Agregat prądotwórczy do spawarki

Spawarka na 160 A nie potrzebuje agregatu na 160 A — potrzebuje mocy, którą bierze z sieci, i zapasu na to, że bierze ją skokami. Poniżej liczone z tabliczki znamionowej, bo tylko ona mówi prawdę.

Skąd biorą się te liczby

Moc pozorną spawarki liczy się wprost z tabliczki: S = U₁ · I₁max przy zasilaniu jednofazowym i S = √3 · U₁ · I₁max przy trójfazowym. To ta moc, którą aparat naprawdę wyciąga z gniazda — a nie prąd spawania, który widnieje na obudowie wielkimi cyframi.

Przeliczanie „prąd spawania → pobór z sieci” przez sprawność i współczynnik mocy daje rozrzut niemal dwukrotny, bo obie wielkości zależą od konstrukcji aparatu. Dlatego ten kalkulator o prąd spawania nie pyta w ogóle.

Zapas: skąd trzy wartości

AVR nie jest opcją

Agregat bez automatycznej regulacji napięcia trzyma napięcie tylko przy stałym obciążeniu. Spawanie to obciążenie skokowe: zajarzenie, zwarcie kropli, przerwa. Bez AVR napięcie skacze razem z nimi, a wejściowa elektronika inwertera przyjmuje te skoki na siebie.

Drugi parametr, o którym warto zapytać przed zakupem, to zniekształcenia napięcia. Agregaty inwerterowe dają przebieg czystszy i są dla spawarki łagodniejsze niż zwykłe synchroniczne, choć kosztują więcej.

Trzy rzeczy z praktyki

Cykl pracy liczy się podwójnie. Agregat dobrany na styk grzeje się razem ze spawarką, a gorący spada z mocy. Jeśli planujesz spawać długimi seriami, licz zapas od górnej granicy, nie od dolnej — pomoże w tym kalkulator cyklu pracy.

Przewód od agregatu też gubi wolty. Dziesięć metrów przedłużacza o za małym przekroju potrafi zniweczyć zapas mocy, o który zapłaciłeś. Ile dokładnie — spadek napięcia na przewodzie.

Uziemienie agregatu to osobna sprawa. Praca w terenie z generatorem nie zwalnia z zasad ochrony przeciwporażeniowej, a w wielu konfiguracjach zmienia je — szczegóły w bezpieczeństwie elektrycznym.

Cztery przykłady z tabliczki

Te same obliczenia co w kalkulatorze powyżej, dla czterech typowych tabliczek. Wartości I_1max są przykładowe — podstaw swoje.

• Inwerter z PFC, 230 V, I_1max = 16 A. S = 230·16 = 3,7 kVA, z zapasem ×1,3 — ok. 4,8 kVA.
• Inwerter bez PFC, 230 V, I_1max = 24 A. S = 5,5 kVA, zapas ×1,8 — ok. 9,9 kVA. Ta sama moc spawania, a agregat prawie dwa razy większy niż przy PFC.
• Transformator, 230 V, I_1max = 40 A. S = 9,2 kVA, zapas ×2,5 — ok. 23 kVA. Dlatego transformatora z przenośnego agregatu praktycznie się nie zasila.
• Inwerter trójfazowy bez PFC, 400 V, I_1max = 10 A. S = √3·400·10 = 6,9 kVA, zapas ×1,8 — ok. 12,5 kVA; z PFC wystarczy ok. 9,0 kVA.

Dla porównania z drugim kalkulatorem: inwerter MMA przy 200 A bierze według kalkulatora cyklu pracy ok. 30 A z sieci, co daje ok. 6,9 kVA i z zapasem 30 % ok. 9,0 kVA. To wariant dla urządzenia z PFC; bez korektora ta sama spawarka potrzebuje ok. 12,5 kVA.

kW czy kVA — jak czytać tabliczkę agregatu

Kalkulator podaje wynik w kVA, bo spawarka obciąża generator mocą pozorną. Na tabliczce agregatu często stoją obie wartości: kVA i kW. Różni je współczynnik mocy — dla agregatów trójfazowych zwykle 0,8, więc 10 kVA to 8 kW. Porównuj kVA z kVA. Jeśli producent podaje tylko kW i nic więcej, zapytaj, przy jakim cos φ.

Druga pułapka to dwie moce na jednej tabliczce: maksymalna (chwilowa) i znamionowa (ciągła). Do spawania liczy się ciągła. Norma ISO 8528-1 rozróżnia kilka klas mocy, a w katalogach nazywa się je różnie — „max”, „LTP”, „ESP” to moc do krótkiej pracy, „COP” i „PRP” to moc na długą pracę. Wynik kalkulatora porównuj z tą drugą.

Agregat trójfazowy i spawarka jednofazowa

Z gniazda 230 V agregatu trójfazowego zwykle dostępna jest tylko moc jednej fazy, a nie cała moc z tabliczki. Agregat „12 kVA” może więc dać spawarce jednofazowej wyraźnie mniej. Producent podaje osobno moc dla 230 V — tę liczbę porównuj z wynikiem kalkulatora przy zasilaniu 230 V. Niektóre agregaty mają przełącznik trybu, w którym całą moc oddają na 230 V.

Tryb ECO i obroty biegu jałowego

Wiele agregatów obniża obroty przy małym obciążeniu (tryb ECO, auto-idle). Przy spawaniu to kłopot: w chwili zajarzenia obciążenie rośnie skokowo, a silnik musi najpierw nadrobić obroty. Napięcie siada, łuk gaśnie, a inwerter może zgłosić błąd zbyt niskiego napięcia. Przed spawaniem tryb ECO wyłącza się i pracuje na pełnych obrotach — tak zaleca wiele instrukcji agregatów i spawarek.

Jak sprawdzić agregat w praktyce

1. Wyłącz ECO, odłącz inne odbiorniki, rozgrzej silnik kilka minut.
2. Ustaw prąd, na którym naprawdę będziesz pracować, i spal całą elektrodę albo zrób ściegi o długości typowej dla Twojej pracy.
3. Obserwuj: czy silnik wyraźnie „siada” przy zajarzeniu, czy łuk jest równy, czy spawarka nie pokazuje błędu napięcia.
4. Powtórz na prądzie maksymalnym, jeśli zamierzasz go używać.

Jeżeli przy zajarzeniu silnik ciężko łapie obroty, a łuk jest miękki dopiero na agregacie, a nie na sieci — zapas jest za mały. Zmniejszenie prądu o jeden stopień średnicy elektrody (np. z 3,2 na 2,5 mm) zwykle rozwiązuje sprawę szybciej niż zakup nowego agregatu.

Typowe błędy przy doborze

• Dobór po prądzie spawania. „Spawarka 200 A, agregat 2 kW” — liczy się I_1max, nie liczba na obudowie.
• Porównanie z mocą maksymalną agregatu zamiast ciągłej.
• Gniazdo 230 V agregatu trójfazowego traktowane jak pełna moc.
• Szlifierka i sprężarka na tym samym agregacie w czasie spawania — ich rozruch sumuje się z udarem zajarzenia.
• Długi, cienki przedłużacz od agregatu. Jak liczyć jego straty, pokazuje artykuł spawarka wybija bezpiecznik, sekcja o przedłużaczu.

Jeśli spawarkę dopiero kupujesz z myślą o pracy z agregatu, szukaj w karcie katalogowej PFC i informacji o współpracy z generatorem — więcej w poradniku wyboru spawarki.

Autor: Dmitry Frolov, spawacz i ślusarz konstrukcji stalowych Aktualizacja: 28 września 2026