Ogrodzenie z profilu: kalkulator słupków i legarów

Podaj długość, wysokość i rozstaw słupków — kalkulator policzy słupki, legary, liczbę przęseł, masę stali i powierzchnię blachy. Listę cięcia można wydrukować, pobrać plikiem albo zapisać linkiem.

Gotowa specyfikacja: 20 metrów, wysokość 2 m

Typowy odcinek: 20 m ogrodzenia, wysokość 2 m, rozstaw słupków 2,5 m, słupki 60×60×3 zakopane na 900 mm, legary 40×20×2, poszycie blachą trapezową 0,5 mm.

Masa liczona bez promieni gięcia profilu — wychodzi o dwa-trzy procent niżej niż z tablic normy. Zapas na rzaz piły i błąd cięcia nie jest doliczony: przy zakupie warto dodać jeden odcinek handlowy.

Zwróć uwagę na dwa profile w liście: słupki i legary to różne przekroje, i nie jest to drobiazg. Legary z tej samej rury 60×60 co słupki dokładają do dwudziestu metrów ogrodzenia ponad kwintal stali i wyraźną kwotę, nie dając nic w zamian.

Rozstaw słupków i liczba legarów

Rozstaw 2,5 m to nie tradycja, a wymiar arkusza: blacha trapezowa przychodzi pasami, które tnie się na przęsła, i przy tym rozstawie ścinków prawie nie zostaje. Stąd cała reszta:

• 2,5 m — standard, dwa legary, żadnych pytań.
• 3 m — o dwa słupki mniej na każde trzydzieści metrów, ale legar 40×20 na takiej rozpiętości się ugina: potrzebny trzeci albo przekrój 40×40.
• Od 2 m wysokości trzeci legar jest potrzebny przy każdym rozstawie: blacha zaczyna trzepotać na wietrze, a trzyma to nie sztywność słupka, tylko środkowy legar.

Słupki

• Betonować wszystkie, a nie co drugi: na ogrodzenie pracuje wiatr, a ten napiera na całą płaszczyznę równomiernie.
• Zakopanie 0,9–1,2 m, poniżej przemarzania.
• Górę zaspawać albo zamknąć zaślepką — otwarta rura nabiera wody i zimą rozrywa ją po szwie.
• Legary spawać dopiero wtedy, gdy wszystkie słupki są ustawione po sznurze i w pionie, a beton związał. Przyspawany do nieustabilizowanego słupka legar ciągnie go za sobą.

Parametry spawania

Spawa się tu dwa różne przekroje: słupek 3 mm i legar 2 mm. Prąd dobiera się do cieńszej części — do legara, inaczej przepali się on wcześniej, niż nagrzeje się słupek. Wartości ze strony spawania profilu zamkniętego.

Materiał i masa po elementach

Dla 20 m ogrodzenia o wysokości 2 m przy rozstawie 2,5 m kalkulator podaje:

• Słupki 60×60×3 — dziewięć po 2900 mm (2000 nad ziemią plus 900 w betonie), 26,1 m przy 5,37 kg na metr.
• Legary 40×20×2 — szesnaście po 2440 mm: legar wchodzi między słupki, więc jest krótszy od rozstawu o szerokość słupka. 39 m przy 1,76 kg na metr.
• Blacha trapezowa 0,5 mm — 40 m², około 180 kg.

Konstrukcja to około 209 kg, z blachą — około 389 kg. Po elementach: słupek waży około 16 kg, legar około 4,3 kg, więc ogrodzenie składa się nawet w pojedynkę, jeśli słupki już stoją. Trzeci legar w środku dokłada osiem elementów, około 34 kg i 16 węzłów — zaznacz pole w kalkulatorze, a lista się przeliczy. Drutu na 32 węzły i 3,8 m spoiny idzie około 0,07 kg, elektrod około 0,11 kg: ogrodzenie to projekt z najmniejszą ilością spawania na metr długości.

Jakie narzędzia są potrzebne

• Spawarka: do legarów wystarczy 90–110 A półautomatem albo 70–90 A elektrodą 2,5; do zaślepek na słupkach 3 mm — do 140 A albo elektroda 3,2.
• Przedłużacz — ogrodzenie zawsze jest daleko od gniazdka. Na długim cienkim kablu spawarka traci napięcie i prąd; przekrój do długości dobierze kalkulator spadku napięcia.
• Trasowanie: sznurek murarski, miara 20–30 m, poziomica, łata-szablon z kreskami legarów, w miarę możliwości niwelator laserowy.
• Pod słupki: świder, tłuczeń na podsypkę, beton, tymczasowe zastrzały.
• Szlifierka kątowa z tarczą do cięcia i listkową, ściski, kątownik magnetyczny.

Trasowanie i sczepianie

Ogrodzenie zaczyna się od słupków skrajnych. Stawia się je pierwsze, poziomicą w dwóch płaszczyznach, i rozciąga między nimi dwa sznurki — przy górze i przy ziemi. Wszystkie słupki pośrednie ustawia się według sznurków, a nie każdy poziomicą osobno: wtedy linia wychodzi prosta, nawet jeśli pojedyncza poziomica trochę kłamie.

• Miejsca słupków odmierza się od pierwszego słupka jedną miarą: 2500, 5000, 7500… — a nie od poprzedniego. Inaczej błąd narasta i ostatnie przęsło wychodzi o dłoń krótsze albo dłuższe od arkusza.
• Wysokość legarów trasuje się łatą-szablonem od jednej linii — sznurka albo wiązki lasera — a nie miarą od ziemi: teren jest nierówny i legary pójdą falą. Górny legar — 200–300 mm poniżej górnej krawędzi blachy.
• Legar wkłada się między słupki, dociska ściskiem i sczepia od góry i od dołu na obu końcach. Potem poziomica na legar, i dopiero wtedy spoiny ciągłe.

Kolejność krok po kroku z parametrami

1. Słupki w betonie. Bez spawania. Legary spawa się, kiedy beton związał i słupki już nie chodzą: legar przyspawany do świeżego słupka ciągnie go za sobą.
2. Wierzch słupków przyciąć w jednej linii, na spadku terenu — schodkowo po przęsłach.
3. Legary. Parametry do cienkiej ścianki legara: drut 0,8 mm, 90–110 A, 17–19 V albo elektroda 2,5 mm, 70–90 A, łuk na słupek. Boczne ścianki węzła to spoina pionowa; legar jest nienośny i cienki, można go prowadzić z góry na dół krótkim łukiem. Dolna ścianka to spoina pułapowa, spawa się ją na końcu.
4. Zaślepki słupków — ścianka 3 mm: drut 0,8–1,0 mm, 120–140 A, 19–21 V albo elektroda 3,2 mm, 90–120 A. Można je zastąpić kapturkami z tworzywa.
5. Czyszczenie, podkład, malowanie — przed blachą.
6. Blacha trapezowa — wkrętami dachowymi do legarów.

Jak nie skrzywić słupków i legarów

W ogrodzeniu ucieka nie tyle rama, co słupki: jeśli spawać wszystkie legary z jednej strony po kolei, każda spoina ciągnie słupek do siebie i pod koniec odcinka słupki stoją „w jodełkę”. Kolejność przeciw temu:

• Najpierw sczepić cały odcinek, sprawdzić słupki po sznurku, potem spawać.
• Co drugie przęsło: pierwsze, trzecie, piąte… potem drugie, czwarte.
• W węźle — ścianki po kolei: góra, dół, potem boki, a nie dookoła jednym przejściem; wtedy cienki legar się nie wygina.

Malowanie i ochrona przed rdzą

Kolejność zwykła: zbić odpryski, oczyścić spoiny, odtłuścić, podkład antykorozyjny, emalia w dwóch warstwach, spoiny pędzlem osobno. Dwie cechy ogrodzenia. Pierwsza — malować przed blachą: strony legarów, która znajdzie się pod blachą, później już się nie dosięgnie. Druga — strefa przy ziemi: słupek rdzewieje najpierw tam, gdzie wychodzi z betonu, bo tam trzyma się wilgoć. Ten odcinek maluje się dodatkową warstwą, a część zakopywaną przed betonowaniem pokrywa masą bitumiczną. Wierzch słupków zaspawuje się albo zamyka — otwarta rura nabiera wody.

Ile czasu to zajmuje

Na 20 m ogrodzenia — 32 węzły i 3,8 m spoiny. Spawania jest tu mało, czas idzie na ziemię:

• Trasowanie i doły pod dziewięć słupków — fizycznie najcięższy etap.
• Ustawianie i betonowanie, potem przerwa, aż beton zwiąże.
• Legary — szybki etap, jeśli elementy są wcześniej pocięte, a łata-szablon gotowa.
• Malowanie i blacha — z przerwami na schnięcie według karty produktu.

Furtkę w tym samym ogrodzeniu liczy się osobno — kalkulator furtki wpisuje na listę także jej słupki. Typowe rozwiązania ogrodzeń omawia strona ogrodzenia metalowe.

Co najczęściej psuje ogrodzenie

Błędy początkujących przy ogrodzeniu

• Słupki na poziomicę, bez sznurka. Każdy stoi pionowo, a linia się wije. Pośrednie — tylko po sznurku między skrajnymi.
• Odległości od słupka do słupka. Błąd narasta, ostatnie przęsło nie pasuje do arkusza. Wszystkie znaczniki — od pierwszego słupka.
• Legary miarą od ziemi. Powtarzają teren, blacha kładzie się falą. Trasować od sznurka albo lasera.
• Legary do świeżego betonu. Słupek idzie za spoiną.
• Blacha przed malowaniem. Pod blachą zostają gołe legary — i to one rdzewieją pierwsze.

Autor: Dmitry Frolov, spawacz i ślusarz konstrukcji stalowych Aktualizacja: 27 września 2026