Furtka metalowa: kalkulator rozkroju

Podaj szerokość i wysokość skrzydła — kalkulator poda listę cięcia ramy, żeber i zastrzału, masę stali i blachy, długość spoin i prąd. Rysunek przerysowuje się razem z liczbami, listę można wydrukować, pobrać plikiem albo zapisać linkiem.

Gotowa specyfikacja: skrzydło 1000 × 1800

Najczęstszy wymiar: otwór pod furtkę około 1 m, skrzydło 1800 mm wysokości, rama z 40×20×2, dwa żebra pionowe, zastrzał i dwa słupki zakopane na 700 mm.

Masa liczona bez promieni gięcia profilu — wychodzi o dwa-trzy procent niżej niż z tablic normy. Zapas na rzaz piły i błąd cięcia nie jest doliczony: przy zakupie warto dodać jeden odcinek handlowy.

Słupki w liście idą tym samym profilem, co rama — to uproszczenie: w praktyce bierze się grubsze, 60×60×3 albo 80×80×3. Zmień profil w kalkulatorze, żeby zobaczyć masę słupków osobno, albo policz je w kalkulatorze masy.

Zastrzał decyduje bardziej niż grubość profilu

Prostokątna rama z czterech rurek to mechanizm: cztery przeguby i ani jednego stężenia. Nawet idealnie zespawana z czasem składa się w równoległobok, i furtka zaczyna zahaczać o ziemię narożnikiem od strony zamka.

Leczy to nie grubość profilu, a geometria. Zastrzał dzieli prostokąt na dwa trójkąty, a trójkąt kształtu nie zmienia. Kierunek ma znaczenie:

• Dobrze: od dolnego narożnika przy zawiasach do górnego przy zamku. Zastrzał pracuje na ściskanie, ciężar skrzydła idzie po nim w słupek.
• Gorzej: odwrotnie. Wtedy pracuje na rozciąganie przez spoiny, a każda słabsza spoina zamienia się w opadanie skrzydła.

Słupki

Wiatr napiera na pełną blachę mocniej, niż się wydaje: skrzydło 1×1,8 m to prawie dwa metry kwadratowe żagla. Dlatego słupek dobiera się nie do ciężaru furtki, a do momentu wywracającego.

• Przekrój — od 60×60×3 dla skrzydła do 1,2 m, 80×80×3 przy większej szerokości albo wysokości od 2 m.
• Zakopanie — poniżej przemarzania, zwykle 0,8–1,4 m. Kalkulator liczy słupek jako wysokość skrzydła plus zakopanie.
• Dno wykopu — żwir 100–150 mm, żeby woda odchodziła, a nie zamarzała pod stopką.
• Górę słupka koniecznie zaspawać albo zamknąć zaślepką: otwarta rura nabiera wody i rozrywa ją zimą.

Na jakim prądzie to spawać

Ścianka 2 mm to cienki materiał, narożnik ramy przepala się w sekundę. Wartości te same, co na stronie spawania profilu zamkniętego; kalkulator wyżej pokazuje wiersz dla wybranej ścianki.

Materiał i masa po elementach

Skrzydło 1000 × 1800 z profilu 40×20×2 kalkulator rozkłada tak:

• Rama: dwa piony po 1800 mm i dwa poziomy po 920 mm — poziom wchodzi między piony i jest krótszy od szerokości o dwa profile.
• Dwa żebra po 1720 mm i zastrzał około 1951 mm.
• Słupki — dwa po 2500 mm (1800 plus 700 w ziemi). Na liście są tym samym profilem co rama.
• Blacha trapezowa 0,5 mm — 1,8 m², około 8 kg.

Samo skrzydło to około 10,8 m profilu i 19 kg, z blachą — około 27 kg. Jeśli słupki wziąć, jak należy, z 60×60×3 (5,37 kg na metr), dwa słupki po 2,5 m ważą około 27 kg — tyle, ile całe skrzydło z poszyciem. Węzłów furtka ma tylko 10, spoiny — 1,2 m, a drutu pójdzie około 20 gramów.

Jakie narzędzia są potrzebne

• Spawarka na 90–110 A półautomatem albo 70–90 A elektrodą 2,5 do ramy; do zawiasów na słupku 60×60×3 — do 140 A albo elektroda 3,2.
• Równy stół albo płyta nie mniejsza od skrzydła, 1 × 1,8 m: na nierównym podłożu rama od razu spawa się krzywo.
• Kątowniki magnetyczne, 4 ściski, miara, poziomica.
• Szlifierka kątowa z tarczą do cięcia i listkową.
• Okucia: dwa-trzy zawiasy do przyspawania, zasuwa albo zamek, kliny do ustawienia szczelin przy zawieszaniu.

Trasowanie i sczepianie

1. Rozłożyć piony i poziomy na stole, ustawić naroża kątownikami magnetycznymi, zacisnąć ściskami.
2. Sprawdzić przekątne skrzydła: przy 1000 × 1800 to około 2059 mm, i muszą się zgadzać z dokładnością do 2 mm.
3. Sczepić cztery naroża na krzyż — lewe górne, prawe dolne, prawe górne, lewe dolne — i znowu przekątne.
4. Żebra wytrasować od jednej krawędzi skrzydła, żeby odstępy wyszły równe, i sczepić na obu końcach.
5. Zastrzał dopasować do sczepionej już ramy: końce idą pod kątami około 62° i 28°, i dokładniej zdjąć je na miejscu, niż ciąć z listy zawczasu.

Kolejność krok po kroku z parametrami

1. Słupki w betonie, według poziomicy i sznurka, z tłuczniem na dnie dołu. Zanim beton nabierze wytrzymałości, spawa się skrzydło.
2. Rama skrzydła. Ścianka 2 mm: drut 0,8 mm, 90–110 A, 17–19 V albo elektroda 2,5 mm, 70–90 A. Naroże to miejsce przepaleń: spoinę prowadzi się od środka ścianki do naroża, krótkimi odcinkami. Sposoby na przepalenia — w artykule o cienkich blachach.
3. Żebra i zastrzał — tymi samymi parametrami, na końcu.
4. Zawiasy do skrzydła. Parametry do cienkiej ścianki ramy, łuk na masywny zawias.
5. Zawieszanie. Skrzydło stawia się w otworze na klinach, ustawia szczeliny przy zawiasach i zamku oraz poziom, i dopiero wtedy sczepia zawiasy do słupka. Słupek 3 mm: drut 0,8–1,0 mm, 120–140 A, 19–21 V albo elektroda 3,2 mm, 90–120 A. Otworzyć, zamknąć, sprawdzić, potem dospawać.
6. Czyszczenie, podkład, malowanie, potem blacha na wkręty.

Jak nie skrzywić skrzydła

Furtka to w dziale rzecz najbardziej wrażliwa na odkształcenia: skos o parę milimetrów oznacza skrzydło, które zahacza o słupek albo nie domyka się na zasuwę. Kolejność przeciw temu:

• Wszystko na stole i w ściskach do pełnego wystygnięcia.
• Naroża po przekątnej, a nie dookoła: skurcz jednej spoiny równoważy przeciwległa.
• Ścianki węzła po kolei — szeroka, przeciwległa szeroka, potem wąskie.
• Zastrzał — na przemian z obu końców krótkimi odcinkami: długa spoina na jednym końcu ściąga ramę w romb.

Malowanie

Spoiny szlifuje się tarczą listkową, potem odtłuszcza, gruntuje podkładem antykorozyjnym i maluje emalią w dwóch warstwach, spoiny najpierw pędzlem. Zawiasy przy malowaniu się osłania: farba w przegubie zasycha i furtka zaczyna skrzypieć i chodzić ciężko; po malowaniu przegub się smaruje. Wierzch słupków i otwarte końce ramy zamyka się zaślepkami. Blachę kładzie się na pomalowaną ramę — pod nią już się nie pomaluje.

Ile czasu to zajmuje

Spawania jest tu najmniej w całym dziale: 10 węzłów i 1,2 m spoiny. Czas idzie na przygotowanie:

• Słupki — doły, ustawienie, beton i przerwa, aż nabierze wytrzymałości.
• Skrzydło — cięcie, składanie na stole, sprawdzenie przekątnych i spawanie.
• Zawieszanie — etap najbardziej żmudny: szczeliny, poziom, sprawdzenie ruchu przed ostatecznym dospawaniem zawiasów.
• Malowanie i blacha — z przerwami na schnięcie według karty produktu.

Jeśli furtka stanie w nowym ogrodzeniu, słupki i legary wygodnie policzyć od razu w kalkulatorze ogrodzenia. Typowe konstrukcje furtek i bram omawia strona bramy i furtki.

Co najczęściej psuje furtkę

Błędy początkujących przy furtce

• Słupki z tego samego profilu co rama. 40×20 na słupku po sezonie ustępuje wiatrowi; słupek — od 60×60×3.
• Rama na podłodze albo stole „mniej więcej równym”. Nierówność podłoża przechodzi w skręcenie skrzydła: jedno naroże nie przylega.
• Zawiasy do słupka bez klinów. Skrzydło siada na oko, szczeliny są różne, zasuwa nie trafia.
• Brak prześwitu pod skrzydłem z uwzględnieniem garbu terenu, kostki albo śniegu w świetle bramy — zimą furtka przestaje się otwierać.
• Farba w zawiasach. Przegub osłania się przy malowaniu i smaruje po nim.

Do tej listy dochodzi jeden błąd typowy właśnie dla furtki: przyspawać zawiasy, zanim rama zostanie sprawdzona po przekątnych. Zawias wyznacza oś obrotu, i przekrzywionego skrzydła po tym już się nie wyprostuje — zostaje ściąć zawiasy i ustawić od nowa.

Autor: Dmitry Frolov, spawacz i ślusarz konstrukcji stalowych Aktualizacja: 27 września 2026