, przyczyny, naprawa, metody badań.
Wada prawie nigdy nie bierze się sama z siebie. Za każdą stoi konkretna przyczyna w parametrach, przygotowaniu albo materiale dodatkowym — i powtarza się dopóty, dopóki nie zostanie usunięta.
Klasyfikacja międzynarodowa ISO 6520-1 dzieli wszystkie niezgodności na sześć grup: pęknięcia, pustki, wtrącenia stałe, przyklejenia i brak przetopu, wady kształtu, pozostałe. Każdej nadano numer i to on trafia do protokołu badań — znać go powinien nie tylko kontroler.
Ważne rozróżnienie, które bywa mylone: każde odchylenie od idealnej spoiny to niezgodność, a wadą staje się dopiero wtedy, gdy przekracza poziom jakości przyjęty dla konstrukcji. Pory 0,3 mm przy poziomie D są normą, te same pory przy poziomie B to brak. Wyjątek jest jeden: pęknięcie jest niedopuszczalne na każdym poziomie.
- Poziomy jakości ISO 5817 Pełna tabela dopuszczalnych wielkości dla trzech poziomów, skąd bierze się poziom w dokumentacji i czego nie wolno na żadnym z nich.
- Podtopienie Podtopienie 5011 wg ISO 6520-1: przyczyny przy MMA, MIG/MAG i TIG, dopuszczalna głębokość wg poziomów jakości ISO 5817 i sposób naprawy.
- Przyklejenie spoiny Czym przyklejenie różni się od braku przetopu, skąd się bierze, jak wygląda na przekroju i co zmienić w prądzie, prędkości i prowadzeniu elektrody.
- Brak przetopu w grani Dziewięć przyczyn braku przetopu, po czym poznać każdą i co przy niej zmienić: szczelina, próg, prąd, prędkość i kąt ukosowania. Z granicami wg ISO 5817.
- Pęknięcia spoin Dlaczego pękają spoiny: wodór i struktura hartownicza przy pęknięciach zimnych, siarka i kształt ściegu przy gorących. Jak rozpoznać i czym zapobiegać.
- Test wiedzy: wady i oznaczenia Czternaście pytań: numery wad wg ISO 6520-1, przyczyny, poziomy jakości ISO 5817 i elementy oznaczenia spoiny. Sprawdzenie w przeglądarce.
- Katalog wad spoin Wszystkie sześć grup wad wg ISO 6520-1 z numerami, przyczynami i sposobem naprawy, oraz poziomy jakości B, C, D wg ISO 5817.
- Pory w spoinie Skąd biorą się pory przy MMA, MIG/MAG i TIG, jak odróżnić przyczynę po wyglądzie spoiny i co zmienić w parametrach, gazie i przygotowaniu.
Częste pytania
Która niezgodność jest najgroźniejsza?
Pęknięcie i brak przyklejenia: nie mają dopuszczalnego wymiaru na żadnym poziomie jakości i rosną pod obciążeniem. Pęcherze i podtopienie w granicach normy konstrukcji nie zniszczą, a pęknięcie zniszczy niezależnie od długości.
Znaleziono wadę — przespawywać całą spoinę?
Nie, wycina się odcinek z zapasem po obu stronach granic wady, czyści i przespawuje. Ważniejsze jest co innego: usunąć przyczynę. Jeśli to wodór albo brud na brzegach, powtórne spawanie tym samym sposobem da ten sam efekt.
Jak sprawdzić, czy wada mieści się w normie?
Po poziomie jakości z rysunku: B, C albo D wg ISO 5817. Limit prawie zawsze zadano wzorem od grubości z bezwzględnym pułapem, więc ta sama wartość przy różnych grubościach czyta się inaczej. Liczy to kalkulator dopuszczalnych wad.