Pozycje spawania: oznaczenia ISO 6947 i AWS

System europejski jest literowy (PA, PC, PF), amerykański — cyfrowo-literowy (1G, 2F, 6G). W polskich zakładach spotyka się oba, a w dokumentach uprawnień obowiązuje wyłącznie pierwszy. Poniżej tablica odpowiedników i to, jak pozycja zmienia parametry.

Złącza blachowe

ISO 6947	AWS czołowe	AWS pachwinowe	Pozycja	Poprawka prądu
PA	1G	1F	Podolna, „w łódeczkę”	1,00
PB	—	2F	Pachwinowa naścienna	0,95
PC	2G	—	Naścienna na płaszczyźnie pionowej	0,90
PD	—	4F	Pachwinowa sufitowa	0,80
PE	4G	—	Sufitowa	0,80
PF	3G ↑	3F ↑	Pionowa z dołu do góry	0,85
PG	3G ↓	3F ↓	Pionowa z góry na dół	0,90

Złącza rurowe

ISO 6947	AWS	Ustawienie rury	Charakterystyka
PA	1G	Poziomo, rura obracana	Spawanie zawsze w pozycji podolnej, najłatwiejsze
PC	2G	Pionowo, rura nieruchoma	Spoina biegnie poziomo dookoła
PF	5G ↑	Poziomo, rura nieruchoma	W jednym obiegu: podolna, pionowa, sufitowa
PG	5G ↓	To samo, spawanie w dół	Grań elektrodą celulozową na rurociągach
H-L045	6G	Oś rury pod 45°, nieruchoma	Wszystkie pozycje naraz, wzorzec kwalifikacji

Litery G i F

W oznaczeniach amerykańskich G pochodzi od groove — spoina czołowa z ukosowaniem; F od fillet — pachwinowa. Cyfra to pozycja: 1 podolna, 2 naścienna, 3 pionowa, 4 sufitowa, 5 i 6 — wyłącznie dla rur.

Co zmienia się razem z pozycją

Prąd. Im większe ryzyko spłynięcia jeziorka, tym mniejsze się je robi. Gotowe wartości dla wszystkich pozycji są w tabeli prądu i średnicy, szybkie przeliczenie — w kalkulatorze.
Średnica elektrody. W pionie i pod sufitem rzadko bierze się grubszą niż 4 mm: jeziorko przestaje być sterowalne.
Technika prowadzenia. W PF prowadzi się schodkami z zatrzymaniem na krawędziach, w PE — krótkim łukiem i wąskimi ściegami bez zakosów.
Liczba ściegów. W trudnych pozycjach grubość nabiera się kilkoma wąskimi ściegami zamiast jednego szerokiego.

Pozycje w uprawnieniach

W świadectwie egzaminu spawacza wg EN ISO 9606-1 pozycja zapisywana jest kodem ISO 6947 razem z metodą, grupą materiału, grubością, średnicą i rodzajem złącza — na przykład 141 P BW 1.1 S t8 PF ss nb. Zakres uznania (jakie jeszcze pozycje obejmuje to świadectwo) wynika z tablic normy: spawanie w PF zwykle obejmuje PA i PB, a H-L045 — praktycznie wszystko. Dokładny zakres zawsze sprawdza się w tablicy, bo zależy również od pozostałych zmiennych.

Częste pytania

Czym jest 6G i dlaczego uchodzi za najtrudniejszą pozycję?

To złącze rury nieobracanej, której oś jest pochylona pod kątem 45°. W jednym obiegu spawacz przechodzi kolejno przez pozycję podolną, pionową i sufitową, nie zmieniając chwytu. Wg ISO 6947 oznacza się to jako H-L045.

Czym PF różni się od PG?

Kierunkiem. PF to pion z dołu do góry: jeziorko opiera się na zakrzepłym metalu, przetop jest głęboki, lico wypukłe. PG to spawanie w dół: szybko, ale przetop płytki, dlatego PG stosuje się do cienkiej blachy i do grani elektrodą celulozową, a nie do konstrukcji odpowiedzialnych.

Czy uprawnienie w jednej pozycji obejmuje inne?

Z reguły pozycja trudniejsza obejmuje łatwiejsze, ale konkretny zakres uznania określają tablice EN ISO 9606-1 i zależy on jeszcze od metody, grubości, średnicy i rodzaju złącza. Kierować się trzeba tablicą z normy, a nie zasadą ogólną.

Aktualizacja: 13 sierpnia 2026