Kalkulator masy ceownika
Masa metra: UPN 100 — 10,6 kg/m; UPN 200 — 25,3 kg/m; UPN 300 — 46,2 kg/m. Sztanga 6 m UPN 200 to 151,8 kg, 12 m — 303,6 kg; pozostałe rozmiary są niżej, każdy z gotową odpowiedzią. UPN i UPE, cały sortament od 50 do 400. Wybierz profil, podaj długość i ilość — masa metra bieżącego brana jest z tablicy normy, a nie liczona ze wzoru na przekrój.
Krótka odpowiedź
Najczęściej pytane rozmiary: UPN 65 — 7,09 kg/m, UPN 80 — 8,64 kg/m, UPN 100 — 10,6 kg/m, UPN 120 — 13,4 kg/m, UPN 160 — 18,8 kg/m, UPN 200 — 25,3 kg/m. Wersje UPE przy tej samej wysokości są lżejsze aż do 300 (przy 100–240 o 7–10 %), a dopiero na samej górze szeregu, przy 400, minimalnie cięższe.
Ile waży ceownik: najczęściej sprawdzane rozmiary
Każdy rozmiar ma własną kotwicę, więc link do „UPN 200” prowadzi prosto do odpowiedzi. Masa sztangi 6 i 12 m oraz liczba metrów w tonie są liczone z tej samej tablicy normy, z której korzysta kalkulator powyżej.
Ile waży UPN 80 na metr — 8,64 kg/m
UPN 80 waży 8,64 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 51,8 kg, 12 m — 103,7 kg, a tona to około 116 m tego profilu. Przekrój 80 × 45 mm, środnik 6 mm, pas 8 mm, pole 11 cm². UPE 80 jest o 9 % lżejszy (7,9 kg/m).
Ile waży UPN 100 na metr — 10,6 kg/m
UPN 100 waży 10,6 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 63,6 kg, 12 m — 127,2 kg, a tona to około 94,3 m tego profilu. Przekrój 100 × 50 mm, środnik 6 mm, pas 8,5 mm, pole 13,5 cm². UPE 100 jest o 7 % lżejszy (9,82 kg/m).
Ile waży UPN 120 na metr — 13,4 kg/m
UPN 120 waży 13,4 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 80,4 kg, 12 m — 160,8 kg, a tona to około 74,6 m tego profilu. Przekrój 120 × 55 mm, środnik 7 mm, pas 9 mm, pole 17 cm². UPE 120 jest o 10 % lżejszy (12,1 kg/m).
Ile waży UPN 140 na metr — 16 kg/m
UPN 140 waży 16 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 96 kg, 12 m — 192 kg, a tona to około 62,5 m tego profilu. Przekrój 140 × 60 mm, środnik 7 mm, pas 10 mm, pole 20,4 cm². UPE 140 jest o 9 % lżejszy (14,5 kg/m).
Ile waży UPN 160 na metr — 18,8 kg/m
UPN 160 waży 18,8 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 112,8 kg, 12 m — 225,6 kg, a tona to około 53,2 m tego profilu. Przekrój 160 × 65 mm, środnik 7,5 mm, pas 10,5 mm, pole 24 cm². UPE 160 jest o 10 % lżejszy (17 kg/m).
Ile waży UPN 180 na metr — 22 kg/m
UPN 180 waży 22 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 132 kg, 12 m — 264 kg, a tona to około 45,5 m tego profilu. Przekrój 180 × 70 mm, środnik 8 mm, pas 11 mm, pole 28 cm². UPE 180 jest o 10 % lżejszy (19,7 kg/m).
Ile waży UPN 200 na metr — 25,3 kg/m
UPN 200 waży 25,3 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 151,8 kg, 12 m — 303,6 kg, a tona to około 39,5 m tego profilu. Przekrój 200 × 75 mm, środnik 8,5 mm, pas 11,5 mm, pole 32,2 cm². UPE 200 jest o 10 % lżejszy (22,8 kg/m).
Ile waży UPN 220 na metr — 29,4 kg/m
UPN 220 waży 29,4 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 176,4 kg, 12 m — 352,8 kg, a tona to około 34 m tego profilu. Przekrój 220 × 80 mm, środnik 9 mm, pas 12,5 mm, pole 37,4 cm². UPE 220 jest o 10 % lżejszy (26,6 kg/m).
Ile waży UPN 240 na metr — 33,2 kg/m
UPN 240 waży 33,2 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 199,2 kg, 12 m — 398,4 kg, a tona to około 30,1 m tego profilu. Przekrój 240 × 85 mm, środnik 9,5 mm, pas 13 mm, pole 42,3 cm². UPE 240 jest o 9 % lżejszy (30,2 kg/m).
Ile waży UPN 260 na metr — 37,9 kg/m
UPN 260 waży 37,9 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 227,4 kg, 12 m — 454,8 kg, a tona to około 26,4 m tego profilu. Przekrój 260 × 90 mm, środnik 10 mm, pas 14 mm, pole 48,3 cm².
Ile waży UPN 300 na metr — 46,2 kg/m
UPN 300 waży 46,2 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 277,2 kg, 12 m — 554,4 kg, a tona to około 21,6 m tego profilu. Przekrój 300 × 100 mm, środnik 10 mm, pas 16 mm, pole 58,8 cm². UPE 300 jest o 4 % lżejszy (44,4 kg/m).
Ile waży UPE 160 na metr — 17 kg/m
UPE 160 waży 17 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 102 kg, 12 m — 204 kg, a tona to około 58,8 m tego profilu. Przekrój 160 × 70 mm, środnik 5,5 mm, pas 9,5 mm, pole 21,7 cm². UPN 160 jest o 11 % cięższy (18,8 kg/m).
Ile waży UPE 200 na metr — 22,8 kg/m
UPE 200 waży 22,8 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 136,8 kg, 12 m — 273,6 kg, a tona to około 43,9 m tego profilu. Przekrój 200 × 80 mm, środnik 6 mm, pas 11 mm, pole 29 cm². UPN 200 jest o 11 % cięższy (25,3 kg/m).
Ile waży UPE 240 na metr — 30,2 kg/m
UPE 240 waży 30,2 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 181,2 kg, 12 m — 362,4 kg, a tona to około 33,1 m tego profilu. Przekrój 240 × 90 mm, środnik 7 mm, pas 12,5 mm, pole 38,5 cm². UPN 240 jest o 10 % cięższy (33,2 kg/m).
Tablice sortamentu
Wysokość h, szerokość półki b, grubość środnika
s, grubość półki t, masa metra i pole przekroju
A.
Ceowniki UPN — DIN 1026-1
| Profil | h, mm | b, mm | s, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| UPN 50 | 50 | 38 | 5 | 7 | 5,59 | 7,12 |
| UPN 65 | 65 | 42 | 5,5 | 7,5 | 7,09 | 9,03 |
| UPN 80 | 80 | 45 | 6 | 8 | 8,64 | 11 |
| UPN 100 | 100 | 50 | 6 | 8,5 | 10,6 | 13,5 |
| UPN 120 | 120 | 55 | 7 | 9 | 13,4 | 17 |
| UPN 140 | 140 | 60 | 7 | 10 | 16 | 20,4 |
| UPN 160 | 160 | 65 | 7,5 | 10,5 | 18,8 | 24 |
| UPN 180 | 180 | 70 | 8 | 11 | 22 | 28 |
| UPN 200 | 200 | 75 | 8,5 | 11,5 | 25,3 | 32,2 |
| UPN 220 | 220 | 80 | 9 | 12,5 | 29,4 | 37,4 |
| UPN 240 | 240 | 85 | 9,5 | 13 | 33,2 | 42,3 |
| UPN 260 | 260 | 90 | 10 | 14 | 37,9 | 48,3 |
| UPN 280 | 280 | 95 | 10 | 15 | 41,8 | 53,3 |
| UPN 300 | 300 | 100 | 10 | 16 | 46,2 | 58,8 |
| UPN 320 | 320 | 100 | 14 | 17,5 | 59,5 | 75,8 |
| UPN 350 | 350 | 100 | 14 | 16 | 60,6 | 77,3 |
| UPN 400 | 400 | 110 | 14 | 18 | 71,8 | 91,5 |
Ceowniki UPE — DIN 1026-2
| Profil | h, mm | b, mm | s, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| UPE 80 | 80 | 50 | 4 | 7 | 7,9 | 10 |
| UPE 100 | 100 | 55 | 4,5 | 7,5 | 9,82 | 12,5 |
| UPE 120 | 120 | 60 | 5 | 8 | 12,1 | 15,4 |
| UPE 140 | 140 | 65 | 5 | 9 | 14,5 | 18,4 |
| UPE 160 | 160 | 70 | 5,5 | 9,5 | 17 | 21,7 |
| UPE 180 | 180 | 75 | 5,5 | 10,5 | 19,7 | 25,1 |
| UPE 200 | 200 | 80 | 6 | 11 | 22,8 | 29 |
| UPE 220 | 220 | 85 | 6,5 | 12 | 26,6 | 33,9 |
| UPE 240 | 240 | 90 | 7 | 12,5 | 30,2 | 38,5 |
| UPE 270 | 270 | 95 | 7,5 | 13,5 | 35,2 | 44,8 |
| UPE 300 | 300 | 100 | 9,5 | 15 | 44,4 | 56,6 |
| UPE 330 | 330 | 105 | 11 | 16 | 53,2 | 67,8 |
| UPE 360 | 360 | 110 | 12 | 17 | 61,2 | 78 |
| UPE 400 | 400 | 115 | 13,5 | 18 | 72,2 | 92 |
Odchyłki wymiarów i masy walcowanych ceowników opisuje EN 10279. W partii różnica dochodzi do kilku procent, dlatego do rozliczenia z hurtownią bierze się masę z atestu, a tablicę — do projektu, kosztorysu i doboru zawiesia.
UPN a UPE
UPN (DIN 1026-1) to klasyczny ceownik, w którym wewnętrzna powierzchnia półki ma spadek 8 %. Kształt pochodzi z czasów, gdy walcowanie stożkowej półki było prostsze technologicznie. Konsekwencja jest praktyczna: powierzchnia półki nie jest równoległa do środnika, więc płaska blacha przylega tylko krawędzią, a pod śrubę trzeba podkładki skośnej albo frezowania.
UPE (DIN 1026-2) ma półki równoległe. Blacha przylega całą powierzchnią, spoina pachwinowa układa się w normalnym narożu, a nie w klinie, i łatwiej ją skontrolować. Przy tej samej wysokości UPE jest zwykle nieco lżejszy i ma większy moment bezwładności względem osi słabej — to profil projektowany później i pod współczesne połączenia.

Gdzie się to spawa
Ceownik trafia najczęściej w trzy miejsca: jako płatew i rygiel obudowy ścian, jako rama pod urządzenie i jako element skrzynkowy złożony z dwóch profili środnikami do siebie. W każdym z nich sedno tkwi w kolejności spawania, a nie w samej spoinie — otwarty przekrój skręca się od jednostronnego nagrzania mocniej niż zamknięty.
Praktyczna zasada: spoiny układa się naprzemiennie po obu stronach, odcinkami, a nie ciągiem od końca do końca. Skrzynkę z dwóch ceowników sczepia się co 300–400 mm i dopiero potem spawa odcinkami po 100–150 mm od środka ku końcom. Grubość spoiny dobiera się do cieńszego z łączonych elementów — przelicza to kalkulator spoiny pachwinowej.
Przy UPN 320 i większych półka ma 16–18 mm grubości i przestaje to być robota „na jeden ścieg”: wchodzi ukosowanie, kilka warstw i kontrola energii liniowej, a przy stali o wyższym równoważniku węgla także podgrzewanie wstępne.
UPN czy UPE: różnica w masie przy tej samej wysokości
Do wysokości 300 ceownik z półkami równoległymi jest lżejszy: UPE 100 waży 9,82 kg/m wobec 10,6 kg/m dla UPN 100 (o 7 % mniej), UPE 200 — 22,8 wobec 25,3 kg/m (o 10 %). Oszczędność bierze się głównie ze środnika: UPN 200 ma go 8,5 mm, UPE 200 — 6 mm. Na samej górze szeregu relacja się odwraca: UPE 400 waży 72,2 kg/m, UPN 400 — 71,8.
W liczbach na zamówieniu: 100 m ceownika 200 to w wersji UPE o 250 kg stali mniej. Przy cenie liczonej od kilograma to tyle samo procent taniej — pod warunkiem, że hurtownia ma UPE na stanie w tej samej cenie jednostkowej, co nie zawsze jest prawdą.
Masa nie jest jedynym kryterium. Ceowników nie wolno mieszać w jednym elemencie „bo waga podobna”: półka UPN 200 ma szerokość 75 mm, UPE 200 — 80 mm, więc przy wymianie jednego profilu w istniejącej ramie nie zgodzą się otwory i przykładki. Przy nowej konstrukcji spawanej UPE wygrywa płaską półką, przy naprawie starej — zostaje się przy tej serii, która już tam jest.
Jak na placu odróżnić UPN od UPE

Oznaczenie farbą na czole sztangi bywa zatarte, a oba profile z daleka wyglądają tak samo. Rozstrzyga suwmiarka. Najpierw półka: w UPN jej wewnętrzna powierzchnia jest pochylona, więc przy środniku półka jest wyraźnie grubsza niż na krawędzi; w UPE grubość jest stała na całej szerokości. Potem środnik i szerokość półki — dla wysokości 160: UPN ma środnik 7,5 mm i półkę 65 mm, UPE — 5,5 mm i 70 mm.
Grubość półki UPN mierzy się w połowie jej szerokości, a nie przy krawędzi:
na krawędzi pomiar wyjdzie cieńszy niż wartość t z tablicy i łatwo
wtedy uznać dobry profil za „za lekki”. Wysokość h w obu seriach
równa się numerowi profilu.
Przykład: masa ramy pod urządzenie
Rama 2,9 × 1,2 m: dwa podłużniki z UPN 160, cztery poprzeczki z UPN 100 i cztery nogi po 0,8 m z UPN 120. Masa z tablicy:
- podłużniki — UPN 160: 2 × 2,9 m = 5,8 m × 18,8 = 109 kg
- poprzeczki — UPN 100: 4 × 1,2 m = 4,8 m × 10,6 = 50,9 kg
- nogi — UPN 120: 4 × 0,8 m = 3,2 m × 13,4 = 42,9 kg
- Razem: 202,8 kg; z naddatkiem 3 % na blachy węzłowe, spoiny i odpad — 208,9 kg
To jest masa konstrukcji. Masa zakupu jest inna, bo hurtownia wydaje całe sztangi: dwa podłużniki mieszczą się w jednej sztandze 6 m UPN 160, poprzeczki (4,8 m) — w jednej sztandze UPN 100, nogi (3,2 m) — w jednej UPN 120. Na fakturze będzie więc 256,8 kg, a resztki 0,2, 1,2 i 2,8 m zostają w warsztacie. Ułożenie odcinków na sztangach tak, żeby resztek było jak najmniej, zrobi kalkulator rozkroju, a całą listę pozycji z masą i kosztem — zestawienie materiałów.
Metry, sztangi i tony — przeliczenia przy zamówieniu
Z kilogramów na metry: L = M / G, gdzie G to masa
metra z tablicy. Tona UPN 120 to 74,6 m, czyli
13 sztang po 6 m albo
7 po 12 m — zawsze zaokrągla się w górę,
bo nikt nie sprzeda 0,4 sztangi. W drugą stronę: 20 sztang UPN 140 po 6 m to
120 m, czyli 1920 kg — to już ładunek,
przy którym trzeba sprawdzić ładowność auta i zawiesia.
Koszt stali liczy się od masy: K = L · G · C, gdzie
C to cena kilograma; przy cenie za tonę C = T / 1000.
Cena metra bieżącego to po prostu G · C, więc metr UPN 200
kosztuje 25,3 ceny kilograma, a metr UPE 200 —
22,8. Cięcie na wymiar, śrutowanie i gruntowanie
hurtownie liczą osobno, od cięcia albo od metra, i te pozycje nie zależą
od masy.
Typowe błędy przy liczeniu masy ceownika
- „Ceownik 100” bez serii. UPN 100 to 10,6 kg/m, UPE 100 — 9,82. Różnica mała na metr, ale na kilkuset metrach to już kilkadziesiąt kilogramów i inna półka.
- Ceownik gięty liczony z tej tablicy. Profil gięty na zimno z blachy ma inną geometrię i znacznie mniejszą masę niż walcowany o tej samej wysokości. Jego masę liczy się z grubości blachy i rozwinięcia, np. w kalkulatorze masy metalu dla płaskownika o szerokości rozwinięcia.
- Nieistniejący rozmiar. UPN 270 nie ma w normie — jest UPE 270 (35,2 kg/m). Taka pozycja w zestawieniu oznacza pomyłkę projektanta albo przepisującego.
- Masa metra wzięta za masę sztangi. „UPN 200 — 25 kg” to metr, a nie sztuka: sztanga 6 m waży sześć razy więcej, co ma znaczenie przy ręcznym przenoszeniu i doborze zawiesia.
Częste pytania
Ile waży ceownik 100 o długości 6 m?
UPN 100 waży 10,6 kg/m, więc sztanga 6 m to 63,6 kg. UPE 100 przy tej samej wysokości waży 9,82 kg/m, czyli 58,9 kg — jest lżejszy, bo ma cieńszy środnik i równoległe półki.
UPN czy UPE — który wybrać?
UPN ma pochyloną wewnętrzną powierzchnię półki (spadek 8 %), UPE — półki równoległe. Tam, gdzie do półki przykręca się albo przyspawuje płaską blachę, UPE oszczędza podkładek i pasowania. UPN bywa tańszy i częściej dostępny „od ręki”, a przy większych wysokościach ma grubszy środnik, więc lepiej znosi obciążenie skupione. Do konstrukcji spawanych zwykle wygodniejszy jest UPE.
Jak liczyć masę dwóch ceowników zespawanych w skrzynkę?
Po prostu podwójnie: masa profilu razy dwa razy długość. Spoiny dodają niewiele — metr spoiny pachwinowej a = 4 mm to około 0,13 kg stopiwa, przy sześciu metrach z obu stron wychodzi około 1,5 kg. W kosztorysie liczy się to jako zużycie materiału dodatkowego, a nie jako masa konstrukcji.
Ile waży UPN 200 — metr, sztanga 6 m i 12 m?
UPN 200 waży 25,3 kg/m. Sztanga 6 m to 151,8 kg, 12 m — 303,6 kg. UPE 200 tej samej wysokości waży 22,8 kg/m, czyli 136,8 kg na 6 m.
Czy istnieje ceownik UPN 270?
Nie. W szeregu UPN wg DIN 1026-1 po UPN 260 (37,9 kg/m) jest od razu UPN 280 (41,8 kg/m). Wysokość 270 mm ma tylko ceownik z półkami równoległymi — UPE 270, 35,2 kg/m. Jeśli w zestawieniu stoi „UPN 270”, to prawie na pewno pomyłka w serii i trzeba ją wyjaśnić przed zamówieniem.
Ile metrów ceownika UPN 120 jest w tonie?
Tona to 1000 / 13,4 ≈ 74,6 m, czyli 13 sztang po 6 m (12,4 zaokrąglone w górę) albo 7 sztang po 12 m. Hurtownia i tak wyda pełne sztangi, więc zamówienie w tonach warto od razu przeliczyć na sztuki.
Ile waży UPE 160 i czym różni się od UPN 160?
UPE 160 waży 17 kg/m: sztanga 6 m to 102 kg, 12 m — 204 kg. UPN 160 ma 18,8 kg/m (112,8 kg na 6 m), więc przy tej samej wysokości UPE jest lżejszy o 1,8 kg/m — ma cieńszy środnik i pas.
Aktualizacja: