Uprawnienia spawalnicze w Polsce: kurs, egzamin, książeczka

Liczy się świadectwo egzaminu spawacza wg EN ISO 9606 — dokument, w którym zapisano, jakie złącza wolno ci wykonywać. Poniżej droga od badań lekarskich do książeczki, także dla tych, którzy przyjechali z doświadczeniem, ale bez dokumentów unijnych.

Kto wydaje

Egzamin przeprowadza jednostka upoważniona, a nie pracodawca. Najczęściej jest to Sieć Badawcza Łukasiewicz (dawny Instytut Spawalnictwa w Gliwicach), UDT-CERT, TÜV i inne akredytowane jednostki. Przygotowanie prowadzą ośrodki szkoleniowe współpracujące z tymi jednostkami.

Praktyczny wniosek: wybierając ośrodek, pytaj nie tylko o kurs, ale i o to, która jednostka wystawi świadectwo. Dokument od uznanej jednostki przyjmowany jest na budowach bez dyskusji.

Kolejność

  1. Badania lekarskie. Dopuszczenie do pracy, ze wzrokiem włącznie. Bez nich nie zapiszą na kurs.
  2. Kurs. Teoria i praktyka dla konkretnej metody. Czas zależy od metody i od doświadczenia: dla osoby od zera to kilka tygodni, dla praktykującego spawacza wyraźnie mniej.
  3. Egzamin. Część teoretyczna oraz spawanie próbki wg zadanej instrukcji, w zadanej pozycji i z zadanego materiału.
  4. Badania próbki. Badanie wizualne obowiązkowo, dalej radiografia, ultradźwięki albo badania niszczące — zależnie od programu.
  5. Dokumenty. Świadectwo egzaminu spawacza oraz książeczka spawacza, do której wpisuje się kwalifikacje i potwierdzenia.
O kosztach

Cena zależy od metody, zakresu praktyki, rodzaju badań próbki i regionu, a między ośrodkami różni się wielokrotnie. Konkretne kwoty warto sprawdzać bezpośrednio w ośrodkach: liczby „z internetu” dezaktualizują się szybciej, niż są publikowane.

Jaką metodę i pozycję wybrać

Egzamin przypisany jest do metody, wyrobu, grupy materiału, grubości i pozycji — szczegółowy rozbiór kodu jest w artykule o EN ISO 9606-1.

Gdzie zamierzasz pracowaćCo warto zdawać
Konstrukcje stalowe, hala135 (MAG), blacha, pozycje PB i PF
Montaż na obiekcie111 (MMA) plus 135, pozycje PF i PE
Rurociągi, instalacje141 (TIG) na rurze, pozycja H-L045 (6G)
Nierdzewka, przemysł spożywczy141, grupa materiału 8.1

Gdy doświadczenie jest, a dokumentów unijnych nie ma

  • Uprawnienia wydane poza UE nie są równoważne EN ISO 9606 — nie „przepisuje się” ich, egzamin zdaje się od nowa.
  • Doświadczenie i tak pracuje na ciebie: część praktyczna idzie łatwo, a kurs można wziąć skrócony.
  • Terminologia różni się mocniej, niż się wydaje — przed teorią warto przejrzeć słownik terminów po polsku, rosyjsku i ukraińsku.
  • Język części teoretycznej i dostępność grup z tłumaczeniem ustalaj przed opłatą — zasady są różne w różnych ośrodkach.

Ważność

Świadectwo wg EN ISO 9606-1 jest ważne trzy lata, ale opiera się na potwierdzeniach: co sześć miesięcy pracodawca albo osoba nadzorująca spawanie podpisuje, że nadal pracujesz tą metodą. Pominięte potwierdzenie kończy ważność przed czasem. Przedłużenie następuje przez ponowny egzamin albo na podstawie udokumentowanych badań produkcyjnych — co jest możliwe w twoim przypadku, powie jednostka wydająca dokument.

Częste pytania

Czy uprawnienia spoza UE są uznawane w Polsce?

Automatycznie nie. Dokumenty wydane poza UE nie są równoważne świadectwu wg EN ISO 9606, bo to inne systemy kwalifikowania. W praktyce spawacze z doświadczeniem zdają egzamin w Polsce, a kurs bywa krótszy, skoro praktyka już jest.

Czy kurs jest obowiązkowy, czy można od razu na egzamin?

Formalnie kwalifikowanie wg EN ISO 9606 to egzamin, a nie kurs. W praktyce ośrodki proponują je łącznie, bo przygotowują próbki, instrukcję i całą papierologię. Możliwość podejścia do samego egzaminu trzeba potwierdzić w konkretnym ośrodku.

Co zdawać najpierw, jeśli budżet jest ograniczony?

Metodę, którą realnie będziesz pracować, w najtrudniejszej pozycji, jaką pewnie wykonujesz. Trudniejsza pozycja obejmuje łatwiejsze, więc jedno świadectwo zamyka więcej robót. Ale podchodzenie do 6G bez pewnej ręki to sposób na zapłacenie za egzamin dwa razy.

Aktualizacja: