Kraty, drzwi techniczne i włazy
Drobne wyroby, których prawie nigdy nie zamawia się z góry: przypomina się o nich, gdy dom już stoi. Wspólne mają jedno — wszystkie robi się według pomiaru otworu, a nie według rysunku.
Sześć typowych wyrobów

- Krata okienna — stała, spawana pod otwór i kotwiona w ościeżu albo w ścianie zewnętrznej.
- Krata uchylna — otwierana od wewnątrz, z zamkiem; obowiązkowa tam, gdzie okno liczy się jako ewakuacyjne.
- Drzwi techniczne — do schowka, kotłowni, rozdzielni; często z wkładką kratową dla wentylacji.
- Właz w stropie — do piwnicy, ze sprężyną gazową, żeby pokrywa nie spadła na ręce.
- Krata studzienki — utrzyma człowieka, ale nie obcas: rozstaw prętów duży, żeby schodziła woda.
- Klatka na klimatyzator — jednostka na elewacji, zamek przed zdjęciem, luz na obsługę.
Dlaczego pomiar jest ważniejszy od rysunku
Otwory w gotowych domach rzadko bywają prostokątne. Różnica 10–15 mm po przekątnej dla ściany jest niezauważalna, a dla kraty oznacza szczelinę z jednej strony i zakleszczenie z drugiej. Dlatego wyrób spawa się z natury: mierzy się cztery boki i obie przekątne, a ramkę dopasowuje na miejscu.
Druga rzecz rozstrzygana przy pomiarze to sposób mocowania. W beton i cegłę pełną idą kotwy, w pustak — chemia z tuleją, w ścianę drewnianą — wkręty z łbem sześciokątnym przez blachę. Rozbiór podłoży i kotew jest w artykule jak zamawiać.
Powłoka
Kraty i włazy stoją na zewnątrz i prawie zawsze w miejscach niewygodnych do malowania: wewnątrz studzienki, w ościeżu okna, pod okapem. Poprawienie powłoki po trzech latach nie wchodzi w grę — nie ma dostępu. Dlatego częściej niż w innych wyrobach opłaca się tu cynkowanie ogniowe: chroni także wewnątrz profilu, gdzie pędzel nie sięga w ogóle.
Co dalej
Jeśli kraty idą na cały obwód razem z ogrodzeniem — zobacz ogrodzenia: wypełnienie i powłokę bierze się w tonie. Kraty pomostowe na podesty i schody opisano w artykule schody i balustrady.
Częste pytania
Czy można dawać kraty stałe w oknach?
Nie wszędzie. Jeśli okno służy jako druga droga ewakuacji — a w pomieszczeniach mieszkalnych bywa tak często — wymagana jest krata uchylna z zamkiem otwieranym od wewnątrz bez klucza. Krata stała zamienia takie pomieszczenie w pułapkę.
Z czego robi się kratę okienną?
Ramka z kątownika albo profilu zamkniętego, wypełnienie z pręta kwadratowego 12–14 mm lub płaskownika. Rozstaw prętów dobiera się tak, by nie przeszła głowa: zwykle nie więcej niż 15 cm. Kratę spawa się według pomiaru otworu, nie według wymiarów z projektu.
Czy krata studzienki utrzyma człowieka?
Powinna: pod ciężar człowieka z ładunkiem się ją liczy. Obcasa trzymać nie musi — rozstaw prętów w studzience robi się duży, żeby schodziła woda i liście. Tam, gdzie chodzi się w obuwiu na obcasie, daje się kratę o drobnym oczku albo pomost.
Po co klatka na klimatyzator?
Przed kradzieżą. Jednostka zewnętrzna wisi na elewacji na widoku i zdejmuje się ją w pięć minut; klatka z zamkiem wydłuża to znacznie. Drugi sens to osłona przed śniegiem i lodem spadającym z dachu.
Aktualizacja: