Kalkulator cyklu pracy, bezpiecznika i mocy agregatu

Trzy pytania zadawane zwykle osobno, a rozwiązywane jednym rachunkiem: ile minut można spawać bez przerwy, jaki bezpiecznik postawić i jaki agregat udźwignie spawarkę.

Prąd, przy którym podano cykl pracy
Np. 60 % przy 160 A
Inwerter 85–90, transformator 65–75

Jak przelicza się cykl pracy

Nagrzewanie źródła jest proporcjonalne do kwadratu prądu, więc cykl pracy przelicza się tak:

X₂ = X₁ · (I₁ / I₂)²

Urządzenie z tabliczkowymi 60 % przy 160 A na prądzie 120 A daje 0,6 · (160/120)² = 1,07, czyli więcej niż jedność — można spawać bez przerwy. Przy 200 A ta sama spawarka pokaże ledwie 38 %: niecałe cztery minuty pracy i sześć minut przerwy.

Tabliczkowy cykl mierzono nie w twoim warsztacie

Wg EN 60974-1 wyznacza się go przy 40 °C. Latem pod blaszanym dachem bywa 45 i deklarowany cykl nie wychodzi do końca. Zapylony radiator działa tak samo. Jeśli spawarka wchodzi w zabezpieczenie wcześniej niż z obliczeń, zacznij od przedmuchania, a nie od reklamacji.

Prąd z sieci

Prąd spawania i prąd z gniazdka to różne wielkości. Moc w łuku to U₂ · I₂, gdzie napięcie łuku dla MMA wynosi mniej więcej 20 + 0,04 · I₂. Po podzieleniu przez sprawność źródła i napięcie sieci wychodzi prąd pobierany.

Na tabliczce podaje się dwie wartości. I₁max to prąd maksymalny w chwili jarzenia łuku — po nim dobiera się agregat i przekrój przewodu. I₁eff to prąd skuteczny z uwzględnieniem cyklu pracy — po nim dobiera się bezpiecznik. Dlatego spawarka o prądzie łuku 160 A spokojnie pracuje na bezpieczniku 16 A: łuk nie jarzy się przez cały czas.

Bezpiecznik i instalacja

  • Charakterystyka C, nie B. Inwerter daje udar przy załączeniu; bezpiecznik B wyzwala, choć przeciążenia nie ma.
  • Przekrój zależny od długości. Na przedłużaczu 25 m przekrój 1,5 mm² jest już za mały: napięcie spadnie, spawarka dobierze prąd, a grzać zacznie przewód. Policz przekrój przewodu spawalniczego.
  • Rozwijaj przedłużacz do końca. Zwinięty krąg grzeje się jak uzwojenie transformatora.

Jeśli bezpiecznik wybija regularnie, przyczyny rozłożone są na stronie dlaczego spawarka wybija bezpiecznik.

Częste pytania

Co oznacza „cykl pracy 60 % przy 160 A”?

Że z każdych dziesięciu minut urządzenie utrzymuje 160 A przez sześć minut, a przez cztery stygnie. Cykl jest właśnie dziesięciominutowy — tak określa go EN 60974-1. Przy dłuższym spawaniu zadziała zabezpieczenie termiczne i spawarka wyłączy się sama, zwykle w najgorszym momencie.

Dlaczego przy mniejszym prądzie można spawać dłużej?

Bo nagrzewanie jest proporcjonalne do kwadratu prądu. Zejście ze 160 na 120 A to tylko jedna czwarta mniej, ale ciepła wydziela się prawie o połowę mniej i cykl rośnie z 60 do 100 %. Praktyczny wniosek: urządzenie z zapasem prądu grzeje się mniej i żyje dłużej, nawet jeśli nigdy nie używasz jego maksimum.

Dlaczego wybija bezpiecznik, choć prąd z sieci jest mniejszy od nominału?

Zwykle przez charakterystykę. Inwerter przy załączeniu daje krótki udar prądu na ładowanie kondensatorów, a bezpiecznik o charakterystyce B odczytuje go jako zwarcie. Ten sam nominał, ale charakterystyka C, znosi taki udar spokojnie. Drugi częsty przypadek to długi cienki przedłużacz: on nie wybija bezpiecznika, tylko powoduje spadek napięcia, przez co urządzenie pobiera więcej prądu.

Jaki agregat do spawarki?

Z obliczeń — moc pozorna plus jakieś trzydzieści procent zapasu na rozruch. Ale jest osobny warunek: agregat powinien być inwerterowy albo dobrze stabilizowany. Tani agregat z „pływającym” napięciem niszczy elektronikę spawarki, a to nie jest przypadek gwarancyjny.

Aktualizacja:

Przeczytaj również