Co obejmuje uprawnienie spawacza wg EN ISO 9606-1
Egzamin zdaje się na jednej próbce, a uprawnienie obejmuje cały zakres prac. Kalkulator pokazuje, jakie grubości, średnice i pozycje uznaje zdany egzamin oraz do kiedy świadectwo zachowuje ważność.
Zakres grubości
| Grubość próbki t, mm | Uznany zakres |
|---|---|
| t < 3 | od 0,5·t do 2·t |
| 3 ≤ t < 12 | od 3 mm do 2·t |
| t ≥ 12 | od 5 mm w górę |
Zakres zależy dodatkowo od tego, czy próbkę wykonano jednym ściegiem, czy wieloma: badanie jednościegowe uznaje mniejszy zakres niż wielościegowe. Kalkulator podaje zakres podstawowy — przed złożeniem dokumentów sprawdź tablicę 6.
Uznawanie pozycji
| Zdane w pozycji | Uznaje |
|---|---|
| PA — podolna | PA |
| PB — naboczna | PA, PB |
| PC — naścienna | PA, PB, PC |
| PD — okapowa | PA, PB, PD |
| PE — pułapowa | PA, PB, PD, PE |
| PF — pionowa z dołu do góry | PA, PB, PF |
| PG — pionowa z góry do dołu | PG |
| H-L045 — rura pod 45°, ku górze | PA, PB, PC, PD, PE, PF i H-L045 |
Grupy materiału podstawowego wg ISO/TR 15608, rodzaju materiału
dodatkowego, obecności podkładki, spawania jedno- lub dwustronnego oraz liczby
ściegów. To wszystko również wchodzi do oznaczenia uprawnienia i je zawęża.
Świadectwo czyta się w całości: zapis w rodzaju
141 P BW FM5 S t10 D60 PF ss nb opisuje znacznie więcej niż samą
grubość i pozycję.
Okres ważności
Świadectwo wg EN ISO 9606-1 jest ważne trzy lata pod warunkiem, że co sześć miesięcy pracodawca potwierdza podpisem ciągłość pracy spawacza w zakresie uprawnienia. Przerwa dłuższa niż sześć miesięcy unieważnia uprawnienie dla danego procesu.
Przedłużenie na kolejny okres jest możliwe bez pełnego egzaminu, jeśli spełnione są warunki dotyczące protokołów badań spoin produkcyjnych z ostatniego półrocza. Szczegółowe wymagania weryfikuje jednostka certyfikująca, więc daty z kalkulatora to przypomnienie do kalendarza, a nie dokument.
Częste pytania
Dlaczego opłaca się zdawać w PF, a nie w PA?
Bo każda pozycja uznaje nie tylko siebie. Podolna PA nie uznaje niczego poza sobą. Pionowa z dołu do góry PF uznaje PA, PB i siebie, a na rurze H-L045 obejmuje praktycznie wszystkie pozycje blachy. Jeden egzamin w trudnej pozycji zastępuje dwa albo trzy w łatwych — a kosztuje tyle samo.
Grubość 10 mm uznaje 20 mm. Czyli można spawać każdą grubość?
Nie. Górna granica to podwojona grubość próbki, i tylko do pewnego pułapu. Od 12 mm w górę uznanie obejmuje dowolną grubość od 5 mm, ale obowiązują ograniczenia liczby ściegów: próbka jednościegowa uznaje mniej niż wielościegowa. Dokładny zakres podaje tablica 6 normy.
Co znaczy potwierdzanie co 6 miesięcy?
Świadectwo jest ważne trzy lata, ale co pół roku pracodawca lub jego przedstawiciel potwierdza podpisem, że spawacz przez ten czas pracował w zakresie swojego uprawnienia bez istotnych przerw. Pominięte potwierdzenie unieważnia świadectwo, nawet jeśli trzy lata jeszcze nie minęły — i egzamin trzeba zdawać od nowa.
Czy uprawnienie na rurze obejmuje blachę?
Tak, egzamin na rurze uznaje odpowiednie złącza na blasze, ale nie odwrotnie: blacha nie uznaje rury. Rura o średnicy 500 mm i większej jest geometrycznie traktowana jak blacha.
Aktualizacja: