Kalkulator masy kątownika
Kątowniki równoramienne i nierównoramienne wg EN 10056-1, od L 20×20×3 do L 200×200×20. Wybierz rozmiar, podaj długość i ilość — masa metra pochodzi z tablicy normy.
Krótka odpowiedź
Najczęściej pytane rozmiary: L 30×30×3 — 1,36 kg/m, L 40×40×4 — 2,42 kg/m, L 50×50×5 — 3,77 kg/m, L 60×60×6 — 5,42 kg/m, L 80×80×8 — 9,63 kg/m, L 100×100×10 — 15,0 kg/m. Sztanga handlowa ma zwykle 6 m, rzadziej 12 m.
Tablice sortamentu
Ramię a, drugie ramię b, grubość t,
masa metra i pole przekroju A. U kątownika równoramiennego
a = b.
Kątowniki równoramienne — EN 10056-1
| Profil | a, mm | b, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|
| L 20×20×3 | 20 | 20 | 3 | 0,88 | 1,12 |
| L 25×25×3 | 25 | 25 | 3 | 1,12 | 1,42 |
| L 25×25×4 | 25 | 25 | 4 | 1,45 | 1,85 |
| L 30×30×3 | 30 | 30 | 3 | 1,36 | 1,74 |
| L 30×30×4 | 30 | 30 | 4 | 1,78 | 2,27 |
| L 35×35×4 | 35 | 35 | 4 | 2,09 | 2,67 |
| L 40×40×4 | 40 | 40 | 4 | 2,42 | 3,08 |
| L 40×40×5 | 40 | 40 | 5 | 2,97 | 3,79 |
| L 45×45×5 | 45 | 45 | 5 | 3,38 | 4,3 |
| L 50×50×5 | 50 | 50 | 5 | 3,77 | 4,8 |
| L 50×50×6 | 50 | 50 | 6 | 4,47 | 5,69 |
| L 60×60×6 | 60 | 60 | 6 | 5,42 | 6,91 |
| L 60×60×8 | 60 | 60 | 8 | 7,09 | 9,03 |
| L 70×70×7 | 70 | 70 | 7 | 7,38 | 9,4 |
| L 80×80×8 | 80 | 80 | 8 | 9,63 | 12,3 |
| L 90×90×9 | 90 | 90 | 9 | 12,2 | 15,5 |
| L 100×100×10 | 100 | 100 | 10 | 15 | 19,2 |
| L 100×100×12 | 100 | 100 | 12 | 17,8 | 22,7 |
| L 120×120×12 | 120 | 120 | 12 | 21,6 | 27,5 |
| L 150×150×15 | 150 | 150 | 15 | 33,8 | 43 |
| L 200×200×20 | 200 | 200 | 20 | 59,9 | 76,3 |
Kątowniki nierównoramienne — EN 10056-1
| Profil | a, mm | b, mm | t, mm | Masa, kg/m | A, cm² |
|---|---|---|---|---|---|
| L 40×20×4 | 40 | 20 | 4 | 1,77 | 2,26 |
| L 50×30×5 | 50 | 30 | 5 | 2,96 | 3,78 |
| L 60×40×5 | 60 | 40 | 5 | 3,79 | 4,79 |
| L 60×40×6 | 60 | 40 | 6 | 4,46 | 5,68 |
| L 65×50×5 | 65 | 50 | 5 | 4,35 | 5,54 |
| L 70×50×6 | 70 | 50 | 6 | 5,41 | 6,89 |
| L 75×50×7 | 75 | 50 | 7 | 6,48 | 8,3 |
| L 80×40×6 | 80 | 40 | 6 | 5,41 | 6,89 |
| L 80×60×7 | 80 | 60 | 7 | 7,36 | 9,38 |
| L 100×50×8 | 100 | 50 | 8 | 8,97 | 11,4 |
| L 100×65×8 | 100 | 65 | 8 | 9,94 | 12,7 |
| L 100×75×8 | 100 | 75 | 8 | 10,6 | 13,5 |
| L 120×80×8 | 120 | 80 | 8 | 12,2 | 15,5 |
| L 150×90×10 | 150 | 90 | 10 | 18,2 | 23,2 |
| L 150×100×10 | 150 | 100 | 10 | 19 | 24,2 |
| L 200×100×10 | 200 | 100 | 10 | 23 | 29,2 |
Tolerancje kształtu i masy kątowników opisuje EN 10056-2. Do rozliczenia bierze się masę z atestu — tablica służy do projektu i kosztorysu.
Skąd bierze się różnica między wzorem a tablicą
Przekrój kątownika liczy się „na oko” jako dwa prostokąty bez części
wspólnej: F = (a + b − t) · t. Wzór jest wygodny i myli się
o 1–3 %, bo pomija promień zaokrąglenia w narożu wewnętrznym
(r₁) i na końcach ramion (r₂). Zaokrąglenie
w narożu dodaje materiału, na końcach — odejmuje, i te dwa efekty nie
znoszą się nawzajem.
Praktycznie: do szybkiej oceny na budowie wzór wystarczy, do zamówienia i kosztorysu — nie. Ta sama zasada dotyczy dwuteownika i ceownika, tylko tam rozjazd jest większy, bo doszedł jeszcze uklon półki.
Kątownik w konstrukcji spawanej
Kątownik jest najtańszym sposobem usztywnienia i najczęstszym elementem kratownicy, ale ma jedną niewygodną cechę: jest niesymetryczny. Środek ciężkości leży poza osią ramienia, więc spoina po jednej stronie ciągnie profil w bok, a element po ostygnięciu wykręca się z płaszczyzny.
Stąd dwie reguły warsztatowe. Po pierwsze, w kratownicy spoiny na obu ramionach rozkłada się tak, by ich wypadkowa przechodziła przez środek ciężkości przekroju — nierówny podział długości spoin po obu stronach jest tu poprawny, nie jest błędem. Po drugie, długie kątowniki sczepia się do przymiaru i spawa odcinkami naprzemiennie, a nie ciągiem.
Grubość spoiny dobiera się do cieńszego elementu; przelicznik ramienia
z na grubość obliczeniową a jest w
kalkulatorze spoiny
pachwinowej, a ilość stopiwa i elektrod na całą kratownicę —
w kalkulatorze
zużycia elektrod.
Częste pytania
Ile waży kątownik 50×50×5?
3,77 kg na metr, czyli 22,6 kg na sztandze 6 m. Kątownik 40×40×4 waży 2,42 kg/m, a 60×60×6 — 5,42 kg/m.
Dlaczego masa kątownika nie zgadza się ze wzorem (a + b − t) · t?
Bo wzór nie zna promieni zaokrągleń. Kątownik ma zaokrąglenie w narożu wewnętrznym i na końcach ramion, więc przekrój rzeczywisty jest nieco inny niż suma dwóch prostokątów. Dla 50×50×5 wzór daje 3,71 kg/m, tablica — 3,77. Różnica rośnie przy grubszych profilach, dlatego kalkulator wyżej bierze wartości z tablicy EN 10056-1, a nie liczy.
Jak dobrać grubość spoiny pachwinowej do kątownika?
Grubość obliczeniowa a nie powinna przekraczać 0,7 grubości cieńszego elementu. Dla kątownika 50×50×5 to a ≈ 3,5 mm, czyli ramię z = 5 mm. Większa spoina nie zwiększa nośności połączenia, za to wprowadza więcej ciepła i skręca element.
Aktualizacja: