Kreator oznaczeń spoin
Złóż oznaczenie z jego części — narzędzie narysuje symbol i od razu wytłumaczy każdy element słowami. Przełączanie między ISO 2553 a AWS A2.4 pokazuje główną rozbieżność systemów: ten sam obrazek oznacza inną stronę elementu.
Z czego składa się oznaczenie
| Element | Gdzie stoi | Co określa |
|---|---|---|
| Strzałka | Początek linii odniesienia | Wskazuje złącze i wyznacza „stronę strzałki” |
| Linia odniesienia | Pozioma | Nośnik wszystkich pozostałych elementów |
| Linia identyfikacyjna | Kreskowana, równolegle do bazowej | Tylko ISO, system A: strona przeciwna |
| Symbol | Na linii | Rodzaj spoiny |
| Na lewo od symbolu | — | Wymiar: a — grubość obliczeniowa, z — długość ramienia |
| Na prawo od symbolu | — | Długość, liczba odcinków i odstęp między nimi |
| Kółko na załamaniu | — | Spoina po obwodzie zamkniętym |
| Chorągiewka na załamaniu | — | Spoina montażowa |
| Ogon | Koniec linii | Proces wg ISO 4063, WPS, poziom jakości |
Najpierw strzałka — gdzie wskazuje. Potem linia — na której stoi symbol, czyli po której stronie spawać. Potem sam symbol — co spawać. Potem liczby — ile i jak długo. I dopiero na końcu ogon. Można czytać w innej kolejności, ale to właśnie na drugiej pozycji najczęściej powstaje pomyłka.
Wymiary: a czy z
Przed liczbą z lewej strony symbolu stoi litera. a to
grubość obliczeniowa, czyli wysokość trójkąta spoiny od grani do lica.
z to ramię, bok trójkąta. Nie są równe:
z = a · 1,41. Oznaczenia a5 i z5 opisują spoiny różniące się
nośnością półtora raza — przelicznik i sprawdzenie w
kalkulatorze spoiny pachwinowej.
Dalej
Szczegółowe omówienie każdego elementu z przykładami jest w artykule jak czytać oznaczenia spoin. Dlaczego rysunki z dwóch systemów czyta się lustrzanie i jak nie pomylić strony — w porównaniu ISO 2553 i AWS A2.4.
Jak złożyć oznaczenie w kreatorze — pole po polu
Pola kreatora idą w tej samej kolejności, w jakiej czyta się oznaczenie na rysunku. Wypełniaj je z góry na dół:
- System oznaczeń. ISO 2553 dla rysunków europejskich, AWS A2.4 dla amerykańskich. Przełączenie przy tych samych ustawieniach pokazuje, jak ten sam zamiar zapisuje się w obu systemach.
- Rodzaj spoiny. Pachwinowa dla teowników, zakładek i naroży; czołowe I, V, ukos jednej krawędzi, U i J dla styków; do tego spoina grani, otworowa i punktowa.
- Strona. Po stronie strzałki, po przeciwnej albo po obu. Tu najczęściej powstaje pomyłka przy czytaniu, więc warto przełączać i patrzeć, gdzie ląduje symbol.
- Wymiar z lewej. Wpisz go tak jak na rysunku, z literą:
a5,z7, dla spoiny czołowej z niepełnym przetopem np.s6. Sama liczba bez litery w trybie ISO to prośba o kłopot. - Długość z prawej.
200dla spoiny ciągłej o długości 200 mm; puste pole — spoina na całej długości złącza. Przerywana: w ISO3×50 (100), w AWS50-150. - Obróbka powierzchni. Płaska, wypukła albo wklęsła — tylko wtedy, gdy kształt lica ma znaczenie, np. pod zmęczenie albo pod szczelne przyleganie innej części.
- Proces w ogonie. 111, 135 albo 141 wg ISO 4063.
- Obwodowa i montażowa. Kółko — dookoła całego obrysu; chorągiewka — spoina wykonywana na budowie.
Pod rysunkiem kreator wypisuje każdy element słowami. Przeczytaj tę listę i porównaj z tym, co chciałeś zamówić — jeśli coś się nie zgadza, błąd jest w ustawieniach, a nie w rysunku. Przycisk „Udostępnij wynik” kopiuje link z bieżącymi ustawieniami, więc oznaczenie można wysłać współpracownikowi do sprawdzenia.
Cztery gotowe przykłady do odtworzenia
- Teownik spawany z obu stron. ISO, pachwinowa, po obu
stronach,
a4, długość pusta, proces 135. Wynik: dwie spoiny a4 na całej długości, MAG drutem litym. - Styk blach 10 mm. ISO, czołowa V, po stronie strzałki, wymiar pusty (pełny przetop), proces 111. Grań od drugiej strony dodasz drugim oznaczeniem: spoina grani, po stronie przeciwnej.
- Żebro na przerywanej. ISO, pachwinowa, po stronie
strzałki,
a3,4×60 (120). Złącze zajmuje 4·60 + 3·120 = 600 mm, spoiny jest 240 mm. Przełącz na AWS i wpisz60-180— to ta sama geometria. - Słup na budowie. ISO, pachwinowa, po stronie strzałki,
a6, zaznaczone „obwodowa” i „montażowa”, proces 135.
Czego kreator nie robi i co dopisać ręcznie
- Jeden wymiar na obie strony. Spoinę niesymetryczną składa się z dwóch oznaczeń (patrz pytania niżej).
- Trzy procesy. Lista w ogonie obejmuje 111, 135 i 141. Drut proszkowy (136), łuk kryty (121) i inne numery dopisz na rysunku — pełna lista w tabeli numerów procesów.
- Brak poziomu jakości i pozycji. Na rysunku wykonawczym ogon
zwykle zawiera jeszcze poziom jakości wg
ISO 5817 i pozycję
wg ISO 6947, np.
135/ISO 5817-C/ISO 6947-PB. - Brak wymiarów rowka. Kąt, odstęp i próg dla spoin czołowych bierze się z WPS albo z normy przygotowania — patrz ukosowanie krawędzi.
Od złącza do oznaczenia: kolejność decyzji
Kreator pomaga narysować, ale decyzje trzeba podjąć wcześniej. Kolejność, która oszczędza poprawek:
- Rodzaj złącza — teownik, zakładka, styk, naroże.
- Rodzaj spoiny — dla styku liczy się grubość: spoina I zwykle do 4–6 mm, V mniej więcej od 5 do 20 mm, grubsze blachy — U albo X.
- Wymiar — dla pachwinowej a z obliczeń albo z kalkulatora; pamiętaj, że przekrój rośnie z kwadratem a.
- Strona i długość — gdzie jest dostęp i czy spoina musi być ciągła.
- Warsztat czy budowa, obwód czy odcinek — chorągiewka i kółko.
- Ogon — proces, poziom jakości, pozycja, numer WPS.
Gotowe oznaczenie przeczytaj jeszcze raz jednym zdaniem, jak radzi artykuł jak czytać oznaczenia spoin: jaka spoina, po której stronie, jakiego wymiaru, jak długa i czym.
Częste pytania
Dlaczego ISO 2553 ma dwie linie, a AWS jedną?
Bo systemy inaczej rozwiązują pytanie „po której stronie”. ISO 2553 w systemie A rysuje linię ciągłą i równoległą do niej kreskowaną: symbol na ciągłej oznacza stronę strzałki, na kreskowanej — stronę przeciwną. AWS A2.4 obywa się jedną linią, a stronę wyznacza położeniem symbolu: pod linią to strona strzałki, nad linią — przeciwna. Drugi sposób jest krótszy, pierwszy bardziej czytelny.
Co oznacza kółko w miejscu załamania linii?
Że spoina biegnie po obwodzie zamkniętym: dookoła rury, po obrysie nakładki, wokół kołnierza. Bez kółka spoinę wykonuje się wyłącznie tam, gdzie wskazuje strzałka. Chorągiewka w tym samym miejscu znaczy co innego: to spoina montażowa, wykonywana nie w zakładzie, lecz na budowie.
Jak zapisać spoinę przerywaną?
Z prawej strony symbolu: liczba odcinków, znak mnożenia, długość odcinka i odstęp w nawiasie. Zapis 3×50 (100) znaczy trzy odcinki po 50 mm z przerwami po 100 mm, liczonymi od końca jednego odcinka do początku następnego (wg ISO 2553; w AWS ta sama spoina to 50-150). Wymiar samej spoiny stoi przy tym z lewej strony symbolu.
Oznaczenie gotowe — można je wstawić na rysunek?
Jako wzór dydaktyczny tak. Jako gotowy element rysunku wykonawczego nie: tam zwykle potrzebne są jeszcze poziom jakości wg ISO 5817, pozycja spawania i odwołanie do WPS, a samo rysowanie podlega zasadom przyjętym w firmie. Narzędzie odpowiada na pytanie „jak to się czyta”, nie zastępuje dokumentacji konstrukcyjnej.
Jak wpisać spoinę przerywaną w trybie AWS?
W polu długości wpisz długość odcinka i skok rozdzielone myślnikiem, np. 50-150. Skok w AWS liczy się od środka do środka odcinków, więc to ta sama spoina, która w trybie ISO ma zapis 3×50 (100). Liczby odcinków AWS nie podaje — wynika ona z długości złącza.
Jak w kreatorze oznaczyć spoinę dwustronną o różnych wymiarach?
Opcja „po obu stronach” rysuje obie strony z jednym wymiarem, czyli spoinę symetryczną. Dla spoiny niesymetrycznej, np. a5 po stronie strzałki i a3 po przeciwnej, złóż kolejno dwa oznaczenia — „po stronie strzałki” z a5 i „po stronie przeciwnej” z a3 — i na rysunku połącz je na jednej linii odniesienia z linią kreskową.
Aktualizacja: