Spawanie z góry w dół: kiedy wolno i jak prowadzić
Spawanie pionowe w dół idzie szybko i ładnie wygląda, ale wybacza dużo mniej niż spawanie do góry. Poniżej: kiedy tę technikę wolno stosować, kiedy jest zabroniona i jakie parametry ustawić.
Kiedy spawa się w dół
W dół spawa się cienką blachę do mniej więcej 4 mm, gdzie spawanie do góry przepala materiał. Drugi przypadek to grań rurociągów elektrodą celulozową: tam kierunek w dół jest zapisany w technologii. Trzeci to blacha ocynkowana i karoseria, gdzie liczy się szybkość i mała ilość ciepła.
Kiedy tego robić nie wolno
Na grubym materiale i w konstrukcjach nośnych — nie. Jeziorko spływa przed łukiem, przetop wychodzi płytki, a pod ładnym ściegiem siedzi przyklejenie, którego okiem nie widać. Elektrody zasadowe do prowadzenia w dół nie są przeznaczone: żużel wyprzedza jeziorko. Jeżeli WPS nie dopuszcza kierunku w dół, decyduje WPS.
Jak prowadzić
Łuk trzyma się krótki i kieruje w jeziorko, a nie przed nie. Elektroda stoi pod kątem 70–80° do blachy, końcem skierowana w górę — łuk spycha ciekły metal do tyłu. Prowadzi się szybko i bez zakosów: każde zatrzymanie to naciek. Prąd bierze się o 10–15 % większy niż przy spawaniu do góry na tej samej grubości.
Parametry orientacyjne dla elektrody celulozowej
| Grubość, mm | Średnica elektrody, mm | Prąd, A |
|---|---|---|
| 1,5 | 2,0 | 55–75 |
| 2,0 | 2,5 | 70–95 |
| 3,0 | 2,5–3,2 | 90–120 |
| 4,0 | 3,2 | 110–150 |
| 5,0 | 3,2–4,0 | 130–170 |
Elektrody i drut
Do MMA w dół nadają się elektrody celulozowe E 6010 i E 6011 oraz cienkie rutylowe. Zasadowe odpadają. W MIG/MAG kierunek w dół prowadzi się łukiem zwarciowym na cienkiej blasze; drut proszkowy do tego celu musi mieć w oznaczeniu pozycję do spawania w dół, inaczej żużel nie nadąży.
Najczęstsze błędy
Zbyt wolne prowadzenie — jeziorko wyprzedza łuk i powstaje naciek z przyklejeniem pod spodem. Za długi łuk — żużel wchodzi w ścieg. Zakosy jak przy spawaniu do góry — na pionie w dół nie mają sensu i tylko chłodzą krawędź.
Co na to norma
Pozycję pionową w dół oznacza się PG wg EN ISO 6947, amerykański odpowiednik to 3G downhill. Uprawnienie zdane w pozycji PG nie obejmuje PF: to dwie różne pozycje i dwie różne próby.
Częste pytania
Czy spawanie z góry w dół jest słabsze?
Samo w sobie nie, ale daje mniejszy przetop. Na cienkiej blasze to zaleta, na grubej — wada: przy tej samej liczbie ściegów złącze przenosi mniej. Dlatego w konstrukcjach nośnych stosuje się spawanie do góry.
Jakimi elektrodami spawa się w dół?
Celulozowymi E 6010 i E 6011 oraz cienkimi rutylowymi. Elektrody zasadowe do prowadzenia w dół się nie nadają: żużel wyprzedza jeziorko i wchodzi w spoinę.
Czy uprawnienie PF obejmuje spawanie w dół?
Nie. PF to pion do góry, PG to pion w dół; wg EN ISO 9606-1 są to osobne pozycje i osobne próby. Żadna z nich nie zastępuje drugiej.
Aktualizacja: