Spawanie stali różnoimiennych

Złącze nierdzewki ze stalą czarną spotyka się nieustannie: króciec do korpusu, wspornik do rury, przejście w rurociągu. Błąd w spoiwie daje pęknięcie nie od razu, tylko pod obciążeniem albo po pierwszym nagrzaniu.

Co dzieje się w spoinie

Przy spawaniu nierdzewki austenitycznej ze stalą węglową metal spoiny jest mieszaniną obu. Jeśli stopowania nie starcza, część spoiny po ostygnięciu przechodzi w martenzyt — strukturę twardą i kruchą. To właśnie tą wąską strefą wzdłuż linii wtopienia biegnie pęknięcie.

Rozwiązanie: wziąć spoiwo z zapasem chromu i niklu, żeby nawet po rozcieńczeniu materiałem rodzimym spoina pozostała austenityczna.

Dobór spoiwa

Zasada ogólna: spoiwo dobiera się pod stronę bardziej stopową, z zapasem. Pomyłka w drugą stronę — wzięcie materiału pod stal prostszą — nie jest wybaczana.

Parametry

• Mniej rozcieńczenia. Im mniej materiału rodzimego trafi do spoiny, tym pewniej zachowa się struktura austenityczna. Stąd umiarkowany prąd i minimalne wtopienie po stronie węglowej.
• Łuk bliżej strony nierdzewnej przy spoinie pachwinowej: wtedy mniej topi się stal czarna.
• Energia liniowa ograniczona tak samo jak przy zwykłej nierdzewce: policz ją w kalkulatorze energii liniowej.
• Podgrzewanie wyznacza się po stronie węglowej: policz jej równoważnik węgla.

Co uwzględnić na przyszłość

Nierdzewka austenityczna ma współczynnik rozszerzalności cieplnej około półtora raza większy niż stal węglowa. Złącze pracujące przy zmiennej temperaturze gromadzi naprężenia na granicy — dlatego przy cyklicznym nagrzewaniu takich styków się unika albo wstawia element przejściowy.

I osobno: strona nierdzewna pozostaje nierdzewna, a węglowa nie. Spoina broni się sama, ale stal czarna obok niej rdzewieje normalnie i powłokę trzeba dla niej przewidzieć od razu.

Aktualizacja: 14 sierpnia 2026