Kalkulator masy ceownika
UPN i UPE, cały sortament od 50 do 400. Wybierz profil, podaj długość i ilość — masa metra bieżącego brana jest z tablicy normy, a nie liczona ze wzoru na przekrój.
Krótka odpowiedź
Najczęściej pytane rozmiary: UPN 65 — 7,09 kg/m, UPN 80 — 8,64 kg/m, UPN 100 — 10,6 kg/m, UPN 120 — 13,4 kg/m, UPN 160 — 18,8 kg/m, UPN 200 — 25,3 kg/m. Wersje UPE przy tej samej wysokości są o 5–10 % lżejsze do wysokości 200 i cięższe powyżej 300, bo tam rośnie im grubość środnika.
Tablice sortamentu
Wysokość h, szerokość półki b, grubość środnika
s, grubość półki t, masa metra i pole przekroju
A.
Ceowniki UPN — DIN 1026-1
| Profil | h, mm | b, mm | s, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| UPN 50 | 50 | 38 | 5 | 7 | 5,59 | 7,12 |
| UPN 65 | 65 | 42 | 5,5 | 7,5 | 7,09 | 9,03 |
| UPN 80 | 80 | 45 | 6 | 8 | 8,64 | 11 |
| UPN 100 | 100 | 50 | 6 | 8,5 | 10,6 | 13,5 |
| UPN 120 | 120 | 55 | 7 | 9 | 13,4 | 17 |
| UPN 140 | 140 | 60 | 7 | 10 | 16 | 20,4 |
| UPN 160 | 160 | 65 | 7,5 | 10,5 | 18,8 | 24 |
| UPN 180 | 180 | 70 | 8 | 11 | 22 | 28 |
| UPN 200 | 200 | 75 | 8,5 | 11,5 | 25,3 | 32,2 |
| UPN 220 | 220 | 80 | 9 | 12,5 | 29,4 | 37,4 |
| UPN 240 | 240 | 85 | 9,5 | 13 | 33,2 | 42,3 |
| UPN 260 | 260 | 90 | 10 | 14 | 37,9 | 48,3 |
| UPN 280 | 280 | 95 | 10 | 15 | 41,8 | 53,3 |
| UPN 300 | 300 | 100 | 10 | 16 | 46,2 | 58,8 |
| UPN 320 | 320 | 100 | 14 | 17,5 | 59,5 | 75,8 |
| UPN 350 | 350 | 100 | 14 | 16 | 60,6 | 77,3 |
| UPN 400 | 400 | 110 | 14 | 18 | 71,8 | 91,5 |
Ceowniki UPE — DIN 1026-2
| Profil | h, mm | b, mm | s, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|---|
| UPE 80 | 80 | 50 | 4 | 7 | 7,9 | 10 |
| UPE 100 | 100 | 55 | 4,5 | 7,5 | 9,82 | 12,5 |
| UPE 120 | 120 | 60 | 5 | 8 | 12,1 | 15,4 |
| UPE 140 | 140 | 65 | 5 | 9 | 14,5 | 18,4 |
| UPE 160 | 160 | 70 | 5,5 | 9,5 | 17 | 21,7 |
| UPE 180 | 180 | 75 | 5,5 | 10,5 | 19,7 | 25,1 |
| UPE 200 | 200 | 80 | 6 | 11 | 22,8 | 29 |
| UPE 220 | 220 | 85 | 6,5 | 12 | 26,6 | 33,9 |
| UPE 240 | 240 | 90 | 7 | 12,5 | 30,2 | 38,5 |
| UPE 270 | 270 | 95 | 7,5 | 13,5 | 35,2 | 44,8 |
| UPE 300 | 300 | 100 | 9,5 | 15 | 44,4 | 56,6 |
| UPE 330 | 330 | 105 | 11 | 16 | 53,2 | 67,8 |
| UPE 360 | 360 | 110 | 12 | 17 | 61,2 | 78 |
| UPE 400 | 400 | 115 | 13,5 | 18 | 72,2 | 92 |
Odchyłki wymiarów i masy walcowanych ceowników opisuje EN 10279. W partii różnica dochodzi do kilku procent, dlatego do rozliczenia z hurtownią bierze się masę z atestu, a tablicę — do projektu, kosztorysu i doboru zawiesia.
UPN a UPE
UPN (DIN 1026-1) to klasyczny ceownik z półką uklonioną wewnątrz o 8 %. Kształt pochodzi z czasów, gdy walcowanie stożkowej półki było prostsze technologicznie. Konsekwencja jest praktyczna: powierzchnia półki nie jest równoległa do środnika, więc płaska blacha przylega tylko krawędzią, a pod śrubę trzeba podkładki skośnej albo frezowania.
UPE (DIN 1026-2) ma półki równoległe. Blacha przylega całą powierzchnią, spoina pachwinowa układa się w normalnym narożu, a nie w klinie, i łatwiej ją skontrolować. Przy tej samej wysokości UPE jest zwykle nieco lżejszy i ma większy moment bezwładności względem osi słabej — to profil projektowany później i pod współczesne połączenia.
Gdzie się to spawa
Ceownik trafia najczęściej w trzy miejsca: jako płatew i rygiel obudowy ścian, jako rama pod urządzenie i jako element skrzynkowy złożony z dwóch profili środnikami do siebie. W każdym z nich sedno tkwi w kolejności spawania, a nie w samej spoinie — otwarty przekrój skręca się od jednostronnego nagrzania mocniej niż zamknięty.
Praktyczna zasada: spoiny układa się naprzemiennie po obu stronach, odcinkami, a nie ciągiem od końca do końca. Skrzynkę z dwóch ceowników sczepia się co 300–400 mm i dopiero potem spawa odcinkami po 100–150 mm od środka ku końcom. Grubość spoiny dobiera się do cieńszego z łączonych elementów — przelicza to kalkulator spoiny pachwinowej.
Przy UPN 320 i większych grubość półki przekracza 17 mm i przestaje to być robota „na jeden ścieg”: wchodzi ukosowanie, kilka warstw i kontrola energii liniowej, a przy stali o wyższym równoważniku węgla także podgrzewanie wstępne.
Częste pytania
Ile waży ceownik 100 o długości 6 m?
UPN 100 waży 10,6 kg/m, więc sztanga 6 m to 63,6 kg. UPE 100 przy tej samej wysokości waży 9,82 kg/m, czyli 58,9 kg — jest lżejszy, bo ma cieńszy środnik i równoległe półki.
UPN czy UPE — który wybrać?
UPN ma półkę uklonioną wewnątrz o 8 %, UPE — równoległą. Tam, gdzie do półki przykręca się albo przyspawuje płaską blachę, UPE oszczędza podkładek i pasowania. UPN bywa tańszy i częściej dostępny „od ręki”, a przy większych wysokościach ma grubszy środnik, więc lepiej znosi obciążenie skupione. Do konstrukcji spawanych zwykle wygodniejszy jest UPE.
Jak liczyć masę dwóch ceowników zespawanych w skrzynkę?
Po prostu podwójnie: masa profilu razy dwa razy długość. Spoiny dodają niewiele — metr spoiny pachwinowej a = 4 mm to około 0,13 kg stopiwa, przy sześciu metrach z obu stron wychodzi około 1,5 kg. W kosztorysie liczy się to jako zużycie materiału dodatkowego, a nie jako masa konstrukcji.
Aktualizacja: