Kalkulator cyklu pracy, bezpiecznika i mocy agregatu
Trzy pytania zadawane zwykle osobno, a rozwiązywane jednym rachunkiem: ile minut można spawać bez przerwy, jaki bezpiecznik postawić i jaki agregat udźwignie spawarkę.
Jak przelicza się cykl pracy
Nagrzewanie źródła jest proporcjonalne do kwadratu prądu, więc cykl pracy przelicza się tak:
X₂ = X₁ · (I₁ / I₂)²
Urządzenie z tabliczkowymi 60 % przy 160 A na prądzie 120 A
daje 0,6 · (160/120)² = 1,07, czyli więcej niż jedność — można
spawać bez przerwy. Przy 200 A ta sama spawarka pokaże ledwie 38 %:
niecałe cztery minuty pracy i sześć minut przerwy.
Wg EN 60974-1 wyznacza się go przy 40 °C. Latem pod blaszanym dachem bywa 45 i deklarowany cykl nie wychodzi do końca. Zapylony radiator działa tak samo. Jeśli spawarka wchodzi w zabezpieczenie wcześniej niż z obliczeń, zacznij od przedmuchania, a nie od reklamacji.
Prąd z sieci
Prąd spawania i prąd z gniazdka to różne wielkości. Moc w łuku to
U₂ · I₂, gdzie napięcie łuku dla MMA wynosi mniej więcej
20 + 0,04 · I₂. Po podzieleniu przez sprawność źródła i napięcie
sieci wychodzi prąd pobierany.
Na tabliczce podaje się dwie wartości. I₁max to prąd maksymalny w chwili jarzenia łuku — po nim dobiera się agregat i przekrój przewodu. I₁eff to prąd skuteczny z uwzględnieniem cyklu pracy — po nim dobiera się bezpiecznik. Dlatego spawarka o prądzie łuku 160 A spokojnie pracuje na bezpieczniku 16 A: łuk nie jarzy się przez cały czas.
Bezpiecznik i instalacja
- Charakterystyka C, nie B. Inwerter daje udar przy załączeniu; bezpiecznik B wyzwala, choć przeciążenia nie ma.
- Przekrój zależny od długości. Na przedłużaczu 25 m przekrój 1,5 mm² jest już za mały: napięcie spadnie, spawarka dobierze prąd, a grzać zacznie przewód. Policz przekrój przewodu spawalniczego.
- Rozwijaj przedłużacz do końca. Zwinięty krąg grzeje się jak uzwojenie transformatora.
Jeśli bezpiecznik wybija regularnie, przyczyny rozłożone są na stronie dlaczego spawarka wybija bezpiecznik.
Charakterystyka wyłącznika
| Charakterystyka | Zadziała przy | Nadaje się do spawania |
|---|---|---|
| B | 3–5 krotności prądu znamionowego | Nie: wybija na udarach rozruchowych |
| C | 5–10 krotności prądu znamionowego | Tak, zwykły wybór do warsztatu |
| D | 10–20 krotności prądu znamionowego | Do mocnych urządzeń i obrabiarek, dobierany projektowo |
Częste pytania
Co oznacza „cykl pracy 60 % przy 160 A”?
Że z każdych dziesięciu minut urządzenie utrzymuje 160 A przez sześć minut, a przez cztery stygnie. Cykl jest właśnie dziesięciominutowy — tak określa go EN 60974-1. Przy dłuższym spawaniu zadziała zabezpieczenie termiczne i spawarka wyłączy się sama, zwykle w najgorszym momencie.
Dlaczego przy mniejszym prądzie można spawać dłużej?
Bo nagrzewanie jest proporcjonalne do kwadratu prądu. Zejście ze 160 na 120 A to tylko jedna czwarta mniej, ale ciepła wydziela się prawie o połowę mniej i cykl rośnie z 60 do 100 %. Praktyczny wniosek: urządzenie z zapasem prądu grzeje się mniej i żyje dłużej, nawet jeśli nigdy nie używasz jego maksimum.
Dlaczego wybija bezpiecznik, choć prąd z sieci jest mniejszy od nominału?
Zwykle przez charakterystykę. Inwerter przy załączeniu daje krótki udar prądu na ładowanie kondensatorów, a bezpiecznik o charakterystyce B odczytuje go jako zwarcie. Ten sam nominał, ale charakterystyka C, znosi taki udar spokojnie. Drugi częsty przypadek to długi cienki przedłużacz: on nie wybija bezpiecznika, tylko powoduje spadek napięcia, przez co urządzenie pobiera więcej prądu.
Jaki agregat do spawarki?
Z obliczeń — moc pozorna plus jakieś trzydzieści procent zapasu na rozruch. Ale jest osobny warunek: agregat powinien być inwerterowy albo dobrze stabilizowany. Tani agregat z „pływającym” napięciem niszczy elektronikę spawarki, a to nie jest przypadek gwarancyjny.
Aktualizacja: