Spawanie drutem proszkowym 136 i 138
Drut proszkowy to ta sama spawarka i ten sam podajnik, ale inny drut — i dwa razy większa wydajność stapiania przy tych samych ustawieniach. Cena jest równie konkretna: więcej dymu i droższy metr drutu.
Krótka odpowiedź
Pod nazwą „drut proszkowy” kryją się cztery różne procesy wg ISO 4063, i mylenie ich kosztuje potem w dokumentacji:
| Nr | Drut | Gaz | Żużel | Gdzie |
|---|---|---|---|---|
| 135 | Lity | Aktywny | Brak | Wariant podstawowy, punkt odniesienia |
| 136 | Proszkowy, rdzeń topnikowy | Aktywny | Jest | Grubsze przekroje, pozycje przymusowe |
| 138 | Proszkowy, rdzeń metaliczny | Aktywny | Śladowy | Długie ściegi, gdzie liczy się czystość lica |
| 114 | Proszkowy samoosłonowy | Brak | Jest | Teren i wiatr, gdzie osłona gazowa nie utrzyma się |
Pełna tabela numerów procesów — ISO 4063.
Skąd bierze się wydajność
Drut proszkowy to rurka wypełniona proszkiem. Prąd płynie tylko przez tę rurkę, a nie przez cały przekrój — więc gęstość prądu w metalu jest wyższa niż w drucie litym tej samej średnicy. Końcówka nagrzewa się szybciej, stapia się szybciej, i wydajność rośnie bez zmiany nastaw spawarki.
Drugi zysk jest w formowaniu. Żużel z rdzenia topnikowego podtrzymuje jeziorko od spodu i od boków, dlatego 136 pozwala spawać pozycyjnie prądami, przy których drut lity zwyczajnie by spłynął. To najczęstszy powód, dla którego montaż konstrukcji przechodzi na proszkowy.
Gaz i nastawy
136 i 138 pracują w osłonie gazu aktywnego, najczęściej w mieszance argonu z dwutlenkiem węgla. Czysty CO₂ też działa, ale daje więcej odprysków i twardsze przejście lica. Dobór mieszanki i wydatku — kalkulator doboru gazu.
Wysunięcie drutu jest większe niż przy drucie litym — zwykle 15–25 mm zamiast 10–15. To wynik tej samej rurki: dłuższy wylot mocniej podgrzewa drut oporowo, co jest tu pożądane. Za krótkie wysunięcie daje niestabilny łuk i przypalanie końcówki prądowej.
Biegunowość zależy od drutu, nie od procesu. Większość drutów 136 i 138 pracuje na plusie na uchwycie, ale spora część drutów samoosłonowych 114 — odwrotnie. Producent podaje to na opakowaniu i pomyłka kończy się łukiem, który „nie chce się ustawić”.
Za co się płaci
Dym. To główny koszt ukryty. Drut proszkowy daje go wielokrotnie więcej niż lity — a przy stali nierdzewnej dochodzi jeszcze to, że topnik stabilizuje chrom sześciowartościowy. Odciąg u źródła przestaje być zaleceniem i staje się warunkiem pracy; szczegóły — ochrona dróg oddechowych.
Cena drutu. Kilogram proszkowego kosztuje wyraźnie więcej niż litego. Rachunek wychodzi na plus dopiero wtedy, gdy oszczędzony czas przewyższa różnicę w materiale — czyli przy grubszych przekrojach i długich spoinach, a nie przy drobnicy.
Odbijanie żużla przy 136 to dodatkowa operacja i dodatkowe miejsce na błąd: żużel zostawiony między ściegami wychodzi wtrąceniem (301).
Kiedy się nie opłaca
Na cienkiej blasze do 3 mm — bo wydajność, za którą się płaci, jest tam niepotrzebna, a przepalenie łatwiejsze. Przy krótkich, licznych spoinach — bo czas idzie na przezbrojenia, nie na stapianie. I wszędzie tam, gdzie odciągu nie ma: praca proszkowym bez wentylacji to najgorszy możliwy wybór z całego działu.
Co dalej
Wariant podstawowy i punkt odniesienia — MIG/MAG. Ile stopiwa pochłonie złącze — stopiwo i liczba ściegów. Numery procesów w dokumentacji — tabela ISO 4063.
Częste pytania
Czym różni się 136 od 138?
Rdzeniem drutu. W 136 jest topnik: daje żużel, który osłania i formuje ścieg, ale trzeba go odbić. W 138 rdzeń jest metaliczny: żużla praktycznie nie ma, powierzchnia wychodzi czystsza, za to formowanie ściegu jest słabsze i wymagania wobec gazu wyższe. Oba pracują w osłonie gazu aktywnego.
Czy drut samoosłonowy 114 jest gorszy?
Nie gorszy, tylko do czego innego. 114 nie potrzebuje butli, więc wygrywa w terenie i na wietrze, gdzie osłona gazowa i tak by uciekła. Płaci się za to większym dymem i zwykle niższą udarnością spoiny. W hali bez wiatru 136 z gazem daje lepszy wynik.
Dlaczego drut proszkowy topi się szybciej od litego?
Bo prąd płynie tylko przez cienką rurkę, a nie przez cały przekrój. Gęstość prądu w tej rurce jest wyższa niż w drucie litym tej samej średnicy, więc końcówka nagrzewa się szybciej i wydajność stapiania rośnie — przy tym samym ustawieniu spawarki.
Aktualizacja: