Wiata z profilu: kalkulator konstrukcji
Wiata jednospadowa z profilu zamkniętego. Podaj długość, wysięg i wysokość — kalkulator policzy liczbę słupków, krokwi i łat, masę konstrukcji, powierzchnię poszycia i prąd spawania. Rysunek i lista cięcia zmieniają się razem z wymiarami.
Gotowa specyfikacja: 6000 × 3500 × 2400
Wiata na jeden samochód: długość 6 m, wysięg 3,5 m, wysokość słupka 2,4 m, słupki 60×60×3, łaty 40×20×2, poszycie blachą trapezową 0,7 mm.
| Element | Profil | Długość, mm | Sztuk |
|---|---|---|---|
| Słupek | 60x60x3 | 3300 | 6 |
| Belka podłużna | 60x60x3 | 6000 | 2 |
| Krokiew | 60x60x3 | 3500 | 7 |
| Łata | 40x20x2 | 6000 | 6 |
Masa liczona bez promieni gięcia profilu — wychodzi o dwa-trzy procent niżej niż z tablic normy. Zapas na rzaz piły i błąd cięcia nie jest doliczony: przy zakupie warto dodać jeden odcinek handlowy.
Spadek i dlaczego nie bywa „na oko”
Wiata jednospadowa trzyma się na jednej liczbie — na spadku. Całą resztę można dobrać przybliżeniem, spadku nie:
- Blacha trapezowa — od 8–10°. Przy mniejszym woda podchodzi po fali kapilarnie i cieknie pod zakład, a zimą zostaje śnieg, którego pokrycie nie jest w stanie utrzymać.
- Poliwęglan — od 5–8°, i koniecznie żebrami wzdłuż spadku: w poprzek zamieniają się w rynny z kondensatem.
Przy wysięgu 3,5 m spadek 10° to różnica wysokości około 600 mm między przednim a tylnym rzędem słupków. Wygodniej zadać ją różną długością słupków niż docinaniem krokwi: cięcie pod kątem na rurze 60×60 wymaga szablonu, a dodatkowe 600 mm na czterech słupkach to po prostu inny wiersz w liście cięcia.
Spadek nie wchodzi do modelu: krokiew brana jest po wysięgu, bez poprawki na pochylenie. Przy 10° zaniża to długość o półtora procenta — mniej niż zapas na rzaz. Natomiast obciążenia śniegiem kalkulator nie liczy wcale: w rejonach śnieżnych rozstaw krokwi zmniejsza się do 700–800 mm, i tę decyzję podejmuje się według norm miejscowych, a nie według kalkulatora.
Słupki i zakopanie
Słupek wiaty pracuje nie na ściskanie, a na zginanie: parcie wiatru na pokrycie 6×3,5 m to dwadzieścia jeden metrów kwadratowych. Stąd zasady:
- Rozstaw słupków — nie więcej niż 3 m. Kalkulator stawia je parami co trzy metry długości i dokłada parę na koniec.
- Zakopanie — 0,9–1,2 m z betonowaniem. Dla wiaty jest to ważniejsze niż dla furtki: słupek wyrwać może nie tylko wysadzina, ale i wiatr.
- Oczep górą obowiązkowo: zamienia pojedyncze słupki w ramę. Bez niego każdy słupek trzyma wiatr sam za siebie.
Na jakim prądzie to spawać
Ścianka 3 mm spawa się pewniej niż 2 mm na furtce, ale węzłów jest tu trzy razy więcej i wszystkie na wysokości. Wartości ze strony spawania profilu zamkniętego.
| Ścianka, mm | Profil | MIG/MAG | MMA |
|---|---|---|---|
| 1,2 | 20×20, 20×40 | 0,8 mm · 50–70 A · 16–17 V | 2,0 mm · 50–65 A, ściegiem przerywanym |
| 1,5 | 40×20, 40×40 | 0,8 mm · 70–90 A · 17–18 V | 2,0 mm · 55–70 A, ściegiem przerywanym |
| 2,0 | 40×40, 60×40 | 0,8 mm · 90–110 A · 17–19 V | 2,5 mm · 70–90 A |
| 3,0 | 60×40, 80×40 | 0,8–1,0 mm · 120–140 A · 19–21 V | 3,2 mm · 90–120 A |
| 4,0 | 80×40, 100×50 | 1,0 mm · 140–170 A · 19–21 V | 3,2 mm · 110–140 A |
Kolejność składania jest ta sama, co przy każdej ramie: najpierw sczepienia po całej konstrukcji, sprawdzenie przekątnych i pionu słupków, i dopiero potem spoiny ciągłe na przemian. Wiata spawana „węzeł po węźle” do końca ucieka po przekątnej niemal zawsze.
Co najczęściej psuje wiatę
| Co wyszło | Przyczyna | Jak uniknąć |
|---|---|---|
| Ramę skręciło | Spoiny po kolei po jednej stronie | Zmieniać naroża, spawać odcinkami |
| Przekątne się rozjechały | Nie sprawdzone przed sczepieniem | Mierzyć miarką dwa razy |
| Przepalona ścianka | Prąd za wysoki na 1,2–1,5 mm | Ująć, spawać punktami z przerwami |
| Spoina tylko z jednej strony naroża | Oszczędność czasu | Obspawać z dwóch stron tam, gdzie węzeł jest obciążony z dwóch stron |
| Rdza od środka po roku | Otwarte końce | Zaślepki albo zaspawanie |
Częste pytania
Jaki spadek dać wiacie jednospadowej?
Pod blachę trapezową — nie mniej niż 8–10°, pod poliwęglan 5–8°: przy mniejszym woda stoi w fali i podchodzi pod zakład, a śnieg nie schodzi wcale. Przy wysięgu 3,5 m spadek 10° to różnica wysokości około 600 mm między przednim a tylnym rzędem słupków. Najprościej zadać go różną długością słupków, a nie docinaniem krokwi.
Jaki profil na słupki i krokwie?
Słupki — 60×60×3 przy wysięgu do 4 m i wysokości do 2,5 m, dalej 80×80×3. Krokwie — 60×40×2 albo 60×60×3, łaty — 40×20×2. To właśnie łaty najczęściej robi się z tego samego profilu, co słupki: to ponad sto kilogramów stali w plecy i pieniądze w błoto, a wytrzymałości nie dodaje.
Jaki rozstaw krokwi i łat?
Krokwie — metr, łaty pod blachę trapezową — 800 mm, pod poliwęglan po szerokości płyty, zwykle 700 mm. Kalkulator liczy po tych rozstawach sam: liczba krokwi i łat w liście cięcia przelicza się przy zmianie wymiarów.
Ile waży taka wiata?
Konstrukcja 6×3,5 m z 60×60×3 z łatami 40×20×2 to około 370 kg, poszycie blachą 0,7 mm dokłada jeszcze 130 kg. To ten przypadek, kiedy warto policzyć wcześniej: pół tony metalu trzeba czymś podnieść, i takiej wiaty nie składa się w pojedynkę.
Aktualizacja: