Jaką spawarkę wybrać
Na tabliczce spawarki jest kilkanaście liczb i połowa z nich nic nie rozstrzyga. Omówimy te cztery, które decydują, czy urządzenie się nada, czy będzie wchodzić w zabezpieczenie po trzech minutach.
Cykl pracy ważniejszy od prądu maksymalnego
Prąd maksymalny to wartość chwilowa. Jak długo urządzenie ją utrzymuje, pokazuje cykl pracy. Zapis „200 A przy 20 %” oznacza dwie minuty pracy i osiem minut stygnięcia z każdych dziesięciu.
Dlatego spawarki porównuje się nie po maksimum, tylko po prądzie przy cyklu 100 % albo sprowadza do wspólnego cyklu. Przeliczy to kalkulator cyklu pracy: nagrzewanie jest proporcjonalne do kwadratu prądu, więc obniżenie prądu o jedną czwartą niemal podwaja dopuszczalny czas pracy.
Urządzenie pracujące na połowie swoich możliwości grzeje się mało i żyje długo. Urządzenie stale na granicy wchodzi w zabezpieczenie w środku spoiny i zużywa się szybciej. Zapas prądu to nie kwestia „spawania grubszego”, tylko trwałości.
Ile amperów potrzeba
| Grubość materiału | Elektroda | Prąd | Spawarka od |
|---|---|---|---|
| do 3 mm | 2,0–2,5 mm | 50–100 A | 140 A |
| 3–6 mm | 3,2 mm | 90–140 A | 160 A |
| 6–12 mm | 4,0 mm | 130–190 A | 200 A |
| od 12 mm | 4,0–5,0 mm | 180–250 A | 250 A, trzy fazy |
Prawa kolumna to nie ten sam prąd co w trzeciej: spawarkę bierze się z zapasem, żeby prąd roboczy trafiał w strefę wysokiego cyklu pracy.
Co jeszcze czytać na tabliczce
- Napięcie stanu jałowego. Im wyższe, tym łatwiejsze zajarzenie, zwłaszcza na elektrodach zasadowych. Poniżej 60 V pracuje się z nimi ciężko.
- Zakres napięcia zasilania. Jeśli w sieci są spadki, szukaj urządzenia deklarowanego na 170–260 V: zwykłe przy 180 V po prostu nie zajarzy łuku.
- I₁max i I₁eff. Prąd z sieci. Po pierwszym dobiera się agregat i przekrój przewodu, po drugim zabezpieczenie.
- Stopień ochrony IP. Na zewnątrz i na budowie — nie niżej niż IP23.
Pod jaki proces
MMA jest najprostsze i najbardziej tolerancyjne na brud, jeden przewód, działa na wietrze. MIG/MAG jest szybsze i czystsze, ale wymaga butli, a przy przeciągu osłona jest zdmuchiwana. TIG jest najdokładniejsze i najwolniejsze. Urządzenia uniwersalne MMA+TIG oznaczają zwykle TIG z zajarzeniem stykowym: do stali wystarczy, do aluminium potrzebne jest osobne urządzenie z prądem przemiennym.
Jeśli spawarka ma pracować z przedłużacza albo z agregatu, policz przekrój przewodu wcześniej — na długiej cienkiej linii nawet dobre urządzenie zachowuje się jak złe.
Częste pytania
Co znaczy „160 A przy 60 %”?
Że z każdych dziesięciu minut urządzenie utrzymuje 160 A przez sześć minut, a przez cztery stygnie. Cykl jest dziesięciominutowy wg EN 60974-1. Przy mniejszym prądzie cykl rośnie: nagrzewanie jest proporcjonalne do kwadratu prądu, więc przy 120 A ta sama spawarka pracuje zwykle bez przerwy.
Czy 160 A wystarczy do garażu?
Do materiału do 5–6 mm i elektrody 3,2 mm tak, z zapasem. Do bram, wsporników, ram i większości zadań domowych to wystarcza. Problemy zaczynają się od grubości 10 mm i przy pracy ze słabej sieci.
Inwerter czy transformator?
Inwerter praktycznie zawsze: lżejszy, oszczędniejszy, łuk stabilniejszy, są funkcje zajarzenia i forsowania. Transformator jest bardziej tolerancyjny na złe zasilanie i na kurz, ale waży trzy razy więcej i pobiera wyraźnie większy prąd z sieci.
Aktualizacja: