Pozycje spawania rur: 1G, 2G, 5G i 6G
Przy rurze wszystko zależy od dwóch rzeczy: jak leży i czy się obraca. Rura obracana to spawanie w jednej wygodnej pozycji, rura nieruchoma to obchodzenie obwodu przez sufit, pion i podolną — w jednym ściegu.
Cztery układy, które trzeba znać
Oznaczenia amerykańskie 1G–6G mówią o ułożeniu rury, europejskie wg EN ISO 6947 — o pozycji, w jakiej faktycznie leży spoina. Dlatego jednemu układowi 5G odpowiadają dwa zapisy europejskie: PF, gdy idzie się do góry, i PG, gdy w dół.
| EN ISO 6947 | AWS | Rura | Spoina idzie |
|---|---|---|---|
| PA | 1G | obraca się, poziomo | podolna |
| PC | 2G | nieruchoma, pionowo | naścienna |
| PF | 5G | nieruchoma, poziomo | do góry przez sufit |
| PG | 5G | nieruchoma, poziomo | w dół |
| H-L045 | 6G | nieruchoma, pod 45° | wszystkie po kolei |
Jak spawa się 5G
Obwód dzieli się myślowo na cztery ćwiartki i spawa od dołu do góry po obu stronach, jak dwie litery C. Zaczyna się kilka milimetrów przed najniższym punktem, żeby początek ściegu nie wypadł dokładnie w grani. Pozycja zmienia się w trakcie: dół jest sufitowy, boki pionowe, góra podolna — i prąd musi być kompromisem między nimi.
Dlaczego 6G to najtrudniejsza próba
Rura stoi pod kątem 45° i się nie obraca, więc na obwodzie nie ma ani jednej powtarzalnej pozycji: każdy centymetr to inny kąt. Dlatego uprawnienie zdane w 6G obejmuje praktycznie wszystkie pozostałe układy, a egzamin ten uchodzi za sprawdzian dojrzałości spawacza.
Grań i przetop
W rurach ocenia się nie tylko lico, ale i grań od środka, a do tej często nie ma dostępu. Stąd dwa rozwiązania: TIG na grań i elektroda albo drut na wypełnienie, albo elektroda celulozowa prowadzona w dół. Przy stali nierdzewnej dochodzi poddmuch argonem, bez którego grań się utleni i osypie.
Co obejmuje uprawnienie
Wg EN ISO 9606-1 próba na rurze obejmuje też blachę, ale nie odwrotnie. Zakres średnic liczy się od średnicy próbki, a układ 6G zapisuje się jako H-L045. Dokładny zakres zależy jeszcze od grubości, rodzaju złącza i tego, czy grań była spawana bez podkładki.
Częste pytania
Czym różni się 5G od 6G?
W 5G rura leży poziomo i się nie obraca, w 6G stoi pod kątem 45° i też się nie obraca. W 6G żadna pozycja na obwodzie się nie powtarza, dlatego jest trudniejsza i obejmuje szerszy zakres uprawnień.
Czy uprawnienie na rurze obejmuje blachę?
Tak. Wg EN ISO 9606-1 próba na rurze obejmuje też blachę, ale nie odwrotnie: uprawnienie z blachy rur nie obejmuje.
Od którego miejsca zaczyna się ścieg w pozycji 5G?
Kilka milimetrów przed najniższym punktem obwodu, żeby początek ściegu — najsłabsze miejsce — nie wypadł dokładnie w grani.
Aktualizacja: