ISO 2553 a AWS A2.4: dlaczego ten sam symbol znaczy co innego
Dwa systemy oznaczeń współistnieją na tych samych stołach, a człowiek przyzwyczajony do jednego czyta drugi lustrzanie. Ceną pomyłki jest przespawany węzeł, więc rozróżniać je warto na pierwszy rzut oka.
Najważniejsza różnica w jednej tabeli
| ISO 2553, system A | AWS A2.4 | |
|---|---|---|
| Linii | Dwie: ciągła i kreskowana | Jedna |
| Strona strzałki | Symbol na linii ciągłej | Symbol pod linią |
| Strona przeciwna | Symbol na linii kreskowanej | Symbol nad linią |
| Spoina dwustronna | Symbole na obu liniach | Symbole nad i pod linią |
| Proces w ogonie | Kod wg ISO 4063: 111, 135, 141 | Literowy: SMAW, GMAW, GTAW |
Przełącz system w kreatorze oznaczeń przy tym samym rodzaju spoiny — obrazek się zmieni i różnica stanie się widoczna.
Gdzie dokładnie jest pułapka
Czytający wg ISO przywykł, że położenie symbolu względem linii samo w sobie nic nie znaczy: znaczenie niesie to, na której z dwóch linii symbol stoi. W AWS linii kreskowanej nie ma, a cała informacja o stronie jest zakodowana właśnie w położeniu „pod” albo „nad”.
Dlatego wzrok wytrenowany na ISO, widząc rysunek amerykański, łapie się znajomego „jedna linia, czyli strona strzałki” i przeocza, że symbol stoi u góry. Pomyłka odwrotna też się zdarza: przyzwyczajony do AWS widzi symbol na linii kreskowanej ISO i czyta go jako „nad linią”, czyli poprawnie, ale przypadkiem.
Odszukaj wzrokiem linię kreskowaną. Jest — czytaj wg ISO, system A: ciągła to strona strzałki. Nie ma — patrz, czy symbol stoi pod, czy nad linią: pod oznacza stronę strzałki. To sprawdzenie zajmuje mniej czasu niż szukanie odwołania do normy w tabliczce i w dziewięciu przypadkach na dziesięć wystarcza.
Komplikacja: system B
ISO 2553 dopuszcza nie tylko system A, ale i system B, zbudowany na zasadzie amerykańskiej: jedna linia, symbol pod nią to strona strzałki. Zrobiono tak dla zgodności, ale konsekwencja dla czytającego jest nieprzyjemna: odwołanie „wg ISO 2553” w tabliczce samo w sobie nie mówi jeszcze, gdzie jest spoina.
Wniosek praktyczny: kieruj się obecnością linii kreskowanej, a nie nazwą normy. Kreskowana jest — system A. Nie ma — czytaj regułą „pod linią = strona strzałki”, a będzie to poprawne i dla AWS, i dla systemu B.
Ogon i oznaczenie procesu
| Proces | ISO 4063 | AWS |
|---|---|---|
| Ręczne elektrodą otuloną | 111 | SMAW |
| Półautomatyczne w gazie aktywnym | 135 | GMAW |
| Drutem proszkowym w gazie | 136 | FCAW |
| TIG elektrodą wolframową | 141 | GTAW |
| Łukiem krytym | 121 | SAW |
Kod cyfrowy w ogonie to pewny znak rysunku europejskiego, literowy — amerykańskiego. Jeśli w ogonie stoi odwołanie do WPS, zajrzyj do samej karty: tam proces podany jest jednoznacznie.
Co robić w praktyce
Jeśli rysunek przyszedł z zewnątrz, a system nie jest oczywisty, nie dopowiadaj sobie: dopytaj konstruktora albo technologa na piśmie. Pięć minut korespondencji jest tańsze niż zmiana na przespawywanie. Sprawdź też jednostki: rysunek amerykański niemal na pewno jest w calach, a przeliczenie robi przelicznik jednostek.
Częste pytania
Jak rozpoznać, w którym systemie narysowano rysunek?
Po linii kreskowanej. Jest równoległa linia kreskowana obok odniesienia — to ISO 2553, system A. Jedna linia i symbole po obu jej stronach — AWS A2.4 albo ISO 2553 w systemie B, który celowo zrobiono zgodnym z AWS. W tabliczce rysunkowej zwykle podany jest też standard: poszukaj odwołania tam, zanim zaczniesz zgadywać.
Czym jest system B w ISO 2553?
To wariant wprowadzony do normy właśnie dla zgodności z praktyką amerykańską: jedna linia, symbol pod nią oznacza stronę strzałki, nad nią — przeciwną, linii kreskowanej nie ma. Czyli ta sama norma ISO 2553 dopuszcza dwa sposoby zapisu. Właśnie dlatego „narysowano wg ISO” nie odpowiada jeszcze na pytanie, gdzie jest spoina.
Co się stanie, gdy pomylić stronę?
Spoina trafi nie tam. W złączu teowym oznacza to przespawanie węzła: wycinanie, czyszczenie, ponowne spawanie, odkształcenia. Na konstrukcji odpowiedzialnej dochodzi powtórne badanie. To jedna z najdroższych pomyłek w czytaniu rysunku właśnie dlatego, że wychodzi na jaw dopiero po spawaniu.
Czy same symbole się różnią?
Podstawowe prawie nie: spoina pachwinowa, V, U, ukos jednej krawędzi wyglądają tak samo. Rozchodzą się szczegóły: oznaczenie obróbki powierzchni, znaki dodatkowe i przede wszystkim zawartość ogona. W AWS wpisuje się tam numer procesu wg własnego systemu (SMAW, GMAW, GTAW), w ISO — kod cyfrowy wg ISO 4063 (111, 135, 141).
Aktualizacja: