Zestawienie spoin wyrobu
Wpisz spoiny wyrobu wierszami — rodzaj, wymiar, długość i liczbę — a zestawienie poda dla każdej oznaczenie wymiaru wg ISO 2553, przekrój i stopiwo, a na dole zsumuje łączną długość, zużycie spoiwa, czas jarzenia i gaz. Tabelę pobiera się i dokłada do rysunku.
Krótka odpowiedź
Kalkulator stopiwa liczy jedną spoinę, a zamówienie materiału robi się na cały wyrób. Zestawienie zbiera wszystkie pozycje spoin naraz: dla każdej podaje oznaczenie wymiaru wg ISO 2553, przekrój i stopiwo, a na końcu sumuje długość, spoiwo, czas jarzenia i gaz. To liczby do zamówienia i do oferty, nie do normowania czasu pracy.
| Nr | Rodzaj spoiny | Wymiar, mm | Długość spoiny, mm | Liczba, szt |
|---|---|---|---|---|
| 1 | ||||
| 2 | ||||
| 3 | ||||
| 4 | ||||
| 5 |
Wymiar — ramię spoiny z dla pachwinowej, grubość blachy t dla czołowej.
Skąd biorą się liczby
Zestawienie nie ma własnej arytmetyki. Przekrój spoiny liczy ta sama funkcja co kalkulator stopiwa i kalkulator kosztu; ukosowanie spoiny czołowej dobiera ten sam rachunek co kalkulator przygotowania brzegów i generator pWPS; współczynniki stapiania, prędkości i zużycia gazu pochodzą z tego samego zestawu, na którym pracuje kosztorys spawania. Zestawienie dokłada dokładnie jedno — sprowadza kilka różnych spoin wyrobu do jednej ponumerowanej tabeli.
Stąd pożytek: liczby w zestawieniu nie mogą rozejść się z tymi, które dają osobne kalkulatory na sąsiednich stronach.
Nie normuje pracy: czas jarzenia to czas palenia się łuku, a nie czas przy wyrobie. Nie liczy przetopu częściowego: jego obliczeniową wysokość wyznacza projekt, a wyprowadzanie jej z grubości byłoby podstawianiem decyzji za konstruktora. Nie zastępuje rysunku: pozycje numerowane są w kolejności wpisania, a powiązanie numeru z węzłem wpisujesz sam — po to w formularzu stoi rubryka „Rysunek”.
Jak z tego korzystać
Wierszy jest pięć i to wystarcza: na rysunku wyrobu różnych pozycji spoiny bywa zwykle trzy albo cztery, a powtórzenia zadaje się liczbą w wierszu. Gdy pozycji jest więcej, podziel wyrób na węzły — tak się je zresztą odbiera.
Zamówienie materiału robi się z wiersza „zużycie spoiwa”, a nie ze stopiwa: różnica między nimi to właśnie straty na ogarki, odpryski i wypalenie, i jest już ujęta współczynnikiem metody.
Przykład: wspornik z trzema rodzajami spoin
Wspornik spawany metodą 135, dostęp z jednej strony. Na rysunku są trzy pozycje spoin:
| Nr | Rodzaj | Wymiar, mm | Długość, mm | Liczba |
|---|---|---|---|---|
| 1 | pachwinowa (żebra do blachy) | z = 6 | 300 | 4 |
| 2 | pachwinowa (uchwyty) | z = 4 | 120 | 8 |
| 3 | czołowa, pełny przetop | t = 10 | 200 | 2 |
Zestawienie zwraca:
| Nr | Oznaczenie | Łącznie, mm | Przekrój, mm² | Stopiwo, kg |
|---|---|---|---|---|
| 1 | a4,2 (z6) | 1200 | 20 | 0,187 |
| 2 | a2,8 (z4) | 960 | 9 | 0,066 |
| 3 | pełny przetop | 400 | 63 | 0,199 |
| Razem | 2560 | — | 0,452 | |
W podsumowaniu: 2,56 m spoin, 0,452 kg stopiwa, zużycie drutu 0,486 kg (stopiwo podzielone przez współczynnik 0,93 dla MAG), czas jarzenia 0,14 h i około 110 l gazu. Spoina czołowa zajmuje tu 16 % długości, a daje 44 % stopiwa — przekrój V-ki 10 mm (kąt 50–60°, odstęp 1–3 mm, próg 1–2 mm, liczony po środkach przedziałów) jest ponad trzy razy większy niż pachwiny z6. Dlatego przy wycenie liczy się nie metry spoin, tylko ich przekroje.
Spoina pachwinowa: dlaczego każdy milimetr ramienia kosztuje
Przekrój pachwiny rośnie z kwadratem ramienia z: z4 to 8,8 mm², z6 to 19,8 mm² (z doliczonym nadlewem 10 %). Spawacz, który „dla pewności” kładzie z6 zamiast zaprojektowanego z5, zużywa o 44 % więcej spoiwa na tej spoinie (36 wobec 25) i wydłuża czas jarzenia w tej samej proporcji — a nośność konstrukcji wynika z a, nie z nadmiaru. Wymiar zaprojektowany sprawdzisz kalkulatorem spoiny pachwinowej; a i z przelicza się przez √2 (a = z / 1,41).
Na rysunku stoi zwykle a, na hali mierzy się z. Zestawienie pokazuje oba, żeby nie przeliczać w głowie: „a4,2 (z6)” znaczy, że spoinomierzem sprawdzasz ramię 6 mm.
Jak numerować spoiny i wiązać je z rysunkiem
- Nadaj numer każdej pozycji spoiny na rysunku — ten sam, który stoi w pierwszej kolumnie zestawienia.
- Spoiny o tym samym wymiarze, ale w różnych węzłach, rozdziel, jeśli odbiera się je osobno albo spawa inną technologią.
- Wpisz numer WPS w nagłówku zestawienia — przy kilku WPS zrób osobne zestawienia na każdy.
- Ten sam numer spoiny przenieś do protokołu badania wizualnego i do rejestru spawaczy: po nim odbiorca odnajdzie, kto i czym spawał daną spoinę.
Materiał na sam wyrób — blachy i profile — liczy zestawienie materiałów, a pełny koszt spoiny z robocizną i energią — kosztorys spawania. Dla pojedynczej spoiny szczegóły stopiwa pokazuje kalkulator stopiwa.
Typowe błędy w zestawieniu spoin
- Liczba zamiast długości łącznej. „4 spoiny po 300” i „1200 mm” to to samo; pomyłka zaczyna się, gdy ktoś wpisze 1200 i liczbę 4.
- Grubość spoiny a w polu na ramię z. Pole wymiaru pachwiny przyjmuje z. Wpisanie a zaniża przekrój o połowę.
- Spoina z obu stron jako jedna. Pachwina dwustronna to dwie spoiny: liczba razy dwa.
- Zamawianie drutu według stopiwa. Zamawia się według zużycia spoiwa; różnica to straty metody.
- Czas jarzenia jako norma pracy. To czas łuku; składanie, sczepianie i czyszczenie dochodzą osobno.
Częste pytania
Dlaczego w oznaczeniu są dwie liczby, a i z?
Bo to różne wymiary tej samej spoiny. a to grubość obliczeniowa, wyznacza ją konstruktor i ona stoi w oznaczeniu wg ISO 2553. z to długość ramienia, mierzona szablonem na warsztacie. Zależność jest prosta: a = z / √2, czyli około 0,7 ramienia. Zestawienie drukuje oba, żeby jednego nie brać za drugie.
Dlaczego zużycie spoiwa jest większe niż stopiwo?
Bo część spoiwa do spoiny nie trafia: ogarki, odpryski, wypalenie. Różnicę zadaje współczynnik metody — przy elektrodzie otulonej około 0,65, przy MAG około 0,93. Zamawianie materiału według stopiwa oznacza przy elektrodach niedobór o mniej więcej jedną trzecią, a przy drucie MAG — o około 7 %.
Czy można normować pracę czasem jarzenia?
Nie. To czysty czas palenia się łuku. Rzeczywisty obejmuje składanie, sczepianie, czyszczenie, obracanie wyrobu i przejścia; współczynnik wykorzystania przy takiej robocie to zwykle 0,2–0,4. Zestawienie daje podstawę do zamówienia, a nie do zlecenia roboczego.
Dlaczego nie da się wybrać przetopu częściowego?
Bo jego głębokość to decyzja projektowa, a nie następstwo grubości blachy. Pełny przetop wynika z geometrii jednoznacznie, częściowy zadaje się w dokumentacji. Podstawienie tu liczby, która tylko wygląda wiarygodnie, oznaczałoby decydowanie za konstruktora i błąd w zamówieniu.
Jak wpisać spoinę obwodową wokół rury?
Długością obwodu: π razy średnica zewnętrzna. Rura Ø 60,3 mm daje około 189 mm spoiny na jeden styk, Ø 114,3 mm — około 359 mm. W kolumnę długości wpisujesz obwód, w kolumnę liczby — liczbę takich styków.
Jak wpisać spoinę przerywaną?
Długością jednego odcinka i liczbą odcinków, a nie długością całej krawędzi. Spoina 4 × 50 (100) na krawędzi 500 mm (4·50 + 3·100 = 500) to cztery odcinki po 50 mm, czyli 200 mm spoiny zamiast 500. Gdy takich krawędzi jest kilka, mnożysz liczbę odcinków przez liczbę krawędzi.
Czy zestawienie spoin to to samo co plan spawania?
Nie całkiem. EN 1090-2 przewiduje plan spawania jako część dokumentacji produkcyjnej: oprócz wykazu spoin obejmuje on WPS, kolejność spawania, środki przeciw odkształceniom i zakres kontroli. Zestawienie z tej strony daje jego część liczbową — ponumerowane spoiny z wymiarami i zużyciem.
Aktualizacja: