Spawanie gazowe 311
Proces, który miał zniknąć, a nie zniknął. Na cienkiej blasze, przy naprawach i tam, gdzie nie ma prądu, płomień acetylenowo-tlenowy nadal robi to, czego łuk nie potrafi: grzeje wolno i pozwala widzieć jeziorko bez pośpiechu.
Gdzie wciąż wygrywa
- Blacha 0,5–3 mm. Płomień grzeje łagodniej niż łuk, więc przepalenie jest trudniejsze, a nie łatwiejsze.
- Brak zasilania. Dwie butle i palnik działają tam, gdzie agregatu nie ma i nie będzie.
- Naprawy i rurki instalacyjne o małych średnicach, gdzie uchwyt spawalniczy zwyczajnie nie wchodzi.
- Lutospawanie żeliwa i blachy ocynkowanej — ten sam palnik, inny proces i inny numer.
Numer 311 oznacza spawanie acetylenowo-tlenowe; 312 to propan z tlenem, 313 — wodór z tlenem. Pełna lista w tabeli ISO 4063.
Płomień: trzy ustawienia i jedno właściwe
| Płomień | Jak wygląda | Do czego |
|---|---|---|
| Nawęglający nadmiar acetylenu |
Z jądra wychodzi drugi, miękki stożek | Napawanie stopami twardymi, stellity |
| Neutralny w przybliżeniu 1:1 |
Ostro zarysowane jądro, bez drugiego stożka | Stal niestopowa — wariant podstawowy |
| Utleniający nadmiar tlenu |
Jądro krótsze, płomień głośniejszy i ostrzejszy | Mosiądz; dla stali szkodliwy |
Ustawia się to zawsze w tej samej kolejności: otworzyć acetylen, zapalić, dodawać tlen aż zniknie drugi stożek. Punkt, w którym znika, to płomień neutralny — i tam się zatrzymuje. Dla stali wszystko poza nim jest błędem, a nie stylem.
Spoiwo i grubość
Średnicę spoiwa dobiera się regułą d = s/2 + 1 — dla blachy
2 mm spoiwo 2 mm, dla 4 mm spoiwo 3 mm. Za grube spoiwo
zabiera ciepło z jeziorka i zamiast wtopienia daje naklejenie, które wygląda
jak spoina, dopóki się jej nie zegnie.
Do 3 mm spawa się w lewo: palnik prowadzi za spoiwem, płomień biegnie po zimnym materiale, przetop jest płytszy. Powyżej — w prawo: płomień idzie po gotowej spoinie, wygrzewa ją i daje głębszy przetop. Zmiana kierunku to nie kwestia wygody, tylko sterowanie ilością ciepła.
Czego przy tym procesie nie wolno
Acetylen jest palny i niestabilny przy sprężaniu, tlen sam nie pali się, ale gwałtownie podtrzymuje palenie. Stąd dwie zasady, które nie mają wyjątków: butli tlenowej nie dotyka się rękami w smarze — olej z tlenem pod ciśnieniem zapala się samoczynnie — i bezpieczniki płomieniowe muszą być na obu reduktorach, nie tylko na acetylenowym.
Butla acetylenowa pracuje w pozycji stojącej. Położona, oddaje aceton, w którym acetylen jest rozpuszczony, a wtedy palnik zaczyna zachowywać się w sposób, którego nie da się wytłumaczyć nastawami. Reszta zasad — prace niebezpieczne pożarowo.
Co dalej
Cienka blacha innymi metodami — spawanie cienkiej blachy. Numery i skróty procesów — tabela ISO 4063. Wariant łukowy dla tych samych napraw — MMA.
Częste pytania
Jaką średnicę spoiwa wziąć?
Reguła jest prosta: d = s/2 + 1, gdzie s to grubość blachy w milimetrach. Dla blachy 2 mm wychodzi spoiwo 2 mm, dla 4 mm — 3 mm. Grubsze spoiwo studzi jeziorko i zamiast przetopu daje naklejenie.
Po czym poznać płomień neutralny?
Po jądrze. Przy nadmiarze acetylenu z jądra wychodzi drugi, miękki stożek — to płomień nawęglający. Odbierając acetylen, doprowadza się do zniknięcia tego stożka: pozostaje ostro zarysowane jądro i to jest płomień neutralny. Dalsze odbieranie daje płomień utleniający, krótszy i głośniejszy.
Czym spawanie gazowe różni się od lutospawania?
Tym, czy topi się materiał rodzimy. Przy spawaniu (311) topią się brzegi i spoiwo razem. Przy lutospawaniu (971) brzegi pozostają nienaruszone, a złącze trzyma spoiwo o niższej temperaturze topnienia, które je zwilża. Dlatego lutospawaniem łączy się żeliwo i blachę ocynkowaną, gdzie stopienie rodzimego materiału byłoby szkodliwe.
Aktualizacja: