Jak spawać
Praktyka krok po kroku: pozycje, materiały, konkretne wyroby.
Dział o tym, co robi się rękami. Każde omówienie ma ten sam układ: najpierw parametry i przygotowanie, potem kolejność czynności krok po kroku, na końcu błędy popełniane najczęściej i sposób rozpoznania ich po wyglądzie spoiny.
Istotna cecha zadań praktycznych: prawie nigdy nie rozstrzyga w nich jeden parametr. Cienka blacha nie przepala się nie dlatego, że „ujęto prądu”, tylko dlatego, że jednocześnie ujęto prądu, skrócono łuk, przeszło na spawanie z przerywaniem i podłożono miedzianą listwę. Dlatego kroki w tych artykułach to sekwencja, a nie lista opcji do wyboru.
Jeśli dopiero zaczynasz, idź od prostego do trudnego: najpierw pozycja podolna na materiale 3–4 mm, gdzie jeziorko wybacza błędy, potem cienka blacha, potem pion. Spoina pionowa na cienkiej blasze to zadanie z dwoma utrudnieniami naraz i nie warto brać go jako pierwszego.
- Cienka blacha Parametry, technika przerywana, podkładka miedziana i sczepianie na przemian — jak zespawać cienką blachę bez dziur i odkształceń, przy MMA, MIG/MAG i TIG.
- Pozycje spawania rur Czym różni się 5G od 6G, jak dzieli się obwód na ćwiartki, dlaczego 6G obejmuje najszerszy zakres uprawnień i co mówi EN ISO 9606-1 o próbie na rurze.
- Spoina naścienna Jak spawać w pozycji naściennej: elektroda 5–15° do góry, wąskie ściegi, układ półkami od dołu, przyczyny podtopienia i pozycja PC wg EN ISO 6947.
- Spoina pachwinowa PB Najczęstsza pozycja w warsztacie: elektroda pod 45° z przechyłem do półki pionowej, prąd o 5 % niższy niż podolny, grubość do 8 mm jednym ściegiem. Skąd naciek i podtopienie.
- Pozycja podolna PA Baza, od której liczy się wszystkie pozycje: prąd z górnej granicy, 10–12 mm grubości na ścieg w łódkę, wydajność dwa razy wyższa. Uprawnienie w PA obejmuje tylko PA.
- Spoina pachwinowa PD Teownik nad głową: prąd o 15–20 % niższy, elektroda zasadowa, do 6 mm na ścieg. Skąd obwisający ścieg i dlaczego uprawnienie w PD obejmuje PA, PB i PD.
- Spawanie sufitowe Jak spawać nad głową, żeby jeziorko nie kapało: prąd o 10–15 % niższy, wąskie ściegi, elektrody zasadowe, ochrona karku i pozycja PE wg EN ISO 6947.
- Spawanie z góry w dół Kiedy wolno spawać pionowo w dół, a kiedy nie: prąd o 10–15 % wyższy, kąt elektrody, elektrody celulozowe, typowe nacieki i pozycja PG wg EN ISO 6947.
- Spoina pionowa W pionie prąd o 10–15 % niższy niż w podolnej. Z dołu do góry — przetop i złącza nośne, z góry w dół — cienka blacha. Kąt elektrody, zakosy, jeziorko.
- Profil zamknięty Składanie, sczepianie i kolejność spoin przy profilu 20×20–60×40: jak nie skręcić ramy, jak nie przepalić ścianki 1,5 mm i czym zamykać naroża.
Częste pytania
Dlaczego przepala cienką blachę?
Wprowadza się więcej ciepła, niż zdąży odpłynąć. Nie leczy tego samo zmniejszenie prądu: pomagają krótkie odcinki na przemian, podkładka pod spoinę, większa prędkość i przejście na cieńszą elektrodę. Kolejność spoin jest ważniejsza od samych parametrów.
Jak spawać pionowo, żeby metal nie spływał?
Z dołu do góry, z prądem mniejszym o 10–15 % względem pozycji podolnej, krótkim łukiem i zakosami dającymi przystanek na brzegach, żeby jeziorko zdążyło krzepnąć. Z góry do dołu spawa się tylko cienki materiał i tylko tam, gdzie pozwala na to WPS.
Od czego zacząć, jeśli spawam pierwszy raz?
Od napawania ściegów na blasze 5–8 mm w pozycji podolnej, bez złącza. Zadaniem jest nauczyć się utrzymywać łuk i prowadzić go równo. Złącza warto zaczynać dopiero wtedy, gdy ścieg wychodzi jednakowy na całej długości.