Waga mosiądzu — kalkulator
Mosiądz waży około 8,5 kg na każdy decymetr sześcienny — o 8 % więcej niż stal. Kalkulator liczy pręt okrągły, blachę, płaskownik i rurę; dla sześciokąta, którego w nim nie ma, jest osobna tabela. Niżej także gęstość popularnych gatunków: CuZn37, CuZn39Pb3 i CuZn40.
Krótka odpowiedź
Mosiądz waży 8,50 kg/m² na każdy milimetr grubości blachy (CuZn37 — 8,44). Pręt okrągły Ø20 waży 2,67 kg/m, sześciokąt 17 — 2,13 kg/m. To o 8 % więcej niż stal tego samego wymiaru. Typowe wymiary są w tabelach niżej.
Pręt mosiężny okrągły: waga metra
| Średnica, mm | Pole przekroju, mm² | kg/m | Pręt 3 m, kg |
|---|---|---|---|
| 5 | 19,6 | 0,167 | 0,50 |
| 6 | 28,3 | 0,240 | 0,72 |
| 8 | 50,3 | 0,427 | 1,28 |
| 10 | 78,5 | 0,668 | 2,00 |
| 12 | 113,1 | 0,961 | 2,88 |
| 15 | 176,7 | 1,502 | 4,51 |
| 16 | 201,1 | 1,709 | 5,13 |
| 20 | 314,2 | 2,670 | 8,01 |
| 25 | 490,9 | 4,172 | 12,52 |
| 30 | 706,9 | 6,008 | 18,02 |
| 40 | 1 256,6 | 10,681 | 32,04 |
| 50 | 1 963,5 | 16,690 | 50,07 |
Sześciokąt mosiężny: waga metra
Sześciokąty mosiężne to głównie automatowy CuZn39Pb3 — z niego toczy się nakrętki, złączki i armaturę. Rozmiar podaje się pod klucz (S), czyli między płaskimi ścianami.
| Rozmiar pod klucz S, mm | Pole przekroju, mm² | kg/m | Pręt 3 m, kg |
|---|---|---|---|
| 8 | 55,4 | 0,471 | 1,41 |
| 10 | 86,6 | 0,736 | 2,21 |
| 12 | 124,7 | 1,060 | 3,18 |
| 13 | 146,4 | 1,244 | 3,73 |
| 14 | 169,7 | 1,443 | 4,33 |
| 17 | 250,3 | 2,127 | 6,38 |
| 19 | 312,6 | 2,657 | 7,97 |
| 22 | 419,2 | 3,563 | 10,69 |
| 24 | 498,8 | 4,240 | 12,72 |
| 27 | 631,3 | 5,366 | 16,10 |
| 30 | 779,4 | 6,625 | 19,88 |
| 32 | 886,8 | 7,538 | 22,61 |
| 36 | 1 122,4 | 9,540 | 28,62 |
| 41 | 1 455,8 | 12,374 | 37,12 |
Sześciokąt jest o 10,3 % cięższy od pręta okrągłego o średnicy równej S, bo jego narożniki wystają poza koło wpisane. W kalkulatorze wpisz więc pręt okrągły Ø = S i pomnóż wynik przez 1,103: dla S 17 — 1,929 × 1,103 = 2,13 kg/m.
Blacha mosiężna: waga 1 m² i arkusza
| Grubość, mm | kg/m² | Arkusz 1000×2000, kg | Arkusz 1250×2500, kg | m² w 100 kg |
|---|---|---|---|---|
| 0,5 | 4,25 | 8,5 | 13,3 | 23,53 |
| 0,8 | 6,80 | 13,6 | 21,3 | 14,71 |
| 1 | 8,50 | 17,0 | 26,6 | 11,76 |
| 1,5 | 12,75 | 25,5 | 39,8 | 7,84 |
| 2 | 17,00 | 34,0 | 53,1 | 5,88 |
| 3 | 25,50 | 51,0 | 79,7 | 3,92 |
| 4 | 34,00 | 68,0 | 106,3 | 2,94 |
| 5 | 42,50 | 85,0 | 132,8 | 2,35 |
| 6 | 51,00 | 102,0 | 159,4 | 1,96 |
| 8 | 68,00 | 136,0 | 212,5 | 1,47 |
| 10 | 85,00 | 170,0 | 265,6 | 1,18 |
Blacha i taśma mosiężna to najczęściej CuZn37 (8,44 g/cm³): arkusz 1000×2000×1 waży w nim 16,9 kg zamiast 17,0 kg z tabeli. Taka różnica nie zmienia ani wyceny, ani transportu.
Rura mosiężna: waga metra
| Rura D×s, mm | Średnica wewn., mm | kg/m | Odcinek 5 m, kg |
|---|---|---|---|
| 8×1 | 6 | 0,187 | 0,93 |
| 10×1 | 8 | 0,240 | 1,20 |
| 12×1 | 10 | 0,294 | 1,47 |
| 15×1 | 13 | 0,374 | 1,87 |
| 16×1 | 14 | 0,401 | 2,00 |
| 20×1 | 18 | 0,507 | 2,54 |
| 22×1 | 20 | 0,561 | 2,80 |
| 25×1,5 | 22 | 0,941 | 4,71 |
| 30×1,5 | 27 | 1,142 | 5,71 |
| 40×2 | 36 | 2,029 | 10,15 |
Gatunki mosiądzu i gęstość
| Gatunek | Numer EN | Typowe zastosowanie | ρ, g/cm³ | Arkusz 1000×2000×1, kg | Różnica wobec kalkulatora, % |
|---|---|---|---|---|---|
| CuZn37 | CW508L | blacha i taśma, tłoczenie, gięcie | 8,44 | 16,88 | −0,7 |
| CuZn39Pb3 | CW614N | pręty i sześciokąty do toczenia (automatowy) | 8,47 | 16,94 | −0,4 |
| CuZn40 | CW509L | płyty i odkuwki na gorąco | 8,40 | 16,80 | −1,2 |
Gęstość mosiądzu maleje z zawartością cynku, a ołów w gatunkach automatowych ją lekko podnosi — stąd 8,40 dla CuZn40 i 8,47 dla CuZn39Pb3. Do zamówienia i transportu wystarczy liczba z kalkulatora. Ołów i cynk mają znaczenie przy spawaniu: cynk wrze w temperaturze około 907 °C, czyli blisko temperatury topnienia samego mosiądzu, więc paruje z jeziorka i dymi — mosiądz łączy się raczej lutowaniem twardym, a dym z cynku wymaga odciągu (dymy spawalnicze).
Jak policzyć wagę mosiądzu samemu
- Pole przekroju w mm²: pręt — π·d²/4, sześciokąt — 0,866·S², blacha i płaskownik — a·b, rura — π·s·(D−s).
- Masa metra w kg/m: pole × 8,50 / 1000 (albo gęstość gatunku z tabeli).
- Masa sztuki: kg/m × długość w metrach.
Te same wymiary w miedzi policzy kalkulator wagi miedzi, w stali — kalkulator wagi stali, w aluminium — pręt aluminiowy. Wszystkie narzędzia są w dziale kalkulatorów.
Częste pytania
Ile waży mosiądz — jaka jest gęstość mosiądzu?
Zależnie od gatunku 8,40–8,47 g/cm³: CuZn40 8,40, CuZn37 8,44, automatowy CuZn39Pb3 8,47. Kalkulator przyjmuje 8,50 — wynik jest o 0,4–1,2 % wyższy, co mieści się w tolerancji wymiarów prętów i blach. Normy wyrobów EN 12163/12164 podają dla tych gatunków zaokrąglone „ok. 8,4”.
Ile waży pręt mosiężny Ø20?
2,67 kg/m przy 8,50 g/cm³, czyli pręt 3 m to 8,0 kg. W gatunku CuZn39Pb3 (8,47) wychodzi 2,66 kg/m.
Jak policzyć wagę sześciokąta mosiężnego?
Pole sześciokąta to 0,866·S², gdzie S to rozmiar pod klucz. Sześciokąt 17 ma 250,3 mm² i waży 2,13 kg/m. Najprościej: masa pręta okrągłego o średnicy S × 1,103 — tak policzysz go też w kalkulatorze, który sześciokąta nie ma.
Co jest cięższe — mosiądz czy miedź?
Miedź, o około 5 % (8,96 wobec 8,50 g/cm³). Od stali mosiądz jest cięższy o 8 %, a od aluminium ponad trzy razy.
Aktualizacja: