Zakres kwalifikowania technologii wg EN ISO 15614-1
Wpisz dane próbki, a kalkulator pokaże, co obejmuje WPQR: grubości, średnice, pozycje, energię liniową, podgrzewanie i temperaturę międzyściegową. Liczony jest poziom 2, czyli znane zakresy ISO 15614-1.
Krótka odpowiedź
Jedna próbka nie kwalifikuje jednej grubości — kwalifikuje przedział wokół niej. Spoina wielościegowa na próbce 12 mm obejmuje 6–24 mm, a rura o średnicy 114,3 mm obejmuje wszystko od 57 mm wzwyż. Dlatego próbkę dobiera się nie najłatwiejszą, lecz najkorzystniejszą pod względem zakresu. Kalkulator niżej podaje ten zakres dla poziomu 2 wg EN ISO 15614-1.
Poziom 1 i poziom 2
Wydanie z 2017 roku wprowadziło dwa poziomy kwalifikowania. Poziom 2 to dotychczasowe zakresy ISO 15614-1 — nie zmieniły się, a stare protokoły pozostały ważne. Poziom 1 oparto na ASME IX i wymaga mniej: powstał dla tych, którzy pracują wg EN 1090 w klasie EXC2 i przy konstrukcjach mało obciążonych, gdzie pełen zestaw badań kosztował nieproporcjonalnie dużo.
Między poziomami jest kierunek: protokół poziomu 2 nadaje się także do robót poziomu 1, ale nie odwrotnie. Kalkulator liczy poziom 2; poziom 1 ma własną tablicę, wziętą z innego zbioru przepisów, i podstawiać jednej za drugą nie wolno.
Zakresu grup materiałowych wg ISO/TR 15608. W 2017 tablicę tę przerobiono mocniej niż pozostałe, a jej macierz „materiał podstawowy 1 — materiał podstawowy 2” z opracowań wtórnych czyta się niejednoznacznie; podstawienie tu liczby wiarygodnej z wyglądu znaczyłoby rozstrzygnąć za odbiór. Zasadę podano niżej słowami, a konkretną parę sprawdź w normie.
Nie liczy też poziomu 1: ma własne zakresy i mieszać ich z poziomem 2 w jednym dokumencie nie wolno.
Zasady, o których warto pamiętać
Pozycje. Dopóki nie ma wymagań co do udarności i twardości, jedna pozycja obejmuje wszystkie — pozycja po prostu nie jest zmienną zasadniczą. Gdy tylko wymagana jest udarność, obejmowane są pozycje o tej samej lub mniejszej energii liniowej; przy twardości odwrotnie — o tej samej lub większej. Jeśli zbadano pozycję o wysokiej i o niskiej energii, objęte są wszystkie pośrednie.
Energia liniowa. Przy wymaganiu udarności ograniczona od góry: nie więcej niż +25 % wartości z badania. Przy wymaganiu twardości od dołu: nie mniej niż −25 %. Logika prosta: udarność psuje przegrzanie, twardość — zbyt szybkie stygnięcie.
Grupy materiałów. W grupach 1–3 podgrup się nie uwzględnia: obejmowane są stale tej samej grupy głównej o równej lub niższej granicy plastyczności. W pozostałych grupach — ta sama podgrupa, czasem wraz z niższymi. Na przykład badanie na 304 obejmuje 316, 347 i 321, ale nie 309 i nie 310.
Skąd wzięto wartości
Tablica grubości, zasady dotyczące pozycji i tolerancja energii liniowej — z otwartego omówienia EN ISO 15614-1 na gowelding.com; zmiany wydania 2017 (wiersz „próbka do 3 mm”, podgrzewanie i temperatura międzyściegowa) — z omówienia weldnote.com; zasadę dotyczącą pozycji potwierdza materiał TWI, zasadę „blacha kwalifikuje rury” — polski wikiweld. Odnośniki zebrano na końcu strony.
Samej normy nie mam i mówię to wprost: wartości są informacyjne, spór rozstrzyga jej tekst i wasz protokół.
Źródła
- gowelding.com — European Welding Standards (PDF)
- weldnote.com — ISO 15614-1 (2017): Changes and Updates
- TWI — Weld Procedure and Welder Qualifications (PDF)
- wikiweld.pl — Zakres kwalifikowania technologii EN ISO 15614-1
Częste pytania
Który poziom wybrać — pierwszy czy drugi?
Drugi jest ostrzejszy i obejmuje oba rodzaje robót, pierwszy tańszy i wystarcza tam, gdzie konstrukcja nie jest obciążona, a zamawiający nie żąda więcej. Decyduje nie wygoda, lecz specyfikacja zamówienia: jeśli wskazuje poziom 2, pierwszy nie wystarczy w żadnych okolicznościach.
Dlaczego grupy materiałowe nie są liczone?
Bo w 2017 ich tablicę napisano na nowo, a odtworzyć macierz z omówień nie da się bez ryzyka pomyłki przy którejś parze stali. Zasada ogólna jest na stronie podana, ale dla konkretnej pary potrzebny jest tekst normy: to dokładnie ten przypadek, w którym domysł kosztuje więcej niż pójście po dokument.
Dlaczego jedna pozycja obejmuje wszystkie?
Bo bez wymagań udarności i twardości pozycja nie wpływa na to, co sprawdza badanie. Gdy tylko te wymagania się pojawią, pozycja zaczyna znaczyć wiele — przez energię liniową — i zakres zawęża się do pozycji o odpowiedniej energii.
Co zmieniło wydanie 2017 w podgrzewaniu?
Wcześniej podgrzewanie próbki stawało się granicą dolną dosłownie: niżej nie wolno. Teraz w WPS dopuszcza się obniżenie o 50 °C. Temperatura międzyściegowa dostała symetryczne ustępstwo +50 °C, ale nie dla stali austenitycznych i duplex ani dla stopów niklu — tam zostaje taka, jaka była na próbce.
Aktualizacja: