Numery procesów spawalniczych wg ISO 4063
111, 135, 141 — numer procesu zastępuje nazwę wszędzie tam, gdzie dokument musi być zrozumiały niezależnie od języka: w WPS, w świadectwie egzaminu spawacza, w protokole WPQR i na rysunku. Poniżej pełna tabela z nazwami i międzynarodowymi skrótami.
Krótka odpowiedź
Numery, które spotyka się najczęściej:
- 111 — MMA, elektroda otulona
- 114 — drut proszkowy samoosłonowy, bez gazu
- 121 — spawanie łukiem krytym (SAW)
- 131 — MIG, drut lity w gazie obojętnym
- 135 — MAG, drut lity w gazie aktywnym
- 136 — MAG drutem proszkowym topnikowym
- 141 — TIG ze spoiwem litym
- 311 — spawanie acetylenowo-tlenowe
- 783 — zgrzewanie kołków łukiem pociąganym
Jak zbudowany jest numer
Numeracja jest hierarchiczna i czyta się ją od lewej. Pierwsza cyfra to grupa procesów: 1 — łukowe, 2 — oporowe, 3 — gazowe, 4 — z dociskiem, 5 — wiązką, 7 — pozostałe, 8 — cięcie i żłobienie, 9 — lutowanie. Druga zawęża grupę, trzecia wskazuje konkretny proces.
Na przykładzie 135: 1 — spawanie łukowe,
13 — łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazu, 135 —
w osłonie gazu aktywnego drutem litym. Dlatego w dokumentach spotyka się też
numery dwucyfrowe: 13 w WPQR oznacza, że badanie objęło całą
podgrupę, a nie jeden wariant.
Tabela numerów
1 — Spawanie łukowe
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 11 | Spawanie łukowe elektrodą topliwą bez osłony gazowej | — |
| 111 | Spawanie łukowe elektrodą otuloną | MMA · SMAW |
| 112 | Spawanie grawitacyjne elektrodą otuloną | — |
| 114 | Spawanie drutem proszkowym samoosłonowym | FCAW-S |
| 12 | Spawanie łukiem krytym | — |
| 121 | Spawanie łukiem krytym drutem litym | SAW |
| 122 | Spawanie łukiem krytym taśmą | SAW |
| 125 | Spawanie łukiem krytym drutem proszkowym | SAW |
| 13 | Spawanie łukowe elektrodą topliwą w osłonie gazu | — |
| 131 | Spawanie MIG drutem litym w osłonie gazu obojętnego | MIG · GMAW |
| 132 | Spawanie MIG drutem proszkowym topnikowym | FCAW |
| 133 | Spawanie MIG drutem proszkowym metalicznym | MCAW |
| 135 | Spawanie MAG drutem litym w osłonie gazu aktywnego | MAG · GMAW |
| 136 | Spawanie MAG drutem proszkowym topnikowym | FCAW |
| 138 | Spawanie MAG drutem proszkowym metalicznym | MCAW |
| 14 | Spawanie łukowe elektrodą nietopliwą w osłonie gazu | — |
| 141 | Spawanie TIG spoiwem litym | TIG · GTAW |
| 142 | Spawanie TIG bez spoiwa | TIG |
| 143 | Spawanie TIG spoiwem proszkowym | TIG |
| 15 | Spawanie plazmowe | — |
| 151 | Spawanie plazmowe MIG | — |
| 152 | Napawanie plazmowe proszkiem | — |
| 153 | Spawanie plazmowe łukiem przeniesionym | PAW |
| 185 | Zgrzewanie łukiem wirującym w polu magnetycznym | MIAB |
2 — Zgrzewanie oporowe
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 21 | Zgrzewanie punktowe | RSW |
| 22 | Zgrzewanie liniowe | RSEW |
| 23 | Zgrzewanie garbowe | RPW |
| 24 | Zgrzewanie iskrowe | FW |
| 25 | Zgrzewanie doczołowe zwarciowe | RBW |
| 291 | Zgrzewanie oporowe prądem wysokiej częstotliwości | HFRW |
3 — Spawanie gazowe
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 31 | Spawanie gazowe tlenowo-paliwowe | — |
| 311 | Spawanie acetylenowo-tlenowe | OAW |
| 312 | Spawanie propanowo-tlenowe | — |
| 313 | Spawanie wodorowo-tlenowe | — |
4 — Zgrzewanie z dociskiem
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 41 | Zgrzewanie ultradźwiękowe | USW |
| 42 | Zgrzewanie tarciowe | FRW |
| 421 | Zgrzewanie tarciowe obrotowe | RFW |
| 422 | Zgrzewanie tarciowe z mieszaniem materiału (FSW) | FSW |
| 441 | Zgrzewanie wybuchowe | EXW |
| 45 | Zgrzewanie dyfuzyjne | DFW |
| 48 | Zgrzewanie na zimno | CW |
5 — Spawanie wiązką
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 51 | Spawanie wiązką elektronów | — |
| 511 | Spawanie wiązką elektronów w próżni | EBW |
| 512 | Spawanie wiązką elektronów w atmosferze | EBW |
| 52 | Spawanie laserowe | — |
| 521 | Spawanie laserem na ciele stałym | LBW |
| 522 | Spawanie laserem gazowym | LBW |
| 523 | Spawanie laserem diodowym | LBW |
7 — Pozostałe procesy spawania
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 71 | Spawanie termitowe | TW |
| 72 | Spawanie elektrożużlowe | ESW |
| 73 | Spawanie elektrogazowe | EGW |
| 74 | Zgrzewanie indukcyjne | IW |
| 78 | Zgrzewanie kołków (spawanie sworzni) | SW |
| 783 | Zgrzewanie kołków łukiem pociąganym z pierścieniem ceramicznym | SW |
| 784 | Zgrzewanie kołków łukiem pociąganym, cykl krótki | SW |
| 785 | Zgrzewanie kołków wyładowaniem kondensatorowym | CD |
8 — Cięcie i żłobienie
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 81 | Cięcie tlenowe | — |
| 82 | Cięcie łukowe | — |
| 821 | Cięcie łukowo-powietrzne | — |
| 822 | Cięcie łukowo-tlenowe | — |
| 83 | Cięcie plazmowe | PAC |
| 84 | Cięcie laserowe | LBC |
| 86 | Żłobienie tlenowe | — |
| 87 | Żłobienie łukowe | — |
| 88 | Żłobienie plazmowe | — |
9 — Lutowanie i lutospawanie
| Nr | Nazwa procesu | Skrót |
|---|---|---|
| 91 | Lutowanie twarde | B |
| 912 | Lutowanie twarde płomieniowe | — |
| 916 | Lutowanie twarde indukcyjne | — |
| 94 | Lutowanie miękkie | S |
| 97 | Lutospawanie | BW |
| 971 | Lutospawanie gazowe | — |
| 972 | Lutospawanie łukowe | — |
ISO 4063 ma około dwustu pozycji, w tym takie, które spotyka się raz w życiu. W tabeli są procesy pojawiające się w warsztacie i w dokumentacji. Jeśli w papierach trafi się numer spoza tej listy, jego znaczenie da się odczytać z samej struktury numeru: pierwsza cyfra zawsze wskazuje grupę.
Gdzie ten numer się pojawia
W instrukcji technologicznej. WPS wg EN ISO 15609-1 zaczyna się od numeru procesu — jest on jednym z parametrów zasadniczych, więc zmiana procesu unieważnia instrukcję i wymaga nowego badania technologii.
W świadectwie egzaminu spawacza. W kodzie uprawnienia wg EN ISO 9606-1 numer procesu stoi zaraz za oznaczeniem normy. Uprawnienie z numerem 141 nie obejmuje 135 — to dwa różne procesy i dwa różne egzaminy, niezależnie od tego, jak dobrze spawacz radzi sobie z jednym i drugim.
W protokole WPQR i w zamówieniu na roboty spawalnicze, gdzie numer jest jedynym zapisem niepodlegającym interpretacji: „półautomat” znaczy w różnych zakładach różne rzeczy, a 135 znaczy wszędzie to samo.
Co za tymi numerami stoi w praktyce, opisują osobne artykuły: MMA, MIG/MAG i TIG. Jak czyta się cały kod uprawnienia — w artykule o egzaminie wg EN ISO 9606.
Częste pytania
Co znaczy 111 w świadectwie egzaminu spawacza?
Spawanie łukowe elektrodą otuloną, czyli MMA. Numer 111 stoi w kodzie uprawnienia zaraz po oznaczeniu normy i mówi, jakim procesem zdawany był egzamin — a więc jakim procesem spawacz ma prawo pracować.
Czym różni się 135 od 136 i 138?
Wszystkie trzy to MAG, różnica jest w drucie. 135 — drut lity, 136 — drut proszkowy z rdzeniem topnikowym (daje żużel), 138 — drut proszkowy z rdzeniem metalicznym (żużla praktycznie nie ma). W dokumentacji to trzy osobne procesy, a uprawnienie na jeden nie obejmuje pozostałych.
Czy numer procesu jest ten sam we wszystkich krajach?
Tak — na tym polega sens ISO 4063. 141 znaczy TIG ze spoiwem litym w polskim WPS, w niemieckim i w hiszpańskim tak samo, choć nazwa procesu w każdym z nich brzmi inaczej. Dlatego w dokumentacji spawalniczej pisze się numer, a nie nazwę.
Aktualizacja: