Dobór elektrody wolframowej do TIG
Na podstawie prądu i rodzaju prądu dobiera średnicę elektrody, typ i kolor oznaczenia, kąt ostrzenia, numer dyszy i przepływ gazu. Wszystko w jednym miejscu, bo w praktyce te pięć parametrów zmienia się razem.
Średnica
Średnicę dobiera się do prądu tak, żeby koniec elektrody pracował na granicy, ale się nie nadtapiał. Zbyt gruba elektroda przy małym prądzie daje błądzący łuk i słabe zajarzenie; zbyt cienka przy dużym prądzie nadtapia się i zanieczyszcza spoinę wolframem.
Na prądzie przemiennym ten sam prąd grzeje elektrodę wyraźnie mocniej, dlatego kalkulator przyjmuje średnicę z zapasem mniej więcej o jedną trzecią — i właśnie dlatego do aluminium przy tym samym prądzie potrzebna jest grubsza elektroda niż do stali.
Typ i kolor
| Oznaczenie | Kolor | Dodatek | Zastosowanie |
|---|---|---|---|
| WP | Zielony | Czysty wolfram | AC, aluminium na transformatorze |
| WC 20 | Szary | 2 % tlenku ceru | Uniwersalna, dobra przy małych prądach |
| WL 15 | Złoty | 1,5 % tlenku lantanu | DC i AC, najlepszy wybór ogólny |
| WZ 8 | Biały | 0,8 % tlenku cyrkonu | AC, aluminium na inwerterze |
| WT 20 | Czerwony | 2 % tlenku toru | Niezalecana: pył promieniotwórczy |
Pełna tabela oznaczeń z prądami wg średnic jest na stronie kolory elektrod wolframowych.
Rysy od tarczy muszą biec wzdłuż elektrody, nie w poprzek. Przy ostrzeniu poprzecznym łuk zaczepia się o pierścieniowe rysy i ucieka w bok — to najczęstsza przyczyna „niesterownego” łuku u początkujących. Osobna tarcza do wolframu też jest obowiązkowa: elektroda ostrzona po stali wnosi żelazo do jeziorka.
Dysza i gaz
Przepływ gazu wiąże się ze średnicą dyszy: reguła praktyczna mówi, że litry na minutę odpowiadają mniej więcej numerowi dyszy. Większa dysza to szersza osłona, ale i większe zużycie; przy przeciągu lepiej założyć soczewkę gazową niż podnosić przepływ. Dobór mieszanki według materiału liczy kalkulator gazu osłonowego.
Częste pytania
Dlaczego czerwone elektrody torowane nie są zalecane?
Tlenek toru jest promieniotwórczy. Sama elektroda w dłoni jest bezpieczna, groźny jest pył przy ostrzeniu: wdycha się go i zostaje w płucach. Elektrody lantanowe (złote, niebieskie) i cerowane (szare) dają taką samą, a często lepszą stabilność łuku, dlatego w Europie torowane stopniowo wyszły z użycia. Jeśli je masz — ostrz z odciągiem i na mokro.
Po co na prądzie przemiennym kulka na końcu?
Na AC przez pół okresu elektroda pracuje jako anoda i mocno się grzeje, więc ostry stożek po prostu się nadtapia. Kulka to stabilny kształt, do którego koniec dochodzi sam w pierwszych sekundach. Na nowoczesnych inwerterach z regulacją balansu można zostawić lekko stępiony stożek, ale czysto ostry na AC nie przetrwa.
Dlaczego kąt ostrzenia zależy od prądu?
Ostry stożek daje wąski, skupiony łuk i dobrze zajarza — to potrzebne przy małych prądach i cienkim materiale, ale ostrze szybko się wypala. Stępiony stożek żyje dłużej i znosi duży prąd, za to łuk jest szerszy, a przetop płytszy. Stąd reguła: im większy prąd, tym tępsze ostrzenie.
Elektroda czernieje, a łuk „pływa” — o co chodzi?
Prawie zawsze o osłonę. Albo za mało gazu, albo przeciąg zdmuchuje strumień, albo gaz nie poszedł od razu — nie ustawiono przedmuchu wstępnego. Sprawdź też, czy elektroda nie dotknęła jeziorka: zanieczyszczony wolfram przestaje trzymać łuk i trzeba go przeszlifować, a nie dopalać.
Aktualizacja: