Suszenie elektrod — temperatura i czas (tabela)
Elektrody zasadowe suszy się w 300–400 °C przez 1–2 godziny: ESAB OK 48.00 — 350 °C, 2 h, Böhler FOX EV 50 — 300–350 °C, UONI 13/55 — 350–400 °C. Ponownie — najwyżej trzy razy. Rutylowych zwykle się nie suszy, celulozowych suszyć nie wolno. Niżej warunki suszenia według kart producentów, marka po marce.
Krótka odpowiedź
Warunki suszenia są wydrukowane na etykiecie i to one rozstrzygają, a nie tabela. Dla elektrod zasadowych (niskowodorowych) prawie zawsze mieszczą się w 300–400 °C i 1–2 h, licząc od chwili, gdy nagrzeje się cała paczka; potem elektrody trzyma się w piecu przetrzymującym w 100–150 °C i zabiera na stanowisko w termosie. ESAB i Lincoln zalecają suszyć te same elektrody najwyżej trzy razy, a ukraińskie normy dla kotłów (VBN A.3.1-36-5-97) — najwyżej dwa. Rutylowe do zwykłej stali suszenia nie wymagają, zawilgocone suszy się według etykiety. Celulozowych nie suszy się wcale. Z nienaruszonego opakowania próżniowego (ESAB VacPac, Böhler Dry System) elektrody idą do pracy bez suszenia.
Tabela suszenia elektrod według marek
Temperatura — w całej masie paczki, czas — wygrzewanie po nagrzaniu. Każdy wiersz potwierdzają co najmniej dwa zgodne dokumenty: karta katalogowa, poradnik producenta, karta dystrybutora albo norma; marek, przy których dane się rozjeżdżały, do tabeli nie wpisano.
Otulina zasadowa (niskowodorowe)
| Marka | Klasa | Temperatura | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| ESAB OK 48.00 | E7018 · E 42 4 B 42 H5 | 350 °C | 2 h | najwyżej trzy suszenia; OK 48.00 N — łącznie nie dłużej niż 24 h |
| ESAB OK 55.00 | E7018-1 H4 R | 350 °C | 2 h | |
| ESAB OK 53.70 | E7016-1 · E 42 5 B 12 H5 | 350 °C | 2 h | karta ESAB-SVEL: 330–370 °C, 2 h |
| Böhler FOX EV 50 | E7018-1 H4R · E 42 5 B 42 H5 | 300–350 °C | ≥ 2 h | z opakowania Dry System — 9 h bez suszenia |
| Kobelco LB-52 | E7016 | 300–350 °C | 0,5–1 h | |
| Lincoln E7018, E7028 | AWS A5.1 | 340–400 °C | 1 h | zamoczone — najpierw podsuszyć w 80–105 °C przez 1–2 h |
| Lincoln E8018 … E11018 | AWS A5.5 | 370–430 °C | 1 h | najwyżej trzy suszenia po godzinie |
| UONI 13/45 | E42A · E 42 4 B | 350–400 °C | 1–2 h | VBN: 350–370 °C, 60 min; ESAB-SVEL: 350–400 °C, 2 h |
| UONI 13/55 | E50A · E 50 4 B | 350–400 °C | 1–2 h | VBN: 370–400 °C, 60 min; Monolith: 400 ± 20 °C, 60 min |
Otulina rutylowa
| Marka | Klasa | Temperatura | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| ESAB OK 46.00 | E6013 · E 38 0 RC 11 | niepotrzebne | — | tylko po zawilgoceniu — według etykiety |
| MR-3 | E46 · E 46 0 RR 12 | 100–180 °C | 40–60 min | przy suchym składowaniu niepotrzebne; zakłady podają różnie: VBN — 180 °C, 60 min; SOLARIS — 100–120 °C, 40 min |
Otulina celulozowa
| Marka | Klasa | Temperatura | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| ESAB OK 22.45 P | E6010 · E 38 3 C 21 | nie suszyć | — | wilgoć w otulinie jest potrzebna; przy wilgotnym powietrzu Lincoln dopuszcza szafkę 40–50 °C |
| Lincoln Fleetweld 5P, 5P+ | E6010 | nie suszyć | — | wilgoć w otulinie jest potrzebna; przy wilgotnym powietrzu Lincoln dopuszcza szafkę 40–50 °C |
Nierdzewne
| Marka | Klasa | Temperatura | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| ESAB OK 61.30 | E308L-17 · E 19 9 L R 12 | 350 °C | 2 h | rutylowa nierdzewka też boi się wilgoci: pory na początku spoiny |
| ESAB OK 63.30 | E316L-17 · E 19 12 3 L R | 350 °C | 2 h | rutylowa nierdzewka też boi się wilgoci: pory na początku spoiny |
Żeliwo i aluminium
| Marka | Klasa | Temperatura | Czas | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| ESAB OK 92.18 (OK Ni-CI) | E Ni-CI | 200 °C | 2 h | |
| ESAB OK AlSi12 | Al-Si 12 | 120 °C | 1–2 h | w zamkniętej puszce niepotrzebne |
Kiedy suszyć: schemat
Sprawdzaj po kolei — odpowiedź daje pierwszy pasujący punkt.
- Otulina celulozowa (E6010, E6011, OK 22.45 P, Fleetweld 5P+). Nigdy nie suszyć: wilgoć w otulinie jest potrzebna łukowi, ESAB i Lincoln wprost odradzają suszenie.
- Opakowanie próżniowe jest całe (ESAB VacPac, Böhler Dry System). Suszenie niepotrzebne. Po otwarciu czas jest ograniczony: ESAB przy wilgotności powyżej 60 % i temperaturze powyżej 22 °C każe suszyć po 4 h (elektrody klasy R — po 8 h), Böhler FOX EV 50 z Dry System — po 9 h.
- Otulina zasadowa, a spoina ma wymagania co do wodoru: symbol H5 albo H10 w oznaczeniu, badanie radiograficzne, gruby materiał, stal skłonna do hartowania, praca na mrozie. Wysuszyć według etykiety przed pracą, otwartą paczkę trzymać w piecu. H5 oznacza najwyżej 5 ml wodoru dyfundującego na 100 g stopiwa, H10 — najwyżej 10; zawilgocona otulina tej obietnicy już nie dotrzymuje.
- Otulina rutylowa, zwykła stal. Z reguły niepotrzebne (tak pisze ESAB). Jeśli paczka zawilgła — suszenie według etykiety, w niskiej temperaturze.
- Objawy zawilgocenia przy każdej otulinie: otulina pociemniała, odprysków jest wyraźnie więcej, łuk jest głośny i ostry, żużel kładzie się nierówno, w spoinie są pory. Elektrod mocno namoczonych suszenie nie uratuje — ESAB każe je wyrzucić.
Jak suszyć poprawnie
- Czas liczy się od nagrzania paczki, a nie od włączenia pieca: warunki dotyczą temperatury w masie elektrod (ESAB).
- Najwyżej cztery warstwy w piecu, elektrody wyjąć z pudełka i rozłożyć — każda musi się nagrzać (ESAB, Lincoln).
- Załadunek i nagrzewanie. Według VBN A.3.1-36-5-97 piec przy załadunku nie gorętszy niż 150 °C, nagrzewanie 100–200 °C na godzinę: gwałtowne nagrzanie pęka otulinę.
- Nie grzać powyżej karty. Lincoln: kilka godzin w niższej temperaturze nie zastąpi warunków z karty, a przegrzanie niszczy otulinę; Kobelco dodaje, że zbyt długie suszenie w wysokiej temperaturze pogarsza szczelność spoiny.
- Rejestr suszenia. Data, warunki, numer suszenia — inaczej limitu „najwyżej trzy razy” nie da się sprawdzić.
Ile razy można suszyć
Producenci mówią to samo: ESAB zaleca nie suszyć elektrod więcej niż trzy razy, Lincoln dla E8018 i mocniejszych — najwyżej trzy suszenia po godzinie, bo inaczej utleniają się dodatki stopowe w otulinie i spadają wytrzymałość i udarność. Karta OK 48.00 N pozwala suszyć kilka razy, ale łącznie nie dłużej niż 24 h. Normy dla kotłów z Ukrainy są ostrzejsze: VBN A.3.1-36-5-97 dopuszczają najwyżej dwa suszenia tych samych elektrod. Na budowie obowiązuje ostrzejsza z zasad.
Przechowywanie po suszeniu
- Piec przetrzymujący 100–150 °C: Kobelco podaje 100–150 °C, ESAB i Lincoln — 120–150 °C. Trzyma się w nim elektrody wysuszone i wszystko, co wyjęto z hermetycznego opakowania.
- Termos na stanowisku: ESAB — 70–130 °C i nie dłużej niż 8 h, po zmianie resztę zwraca się do pieca. Lincoln wydaje spawaczowi zwykłe E7018 dwa razy na zmianę, elektrody z literą R mogą leżeć na powietrzu do 9 h.
- Termin po suszeniu według VBN A.3.1-36-5-97: zasadowe — 3 doby, pozostałe — 15 dób przy właściwym składowaniu.
- Magazyn (ESAB): przy 5–15 °C wilgotność najwyżej 60 %, przy 15–25 °C — 50 %, powyżej 25 °C — 40 %. Zimną paczkę otwiera się dopiero wtedy, gdy nagrzeje się do temperatury pomieszczenia.
Dlaczego etykieta ważniejsza niż tabela
Radzieckie marki produkuje kilkadziesiąt zakładów i każdy podaje swoje warunki. UONI 13/55: VBN — 370–400 °C, 60 min; ESAB-SVEL — 350–400 °C, 2 h; Monolith — 400 ± 20 °C, 60 min. Nierdzewna OZL-8: według VBN A.3.1-36-2-96 — 200 °C, 1 h, u Monolitha — 350–370 °C, 1 h. Tabela jest więc punktem odniesienia i kontrolą, a warunki bierze się z etykiety własnej partii. Jaką otulinę i jaki prąd ma dana marka — w katalogu elektrod, czym różnią się otuliny — w artykule o rodzajach otuliny.
Co grozi bez suszenia: wodór z zawilgoconej otuliny daje pęknięcia zimne (wodorowe) — czasem dobę po spawaniu, a przy dużej wilgoci także pory.
Źródła
- ESAB: „Storage & handling recommendations for consumables” i „Storage & handling recommendations for filler metals” (XA00232420); karty OK 48.00 i OK AlSi12; ESAB Welding Filler Metal Handbook 2016.
- voestalpine Böhler Welding: karta i broszura BÖHLER FOX EV 50.
- Lincoln Electric: „Storing and Redrying Electrodes” (MC22-140) i rozdział Storage & Handling katalogu.
- KOBELCO Welding Handbook.
- Ukraińskie normy VBN A.3.1-36-5-97 i VBN A.3.1-36-2-96; karty ESAB-SVEL, Monolith, SOLARIS.
- Wiersze sprawdzone także z kartami dystrybutorów (ESAB-SVEL OK 53.70, OK Ni-CI, Kobelco LB-52).
Częste pytania
W jakiej temperaturze suszyć elektrody zasadowe?
W 300–400 °C przez 1–2 h, dokładnie według etykiety: ESAB OK 48.00 — 350 °C, 2 h; Böhler FOX EV 50 — 300–350 °C, co najmniej 2 h; Kobelco LB-52 — 300–350 °C, 0,5–1 h; Lincoln E7018 — 340–400 °C, 1 h. Po suszeniu — piec 100–150 °C i termos na stanowisku.
Ile razy można suszyć elektrody?
ESAB i Lincoln — najwyżej trzy razy (Lincoln dla E8018 i mocniejszych — trzy suszenia po godzinie). Ukraińskie normy dla kotłów (VBN A.3.1-36-5-97) — najwyżej dwa. Jeśli otulina zrobiła się krucha i się kruszy, elektrody idą do odpadu bez względu na licznik.
Czy trzeba suszyć elektrody rutylowe, np. OK 46.00?
Przy suchym składowaniu — nie: ESAB pisze, że rutylowe do stali węglowej zwykle nie wymagają suszenia. Zawilgocone suszy się według etykiety; przy MR-3 zakłady podają od 100–120 °C przez 40 min do 180 °C przez godzinę. Warunki dla zasadowych (300 °C i więcej) do rutylowych się nie nadają.
Czy można suszyć elektrody celulozowe?
Nie. W E6010 i E6011 (OK 22.45 P, Fleetweld 5P+) wilgoć w otulinie jest potrzebna — daje twardy łuk o głębokim przetopieniu. ESAB wprost pisze, że takich elektrod się nie suszy, Lincoln — że suszenie nie jest zalecane. Trzyma się je w zamkniętym opakowaniu.
Czy elektrody z opakowania próżniowego trzeba suszyć?
Dopóki próżnia jest zachowana — nie: ESAB VacPac i Böhler Dry System idą do pracy prosto z paczki. Po otwarciu czas na powietrzu jest ograniczony (ESAB: 4 h, dla klasy R — 8 h przy wilgotności powyżej 60 %; Böhler FOX EV 50 — 9 h), potem suszenie według etykiety. Jeśli opakowanie straciło próżnię, elektrody do złączy odpowiedzialnych się suszy.
Aktualizacja: