Naprawy i regeneracja
Naprawa to jedyna praca w tym dziale, którą się przynosi, a nie zamawia. Przynosi się zwykle po cudzej nieudanej próbie, więc połowa roboty sprowadza się do usunięcia poprzedniej spoiny.
Sześć zabiegów
- Pęknięcie — rozwiercić końce, ukosować, zaspawać. Bez rozwiercenia pęknięcie pójdzie dalej poza spoinę.
- Wstawka zamiast kawałka — gdy metal wypalił się albo przerdzewiał na wylot i nie ma czego spawać.
- Napawanie powierzchni — łyżka, nóż, ślimak: wymiar wraca napoiną, nadmiar zdejmuje się obróbką.
- Żeliwo — elektroda niklowa, szpilki, krótkie ściegi na przemian, powolne stygnięcie.
- Aluminium — zdjąć tlenek, spawać TIG prądem przemiennym.
- Gniazdo łożyska na wale — napawać i przetoczyć na wymiar.
Przyczepy i maszyny
Osobna i najczęstsza grupa zleceń to ramy, dyszle, lemiesze i wszystko, co psuje się w osprzęcie. Tutaj naprawa prawie zawsze wychodzi lepiej od wymiany: zespół jest duży, a uszkodzenie miejscowe.
Przyczepę burtową robi się pod dokumenty i rejestrację — to znaczy, że wymiary, zaczep i oświetlenie muszą odpowiadać wymaganiom, a nie wygodzie. Lemiesz i osprzęt pod glebogryzarkę albo quada takich ograniczeń nie mają i robi się je na miarę.
Kiedy naprawa nie ma sensu
Trzy przypadki, w których uczciwiej jest odmówić:
- Część pracuje pod ciśnieniem albo w mechanizmie dźwigowym, a historii jej obciążeń nikt nie zna.
- Pęknięcie przechodzi przez strefę, którą już dwa razy spawano: metal jest tam przegrzany i kruchy.
- Koszt demontażu i postoju przewyższa cenę nowej części — policzyć to trzeba przed, a nie po.
Co dalej
Strona metalurgiczna rozebrana jest osobno: spawanie żeliwa — o elektrodach niklowych i parametrach, spawanie aluminium — o tlenku i prądzie przemiennym, a pęknięcia w spoinach — o tym, skąd biorą się w ogóle. Wyroby, które robi się od nowa, a nie naprawia, są w artykule wyroby warsztatowe.
Częste pytania
Dlaczego pęknięcie najpierw się rozwierca?
Bo pęknięcie ma ostry wierzchołek, w którym koncentruje się naprężenie. Zaspawane bez rozwiercenia rośnie dalej poza spoiną — z tego samego wierzchołka, który został w metalu. Otwór 3–4 mm na każdym końcu usuwa karb.
Czy naprawa zawsze jest tańsza od nowej części?
Nie. Liczyć trzeba razem z demontażem, transportem i postojem maszyny. Naprawa wygrywa tam, gdzie część jest duża, rzadka albo wycofana z produkcji; przy części seryjnej i taniej sam demontaż bywa droższy od wymiany.
Czym spawa się żeliwo?
Elektrodami niklowymi, krótkimi ściegami na przemian, z przekuwaniem i bez przegrzewania. Często dokłada się szpilki: trzymają spoinę mechanicznie, a nie tylko przyczepnością. Żeliwo nie znosi szybkiego nagrzewania, a jeszcze mniej szybkiego stygnięcia.
Dlaczego aluminium spawa się prądem przemiennym?
Przez warstwę tlenku. Tlenek glinu topi się w okolicach 2050 °C, a samo aluminium w 660 °C. Prąd przemienny w TIG rozbija tę warstwę w półokresie dodatnim i tylko dzięki temu spoina w ogóle powstaje.
Aktualizacja: