Kalkulator masy metalu

Blacha, pręt okrągły i kwadratowy, płaskownik, rura okrągła i profil zamknięty, kątownik — dla stali, nierdzewki, aluminium, miedzi, mosiądzu, tytanu i żeliwa. Podaje masę jednej sztuki, całej partii i metra bieżącego.

Jak to liczymy

Schemat jest jeden dla wszystkich profili: pole przekroju poprzecznego mnoży się przez długość i przez gęstość materiału.

m = F · L · ρ, gdzie F to pole przekroju w mm², L — długość w metrach, ρ — gęstość w g/cm³. W tej postaci masa metra bieżącego wynosi F · ρ / 1000 kilogramów.

Pole przekroju według profilu

Gęstość materiałów

Po co to spawaczowi

Masa potrzebna jest nie tylko do kosztorysu. Od niej zależy, czy dostępny osprzęt podniesie konstrukcję, czy sczepienia wytrzymają obracanie i jaki zapas udźwigu trzeba przy transporcie. Do tego masa materiału wiąże się wprost z ilością stopiwa: im grubszy przekrój, tym więcej ściegów i tym ważniejsza kontrola energii liniowej.

Masa metalu w pamięci: mnożniki dla stali

Wzór F · ρ / 1000 po podstawieniu gęstości stali 7,85 g/cm³ skraca się do jednego mnożnika dla każdego kształtu. Warto je znać na pamięć: pozwalają sprawdzić wynik kalkulatora, fakturę albo zestawienie materiałów bez telefonu w ręku.

Skąd biorą się liczby: 7,85/1000 = 0,00785 dla wszystkiego, co ma przekrój prostokątny; π/4 · 0,00785 = 0,006165 dla pręta okrągłego; π · 0,00785 = 0,02466 dla rury. Dla innego metalu mnożnik zmienia się proporcjonalnie do gęstości — dla nierdzewki wystarczy dodać 0,6 %, dla aluminium pomnożyć przez 0,344.

Który wzór wybrać: co zmierzyć na każdym kształcie

Kalkulator masy metalu jest tak dokładny, jak wymiary, które dostanie. Każdy kształt ma swoje „pułapkowe” miejsce:

• Blacha — grubość i szerokość w milimetrach, długość w metrach. Arkusz 1250×2500 to szerokość 1250 i długość 2,5.
• Płaskownik — szerokość i grubość; 40×5 to 200 mm² i 1,57 kg/m. Kolejność wymiarów nie zmienia wyniku, ale w zamówieniu pisze się najpierw szerokość.
• Pręt okrągły — średnica, nie promień. Pomyłka o połowę daje wynik czterokrotnie za mały: Ø20 to 2,47 kg/m, a „r = 20” wpisane jako średnica 40 — 9,86 kg/m.
• Pręt kwadratowy — bok. Nie mylić z profilem zamkniętym: kwadrat 20×20 pełny waży 3,14 kg/m, profil 20×20×2 — 1,05 kg/m.
• Rura okrągła — średnica zewnętrzna i ścianka. Rura calowa ma średnicę zewnętrzną z normy, nie z nazwy — tabela DN jest w kalkulatorze rur i profili.
• Profil zamknięty — oba boki i ścianka, zawsze w kolejności bok × bok × ścianka.
• Kątownik — oba ramiona i grubość. Kątownik nierównoramienny 80×40×6 liczy się tym samym wzorem.

Dwuteowników, ceowników i teowników wzorem się nie liczy: pochylenie półek i promienie zaokrągleń zmieniają pole przekroju o kilka procent. IPE 200 waży 22,4 kg/m według tablicy — bierze się go z kalkulatora dwuteowników albo z tablicy profili.

Wzór czy tablica wyrobów: ile się różnią

Kalkulator liczy geometrię bez zaokrągleń naroży. Dla pełnych przekrojów to wynik dokładny, dla kształtowników — przybliżony, i błąd ma różny znak:

Kątownik wychodzi ze wzoru lżejszy o około 1 %: walcowany ma zaokrąglenie w wewnętrznym narożu, które dokłada materiału więcej, niż zabierają zaokrąglone krawędzie ramion. Profil zamknięty wychodzi cięższy o 3–8 % — ma zaokrąglone naroża o promieniu rzędu dwóch grubości ścianki, a wzór liczy ostre. Największy błąd jest przy małych profilach z grubą ścianką. Do szacunku i dźwigania wystarczy wzór; do zamówienia na tony i do rozliczenia z hurtownią — tablica.

Ten sam wymiar z innego metalu

Kalkulator ma siedem materiałów, ale mnożenie jest jedno: masa z innego metalu to masa stalowa razy stosunek gęstości. Cztery typowe elementy w sześciu materiałach:

Z tabeli widać dwie praktyczne rzeczy. Nierdzewka waży praktycznie tyle co stal czarna — różnica 0,6 % ginie w tolerancji walcowania, więc do dźwigania i transportu można ją liczyć jak stal. Miedź i mosiądz są o 8–14 % cięższe od stali, co przy szynach prądowych i elementach z mosiądzu łatwo przeoczyć. Aluminium i tytan liczy się zawsze osobno; dla aluminium są osobne strony z tablicami wymiarów, zaczynając od kalkulatora masy aluminium.

Masa zamówienia krok po kroku

Najczęstsze zadanie to nie jedna sztuka, a zestaw z rysunku. Przykład — zbrojenie i stelaż pod podest:

1. Pręty Ø12: 40 sztang po 6 m = 240 m × 0,888 kg/m = 213,1 kg.
2. Płaskownik 40×5: 18 m × 1,57 kg/m = 28,3 kg.
3. Kątownik 50×50×5: 24 m, czyli 4 sztangi, × 3,77 kg/m z tablicy = 90,5 kg (wzór dałby 89,5 kg).
4. Razem około 332 kg. Tę liczbę porównuje się z ładownością auta i z udźwigiem wciągarki, a przy wycenie mnoży przez cenę za kilogram.

Liczy się zawsze w sztangach handlowych, nie w metrach z rysunku: z 24 m kątownika w odcinkach po 1,7 m zostaną odpady, które też się kupuje. Rozkrój na sztangi i odpad liczy kalkulator rozkroju, a pełne zestawienie z masami — zestawienie materiałów.

Najczęstsze błędy przy liczeniu masy stali

• Długość w milimetrach w polu metrów. 2500 zamiast 2,5 daje tysiąc razy za dużo — wynik w tonach przy arkuszu blachy to sygnał.
• Centymetry zamiast milimetrów. Pręt „2” zamiast „20” — sto razy za mało, bo pole rośnie z kwadratem średnicy.
• Materiał został na stali. Dla aluminium wynik będzie 2,91 raza za duży; dla nierdzewki błąd jest pomijalny.
• Wzór zamiast tablicy dla dwuteownika. Środnik i półki policzone jak trzy płaskowniki pomijają promienie i pochylenie półek — patrz kalkulatory kształtowników na dole strony.
• Ilość sztuk. Masa jednej sztuki razy liczba sztuk — kalkulator podaje obie; do transportu potrzebna jest ta druga.

Kalkulatory stali według profilu

Ten kalkulator liczy wszystko, ale gdy wiadomo, po co się przyszło, szybciej otworzyć stronę pod konkretny kształt: otwiera się od razu na nim i ma tablicę typowych wymiarów.

Autor: Dmitry Frolov, spawacz i ślusarz konstrukcji stalowych Aktualizacja: 25 września 2026