Działy

Mapa strony →

PL

Kalkulator masy kątownika

Kątowniki równoramienne i nierównoramienne wg EN 10056-1, od L 20×20×3 do L 200×200×20. Wybierz rozmiar, podaj długość i ilość — masa metra pochodzi z tablicy normy.

Krótka odpowiedź

Najczęściej pytane rozmiary: L 30×30×3 — 1,36 kg/m, L 40×40×4 — 2,42 kg/m, L 50×50×5 — 3,77 kg/m, L 60×60×6 — 5,42 kg/m, L 80×80×8 — 9,63 kg/m, L 100×100×10 — 15,0 kg/m. Sztanga handlowa ma zwykle 6 m, rzadziej 12 m.

Tablice sortamentu

Ramię a, drugie ramię b, grubość t, masa metra i pole przekroju A. U kątownika równoramiennego a = b.

Kątowniki równoramienne — EN 10056-1

Profila, mmb, mmt, mmMasa, kg/mA, cm²
L 20×20×3202030,881,12
L 25×25×3252531,121,42
L 25×25×4252541,451,85
L 30×30×3303031,361,74
L 30×30×4303041,782,27
L 35×35×4353542,092,67
L 40×40×4404042,423,08
L 40×40×5404052,973,79
L 45×45×5454553,384,3
L 50×50×5505053,774,8
L 50×50×6505064,475,69
L 60×60×6606065,426,91
L 60×60×8606087,099,03
L 70×70×7707077,389,4
L 80×80×8808089,6312,3
L 90×90×99090912,215,5
L 100×100×10100100101519,2
L 100×100×121001001217,822,7
L 120×120×121201201221,627,5
L 150×150×151501501533,843
L 200×200×202002002059,976,3

Kątowniki nierównoramienne — EN 10056-1

Profila, mmb, mmt, mmMasa, kg/mA, cm²
L 40×20×4402041,772,26
L 50×30×5503052,963,78
L 60×40×5604053,794,79
L 60×40×6604064,465,68
L 65×50×5655054,355,54
L 70×50×6705065,416,89
L 75×50×7755076,488,3
L 80×40×6804065,416,89
L 80×60×7806077,369,38
L 100×50×81005088,9711,4
L 100×65×81006589,9412,7
L 100×75×810075810,613,5
L 120×80×812080812,215,5
L 150×90×10150901018,223,2
L 150×100×10150100101924,2
L 200×100×10200100102329,2
Tablica to wartość nominalna

Tolerancje kształtu i masy kątowników opisuje EN 10056-2. Do rozliczenia bierze się masę z atestu — tablica służy do projektu i kosztorysu.

Skąd bierze się różnica między wzorem a tablicą

Przekrój kątownika liczy się „na oko” jako dwa prostokąty bez części wspólnej: F = (a + b − t) · t. Wzór jest wygodny i myli się o 1–3 %, bo pomija promień zaokrąglenia w narożu wewnętrznym (r₁) i na końcach ramion (r₂). Zaokrąglenie w narożu dodaje materiału, na końcach — odejmuje, i te dwa efekty nie znoszą się nawzajem.

Praktycznie: do szybkiej oceny na budowie wzór wystarczy, do zamówienia i kosztorysu — nie. Ta sama zasada dotyczy dwuteownika i ceownika, tylko tam rozjazd jest większy, bo doszedł jeszcze uklon półki.

Kątownik w konstrukcji spawanej

Kątownik jest najtańszym sposobem usztywnienia i najczęstszym elementem kratownicy, ale ma jedną niewygodną cechę: jest niesymetryczny. Środek ciężkości leży poza osią ramienia, więc spoina po jednej stronie ciągnie profil w bok, a element po ostygnięciu wykręca się z płaszczyzny.

Stąd dwie reguły warsztatowe. Po pierwsze, w kratownicy spoiny na obu ramionach rozkłada się tak, by ich wypadkowa przechodziła przez środek ciężkości przekroju — nierówny podział długości spoin po obu stronach jest tu poprawny, nie jest błędem. Po drugie, długie kątowniki sczepia się do przymiaru i spawa odcinkami naprzemiennie, a nie ciągiem.

Grubość spoiny dobiera się do cieńszego elementu; przelicznik ramienia z na grubość obliczeniową a jest w kalkulatorze spoiny pachwinowej, a ilość stopiwa i elektrod na całą kratownicę — w kalkulatorze zużycia elektrod.

Częste pytania

Ile waży kątownik 50×50×5?

3,77 kg na metr, czyli 22,6 kg na sztandze 6 m. Kątownik 40×40×4 waży 2,42 kg/m, a 60×60×6 — 5,42 kg/m.

Dlaczego masa kątownika nie zgadza się ze wzorem (a + b − t) · t?

Bo wzór nie zna promieni zaokrągleń. Kątownik ma zaokrąglenie w narożu wewnętrznym i na końcach ramion, więc przekrój rzeczywisty jest nieco inny niż suma dwóch prostokątów. Dla 50×50×5 wzór daje 3,71 kg/m, tablica — 3,77. Różnica rośnie przy grubszych profilach, dlatego kalkulator wyżej bierze wartości z tablicy EN 10056-1, a nie liczy.

Jak dobrać grubość spoiny pachwinowej do kątownika?

Grubość obliczeniowa a nie powinna przekraczać 0,7 grubości cieńszego elementu. Dla kątownika 50×50×5 to a ≈ 3,5 mm, czyli ramię z = 5 mm. Większa spoina nie zwiększa nośności połączenia, za to wprowadza więcej ciepła i skręca element.

Autor: SpawBaza Aktualizacja: