Kalkulator masy kątownika
Kątowniki równoramienne i nierównoramienne wg EN 10056-1, od L 20×20×3 do L 200×200×20. Wybierz rozmiar, podaj długość i ilość — masa metra pochodzi z tablicy normy.
Krótka odpowiedź
Najczęściej pytane rozmiary: L 30×30×3 — 1,36 kg/m, L 40×40×4 — 2,42 kg/m, L 50×50×5 — 3,77 kg/m, L 60×60×6 — 5,42 kg/m, L 80×80×8 — 9,63 kg/m, L 100×100×10 — 15,0 kg/m. Sztanga handlowa ma zwykle 6 m, rzadziej 12 m.
Ile waży kątownik: najczęściej sprawdzane rozmiary
Rozmiary równoramienne i nierównoramienne, o które pyta się najczęściej, każdy pod
własną kotwicą (np. #l-50x50x5). Masa sztangi 6 i 12 m oraz metry
w tonie pochodzą z tej samej tablicy EN 10056-1, co kalkulator.
Ile waży L 30×30×3 na metr — 1,36 kg/m
L 30×30×3 waży 1,36 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 8,2 kg, 12 m — 16,3 kg, a tona to około 735 m tego profilu. Ramiona 30 i 30 mm, grubość 3 mm, pole 1,74 cm². L 30×30×4 jest o 31 % cięższy (1,78 kg/m).
Ile waży L 40×40×4 na metr — 2,42 kg/m
L 40×40×4 waży 2,42 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 14,5 kg, 12 m — 29 kg, a tona to około 413 m tego profilu. Ramiona 40 i 40 mm, grubość 4 mm, pole 3,08 cm². L 40×40×5 jest o 23 % cięższy (2,97 kg/m).
Ile waży L 50×50×5 na metr — 3,77 kg/m
L 50×50×5 waży 3,77 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 22,6 kg, 12 m — 45,2 kg, a tona to około 265 m tego profilu. Ramiona 50 i 50 mm, grubość 5 mm, pole 4,8 cm². L 50×50×6 jest o 19 % cięższy (4,47 kg/m).
Ile waży L 60×60×6 na metr — 5,42 kg/m
L 60×60×6 waży 5,42 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 32,5 kg, 12 m — 65 kg, a tona to około 185 m tego profilu. Ramiona 60 i 60 mm, grubość 6 mm, pole 6,91 cm². L 60×60×8 jest o 31 % cięższy (7,09 kg/m).
Ile waży L 80×80×8 na metr — 9,63 kg/m
L 80×80×8 waży 9,63 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 57,8 kg, 12 m — 115,6 kg, a tona to około 104 m tego profilu. Ramiona 80 i 80 mm, grubość 8 mm, pole 12,3 cm².
Ile waży L 100×100×10 na metr — 15 kg/m
L 100×100×10 waży 15 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 90 kg, 12 m — 180 kg, a tona to około 66,7 m tego profilu. Ramiona 100 i 100 mm, grubość 10 mm, pole 19,2 cm². L 100×100×12 jest o 19 % cięższy (17,8 kg/m).
Ile waży L 60×40×6 na metr — 4,46 kg/m
L 60×40×6 waży 4,46 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 26,8 kg, 12 m — 53,5 kg, a tona to około 224 m tego profilu. Ramiona 60 i 40 mm, grubość 6 mm, pole 5,68 cm². L 60×40×5 jest o 15 % lżejszy (3,79 kg/m).
Ile waży L 80×40×6 na metr — 5,41 kg/m
L 80×40×6 waży 5,41 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 32,5 kg, 12 m — 64,9 kg, a tona to około 185 m tego profilu. Ramiona 80 i 40 mm, grubość 6 mm, pole 6,89 cm².
Ile waży L 100×50×8 na metr — 8,97 kg/m
L 100×50×8 waży 8,97 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 53,8 kg, 12 m — 107,6 kg, a tona to około 111 m tego profilu. Ramiona 100 i 50 mm, grubość 8 mm, pole 11,4 cm².
Ile waży L 150×100×10 na metr — 19 kg/m
L 150×100×10 waży 19 kg na metr bieżący: sztanga 6 m to 114 kg, 12 m — 228 kg, a tona to około 52,6 m tego profilu. Ramiona 150 i 100 mm, grubość 10 mm, pole 24,2 cm².
Tablice sortamentu
Ramię a, drugie ramię b, grubość t,
masa metra i pole przekroju A. U kątownika równoramiennego
a = b.
Kątowniki równoramienne — EN 10056-1
| Profil | a, mm | b, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|
| L 20×20×3 | 20 | 20 | 3 | 0,88 | 1,12 |
| L 25×25×3 | 25 | 25 | 3 | 1,12 | 1,42 |
| L 25×25×4 | 25 | 25 | 4 | 1,45 | 1,85 |
| L 30×30×3 | 30 | 30 | 3 | 1,36 | 1,74 |
| L 30×30×4 | 30 | 30 | 4 | 1,78 | 2,27 |
| L 35×35×4 | 35 | 35 | 4 | 2,09 | 2,67 |
| L 40×40×4 | 40 | 40 | 4 | 2,42 | 3,08 |
| L 40×40×5 | 40 | 40 | 5 | 2,97 | 3,79 |
| L 45×45×5 | 45 | 45 | 5 | 3,38 | 4,3 |
| L 50×50×5 | 50 | 50 | 5 | 3,77 | 4,8 |
| L 50×50×6 | 50 | 50 | 6 | 4,47 | 5,69 |
| L 60×60×6 | 60 | 60 | 6 | 5,42 | 6,91 |
| L 60×60×8 | 60 | 60 | 8 | 7,09 | 9,03 |
| L 70×70×7 | 70 | 70 | 7 | 7,38 | 9,4 |
| L 80×80×8 | 80 | 80 | 8 | 9,63 | 12,3 |
| L 90×90×9 | 90 | 90 | 9 | 12,2 | 15,5 |
| L 100×100×10 | 100 | 100 | 10 | 15 | 19,2 |
| L 100×100×12 | 100 | 100 | 12 | 17,8 | 22,7 |
| L 120×120×12 | 120 | 120 | 12 | 21,6 | 27,5 |
| L 150×150×15 | 150 | 150 | 15 | 33,8 | 43 |
| L 200×200×20 | 200 | 200 | 20 | 59,9 | 76,3 |
Kątowniki nierównoramienne — EN 10056-1
| Profil | a, mm | b, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|
| L 40×20×4 | 40 | 20 | 4 | 1,77 | 2,26 |
| L 50×30×5 | 50 | 30 | 5 | 2,96 | 3,78 |
| L 60×40×5 | 60 | 40 | 5 | 3,79 | 4,79 |
| L 60×40×6 | 60 | 40 | 6 | 4,46 | 5,68 |
| L 65×50×5 | 65 | 50 | 5 | 4,35 | 5,54 |
| L 70×50×6 | 70 | 50 | 6 | 5,41 | 6,89 |
| L 75×50×7 | 75 | 50 | 7 | 6,48 | 8,3 |
| L 80×40×6 | 80 | 40 | 6 | 5,41 | 6,89 |
| L 80×60×7 | 80 | 60 | 7 | 7,36 | 9,38 |
| L 100×50×8 | 100 | 50 | 8 | 8,97 | 11,4 |
| L 100×65×8 | 100 | 65 | 8 | 9,94 | 12,7 |
| L 100×75×8 | 100 | 75 | 8 | 10,6 | 13,5 |
| L 120×80×8 | 120 | 80 | 8 | 12,2 | 15,5 |
| L 150×90×10 | 150 | 90 | 10 | 18,2 | 23,2 |
| L 150×100×10 | 150 | 100 | 10 | 19 | 24,2 |
| L 200×100×10 | 200 | 100 | 10 | 23 | 29,2 |
Tolerancje kształtu i masy kątowników opisuje EN 10056-2. Do rozliczenia bierze się masę z atestu — tablica służy do projektu i kosztorysu.
Skąd bierze się różnica między wzorem a tablicą
Przekrój kątownika liczy się „na oko” jako dwa prostokąty bez części
wspólnej: F = (a + b − t) · t. Wzór jest wygodny i myli się
o 0,5–1,5 %, bo pomija promień zaokrąglenia w narożu wewnętrznym
(r₁) i na końcach ramion (r₂). Zaokrąglenie
w narożu dodaje materiału, na końcach — odejmuje, i te dwa efekty nie
znoszą się nawzajem.
Praktycznie: do szybkiej oceny na budowie wzór wystarczy, do zamówienia i kosztorysu — nie. Ta sama zasada dotyczy dwuteownika i ceownika, tylko tam rozjazd jest większy, bo dochodzi jeszcze pochylenie półek.
Kątownik w konstrukcji spawanej
Kątownik jest najtańszym sposobem usztywnienia i najczęstszym elementem kratownicy, ale ma jedną niewygodną cechę: jest niesymetryczny. Środek ciężkości leży poza osią ramienia, więc spoina po jednej stronie ciągnie profil w bok, a element po ostygnięciu wykręca się z płaszczyzny.
Stąd dwie reguły warsztatowe. Po pierwsze, w kratownicy spoiny na obu ramionach rozkłada się tak, by ich wypadkowa przechodziła przez środek ciężkości przekroju — nierówny podział długości spoin po obu stronach jest tu poprawny, nie jest błędem. Po drugie, długie kątowniki sczepia się do przymiaru i spawa odcinkami naprzemiennie, a nie ciągiem.
Grubość spoiny dobiera się do cieńszego elementu; przelicznik ramienia
z na grubość obliczeniową a jest w
kalkulatorze spoiny
pachwinowej, a ilość stopiwa i elektrod na całą kratownicę —
w kalkulatorze
zużycia elektrod.
Równoramienny czy nierównoramienny: masa zależy od sumy ramion
Kątownik 60×40×6 waży 4,46 kg/m, a 50×50×6 —
4,47 kg/m. Podobnie 80×40×6
(5,41) i 60×60×6 (5,42).
To nie przypadek: przekrój to w przybliżeniu (a + b − t) · t, więc przy tej
samej sumie ramion i grubości stali jest tyle samo, niezależnie od proporcji. Wybór
między równo- a nierównoramiennym nie jest więc wyborem „lżejszy czy cięższy”, tylko
„jak ma pracować”.
Nierównoramienny daje dwie rzeczy, których nie ma równoramienny. Długie ramię ustawione pionowo jest sztywniejsze na zginanie w tej płaszczyźnie — dlatego nierównoramienne kątowniki idą na nadproża, wsporniki półek i obrzeża podestów. A dwa różne ramiona pozwalają na jednym przykręcić śruby w dwóch rzędach, a drugim przylgnąć do wąskiej ścianki. Równoramienny jest za to symetryczny względem przekątnej, prostszy w kratownicach i łatwiej dostępny w hurtowni w każdym rozmiarze.
Przy zamówieniu nierównoramiennego zawsze podaje się najpierw dłuższe ramię: L 100×50×8, a nie 50×100×8. Na rysunku warto zaznaczyć, które ramię ma być pionowe — z samej specyfikacji monter tego nie odczyta.
Przykład: masa regału warsztatowego z kątowników
Regał 1,0 × 0,5 m, wysokość 1,8 m, cztery półki: słupki z L 50×50×5, ramki półek z L 40×40×4, dwa stężenia ukośne z L 30×30×3.
- słupki — L 50×50×5: 4 × 1,8 m = 7,2 m × 3,77 = 27,1 kg
- ramki — boki długie — L 40×40×4: 8 × 1 m = 8 m × 2,42 = 19,4 kg
- ramki — boki krótkie — L 40×40×4: 8 × 0,5 m = 4 m × 2,42 = 9,7 kg
- stężenia — L 30×30×3: 2 × 2 m = 4 m × 1,36 = 5,4 kg
- Razem: 61,6 kg; z naddatkiem 3 % na blachy węzłowe, spoiny i odpad — 63,5 kg
Gdyby ramki półek zrobić z tego samego 50×50×5 co słupki, regał byłby cięższy o 16,2 kg — przy 12 m ramek to 56 % więcej stali w tych pozycjach. Spoiny na masę praktycznie nie wpływają, za to decydują o prostoliniowości: kątownik jest niesymetryczny i po jednostronnym spawaniu wykręca się, co opisuje sekcja o spawaniu wyżej. Pełną listę materiałów z kosztem przygotuje zestawienie materiałów, a masę płaskowników i blach na półki — kalkulator masy metalu.
Jak zbudowane są regały, wózki i pojemniki warsztatowe, pokazuje strona magazyn i transport.
Jak zmierzyć kątownik i sprawdzić, czy to ten z tablicy
Ramiona a i b mierzy się od zewnętrznej krawędzi naroża do
końca ramienia. Grubość t — suwmiarką w połowie długości ramienia, z dala od
zaokrąglenia w narożu (tam materiał jest grubszy) i od zaokrąglonego końca (tam cieńszy).
Jeden milimetr robi dużą różnicę: L 50×50×5 waży 3,77 kg/m,
L 50×50×6 — 4,47, czyli o 19 % więcej.
Szybka kontrola bez suwmiarki to waga: odcinek o znanej długości zważony na wadze hakowej, podzielony przez długość, powinien dać wartość bliską tablicowej. Odchyłka rzędu kilku procent mieści się w tolerancjach EN 10056-2 i nie jest wadą; różnica kilkunastu procent oznacza zwykle inną grubość ramienia niż zamówiona.
Metry, sztangi i koszt kątowników
Kątowniki kupuje się zwykle w sztangach 6 m, rzadziej 12 m. Tona
L 50×50×5 to 265 m, czyli
45 sztang po 6 m; tona L 100×100×10 —
66,7 m. Koszt stali to
K = L · G · C (metry × masa metra × cena kilograma), a cena metra —
G · C: metr L 40×40×4 kosztuje 2,42 ceny
kilograma, metr L 50×50×5 — 3,77.
Tablica przydaje się też drugi raz, po spawaniu: cynkownie ogniowe zwykle wyceniają usługę od masy, więc masa konstrukcji z kalkulatora jest od razu podstawą do wyceny cynkowania. Malowanie liczy się inaczej — od powierzchni, a lekki kątownik ma jej dużo w stosunku do masy.
Częste pytania
Ile waży kątownik 50×50×5?
3,77 kg na metr, czyli 22,6 kg na sztandze 6 m. Kątownik 40×40×4 waży 2,42 kg/m, a 60×60×6 — 5,42 kg/m.
Dlaczego masa kątownika nie zgadza się ze wzorem (a + b − t) · t?
Bo wzór nie zna promieni zaokrągleń. Kątownik ma zaokrąglenie w narożu wewnętrznym i na końcach ramion, więc przekrój rzeczywisty jest nieco inny niż suma dwóch prostokątów. Dla 50×50×5 wzór daje 3,73 kg/m, tablica — 3,77. Różnica rośnie przy grubszych profilach, dlatego kalkulator wyżej bierze wartości z tablicy EN 10056-1, a nie liczy.
Jak dobrać grubość spoiny pachwinowej do kątownika?
Grubość obliczeniowa a nie powinna przekraczać 0,7 grubości cieńszego elementu. Dla kątownika 50×50×5 to a ≈ 3,5 mm, czyli ramię z = 5 mm. Większa spoina nie zwiększa nośności połączenia, za to wprowadza więcej ciepła i skręca element.
Ile waży kątownik nierównoramienny 100×50×8?
8,97 kg na metr, czyli 53,8 kg na sztandze 6 m. Dla porównania kątownik 100×65×8 waży 9,94 kg/m, a 100×75×8 — 10,6 kg/m.
Czy kątownik 60×40×6 waży tyle samo co 50×50×6?
Praktycznie tak: 4,46 wobec 4,47 kg/m. Masa kątownika zależy od sumy ramion i grubości, a nie od tego, czy ramiona są równe — oba mają a + b = 100 mm i t = 6 mm. Różnią się sztywnością i tym, co da się do nich przykręcić.
Ile waży kątownik 80×80×8 i 100×100×10?
L 80×80×8 — 9,63 kg/m (57,8 kg na 6 m), L 100×100×10 — 15,0 kg/m (90 kg na 6 m). Sztanga 12 m waży odpowiednio 115,6 i 180 kg.
Aktualizacja: